Ze zaten urenlang opgesloten, werden vernederd en hardhandig in bedwang gehouden, zonder een passende behandeling voor hun trauma’s. In 2024 bleek dat de zorg voor jongeren met zeer complexe psychiatrische problemen ernstig tekortschoot. Het gaat om jongeren op zogenoemde Zikos-afdelingen (Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie) binnen de gesloten jeugdzorg.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd stelde de afdelingen voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar destijds direct onder verscherpt toezicht. Inmiddels zijn de afdelingen gesloten. De staatssecretaris van Zorg noemde erkenning voor betrokken jongeren op zijn plaats. Maar sindsdien bleef het stil, zegt Jason Bhugwandass. Hij schreef het rapport Eenzaam gestorven dat morgen verschijnt.
De meeste jongeren om wie het gaat, kampen met psychische en fysieke klachten. Ze kregen niet de juiste nazorg en wachten nog steeds op excuses. Zeven jongeren zijn inmiddels niet meer in leven.
Moeder Viola vertelt dat de Zikos-periode haar inmiddels overleden dochter Tara tot het einde bleef achtervolgen:
Organisaties gingen vooral hun eigen zorg verbeteren, zegt Bhugwandass. “Terwijl de betrokken jongeren allemaal hetzelfde zeggen als ik vraag wat ze nu nodig hebben: erkenning.” Bhugwandass zat in 2015 zelf op een Zikos-afdeling, omdat hij zwaar depressief en suïcidaal was.
Erkenning voor wat zij meemaakten is van cruciaal belang, zegt ook Levi van Dam, bijzonder hoogleraar Veerkrachtig Opgroeien. Hij keek met Bhugwandass mee tijdens het onderzoek. “Alleen al om weer vertrouwen te krijgen in bevoegd gezag en hulpverlening.” Daarvoor zal het bevoegd gezag eerst een gesprek moeten voeren en met excuses moeten komen, vindt Van Dam.
‘Kinderen slechter gemaakt’
Volgens deskundigen is een direct verband tussen suïcide of euthanasie en het verblijf op de afdelingen niet onderzocht. “Die link is niet direct te leggen”, zegt Peter Dijkshoorn, oud-jeugdpsychiater en expert op het gebied van voorkomen van repressie in de jeugdzorg. “Duidelijk is wel dat deze jongeren er na de behandeling nog slechter aan toe waren dan daarvoor.”
Dijkshoorn onderzocht een groep jongeren die op een Zikos-afdeling verbleef. “Zij hebben in hun jeugd een trauma opgelopen. Gemiddeld hebben zij daarna zeven stappen gezet binnen de jeugdzorg. Bij elke stap zijn ze achteruit gegaan. Het systeem heeft deze kinderen slechter gemaakt.”
Zikos was de allerlaatste stap in de zorgketen. “Het is zeer kwalijk dat zij daar niet de juiste specialistische hulp kregen en dat de juiste nazorg nu ontbreekt. Al moeten we als sector wel naar heel de keten kijken. Niet alleen naar Zikos”, vindt Dijkshoorn.
De twee betrokken zorginstellingen onderstrepen dat inmiddels veel actie is ondernomen voor betere zorg. iHub onderwijs & familiezorg schijft: “We hebben veel gedaan, maar we hebben te lang vooral gereageerd met maatregelen. We hadden eerder stil moeten staan bij wat jongeren en ouders ons vertelden: dat zij zich niet veilig, niet gezien en niet geholpen voelden.” Volgens de woordvoerder worden op korte termijn alsnog excuses gemaakt.
Een woordvoerder van de andere instelling, Pactum, laat weten dat de organisatie ‘uitgaat van autonomie bij jongeren zelf’. “Dat betekent dat (oud-)jongeren zelf bepalen of, wanneer en hoe zij contact met ons willen. Op initiatief van de jongeren, in hun tempo. Daar staan we nadrukkelijk voor open.”
Het is volgens de organisatie onduidelijk waar jongeren met een vergelijkbaar complexe hulpvraag terechtkunnen, sinds de Zikos-afdelingen zijn gesloten. Een structureel, landelijk dekkend alternatief voor deze specifieke zorgvraag ontbreekt. “Er wordt in de praktijk gewerkt met maatwerkoplossingen en tijdelijke voorzieningen. Die bieden niet altijd de optimale kwaliteit van zorg, gewenste stabiliteit en continuïteit”, schrijft een woordvoerder van Pactum.
Excuses
De minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, Mirjam Sterk laat Nieuwsuur weten dat excuses aan de betrokken jongeren inderdaad lang op zich laten wachten. “Maar ze komen er, ik snap het ongeduld. We willen recht doen aan wat ze hebben meegemaakt.” De minister heeft geld vrijgemaakt voor hun herstel. Hoe de excuses eruitzien, bespreekt ze met de jongeren zelf.
Het kabinet wil in 2030 de gesloten jeugdzorg volledig hebben afgebouwd. Voor alle jongeren met zware psychische problemen zoekt de minister daarom samen met Jeugdzorg Nederland en de gemeenten nog naar de juiste oplossingen.
De inspectie vraagt zich af of alternatieven voor gesloten jeugdzorg zullen voldoen. “We zien dat jongeren met complexe problemen nu in een heel kwetsbare situatie zitten. En wat ongewenst is voor deze jongeren, zoals wonen in grote groepen met te weinig aandacht voor de individuele jongere.”
Hulp nodig?
Denk je aan zelfmoord of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfmoord helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.
Nazorg jongeren met ernstige psychiatrische problemen blijft uit, nog steeds geen erkenning 2026 IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2026 2026-06-08 21:52:01 Laatste nieuws, wereldnieuws, landsnieuws, belangrijkste nieuws, laatste nieuws, belangrijkste, laatste van de dag, Justitie, Petar Nizamov, Veren, Petar Nizamov- Veren, Justitie bg, iustitia.bg, iustitia, iusticia, usticia, onderzoek, Boergas, Bulgarije, nieuws, breaking news, nieuws van de dag, nieuws van vandaag, nieuws van vandaag, Bulgarije nieuws, Het nieuws uit Bulgarije, blitz nieuws, top nieuws, belangrijkste, meest besproken, laatste nieuws, Boyko Borisov, nieuws, weer, coronavirus, nieuws, nieuws, weer, facebook, youtube, facebook, instagram, nieuws van vandaag, last minute nieuws, nieuws vandaag, nieuws van vandaag, nieuws, bg nieuws, leading news, hot news, bg nieuws, nieuwssite, al het nieuws, nieuws bg, nieuws van het laatste uur, laatste, laatste nieuws bg, nieuws van vandaag, nieuws vandaag, nieuws van het laatste uur, laatste nieuws, vandaag, nieuws bg, nieuws, nieuws vesti, 24 uur nieuws, vesti bg novini, wereld nieuws, vogel bg, bivol bg, bivol, trud bg novini, laatste nieuws vandaag, novinite bg nieuws, hallo bulgarije, wapen van politieke partij, delyan peevski, schandalig, bulgaarse nationale televisie, vrij europa, televisie, schandaal, exclusief, live, live tv nu, tv, tv online, tv-programma, bg, live nu, tv-nieuws, online, live tv online, rechtbank, rechtbank van burgas, districtsrechtbank van burgas, rechtbank van burgas, districtsrechtbank van burgas, districtsrechtbank van burgas, hof van beroep van burgas, officier van justitie van burgas, kantoor van de officier van justitie van burgas, kantoor van de officier van justitie van burgas, hoofdofficier van justitie, ivan geshev, officier van justitie geshev, tsatsarov, mvr burgas, odmvr burgas, odp burgas, politie burgas, districtspolitie burgas, officier van justitie tsatsarov, sgs-zaken, rechtbank varna, voorzitter van het Hooggerechtshof, gerechtelijke uitspraken in civiele zaken zaken, beslissingen in zaken, rechtbank van Plovdiv, gerechtelijke beslissing, beslissingen in zaken, rechtbank van Varna, strafrechtelijk, zaken, district, beslissingen van de districtsrechtbank, werk bij de rechtbank, voorzitter van het Hooggerechtshof, rechters van het Hooggerechtshof, rechtbank van Sofia, plaatsvervangende rechters, Plovdiv, rechtbank van Plovdiv, rechters Plovdiv, Hooggerechtshof, Inspectie van het Hooggerechtshof, Hoge Raad van Justitie, Hooggerechtshof, Hoge Raad van Justitie, advocaat, advocaat strafzaken, advocaat civiele zaken, advocaat huwelijkszaken, advocaat administratief, strafrecht, strafrechtelijk proces, burgerlijk recht, burgerlijk proces, bestuursrecht, staatsrecht,
