İran’da 28 Aralık’ta ekonomik kriz ve yükselen enflasyona karşı başlayan protestolar, kısa sürede ülke geneline yayılan hükümet karşıtı eylemlere dönüştü. İran’daki hareketlilik devam ederken, ABD de Tahran’a yönelik tehditlerini artırıyor.

Beyaz Saray’dan hava saldırısı dahil tüm seçeneklerin masada olduğuna dair açıklama gelirken, ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri ise Trump’a, İran’a karşı kullanılabilecek askeri ve örtülü araçlara ilişkin detaylı sunum yapıldığını konuşuyor.

Tüm bu gelişmelerin ardından Trump da İran ile ticari ilişkileri devam eden tüm ülkelerin ABD’yle yaptıkları ticarette yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi ödeyeceğini açıkladı. 

Beyaz Saray: Hava saldırısı masada bulunan seçeneklerden biri

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, gündeme ilişkin başlıkları değerlendirdi.

İran’daki gösterileri yakından takip ettiklerini kaydeden Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu konuda “tüm seçenekleri masada tuttuğunu” ifade etti.

Leavitt, Trump’ın göstericiler güvenlik güçleri tarafından saldırıya uğrarsa İran hedeflerine askeri güç kullanma tehdidini yerine getirmekten “korkmadığını” vurgulayarak, ancak tercihinin Tahran ile diplomasiyi sürdürmek olduğunu belirtti.

ABD’li Sözcü, “Başkan Trump’ın çok iyi olduğu bir şey, her zaman tüm seçeneklerini masada tutmaktır. Hava saldırıları, başkomutan için masada bulunan seçeneklerden biridir, ancak diplomasi her zaman başkanın ilk tercihidir” diyerek tehditler savurdu.

İran yönetimiyle görüşmeler yaptıklarını aktaran Leavitt, “İran rejiminin kamuoyuna yaptığı açıklamalar, yönetimin özel olarak aldığı mesajlardan oldukça farklı. Ancak Başkan, gerekli gördüğü takdirde askeri seçenekleri kullanmaktan çekinmediğini gösterdi ve bunu İran’dan daha iyi bilen kimse yok” iddiasında bulundu.

‘Trump’a İran’a karşı kullanılabilecek askeri ve örtülü araçlara ilişkin sunum yapıldı’ iddiası

Leavitt’in açıklamalarının ardından ABD basınına İran gündemine dair yeni bir iddia yansıdı. 

CBS News’e konuşan ve isimlerinin açıklanmasını istemeyen iki Savunma Bakanlığı yetkilisine göre, Trump’a, İran’a karşı kullanılabilecek askeri ve örtülü araçlara ilişkin detaylı sunum yapıldı.

Yetkililer, İran’a olası askeri müdahalede hava gücü ve uzun menzilli füzelerin merkezi rolünü koruduğunu ancak siber operasyonlar ve psikolojik faaliyetlerin de seçenekler arasında yer aldığını iddia etti.

Bu operasyonların, İran’ın komuta yapısı, iletişim ağları ve devlet kontrolündeki medyayı hedef alabileceğini öne süren yetkililer, henüz son kararın alınmadığını ve diplomatik kanalların açık olduğunu belirtti.

İran’la ticaret yapan ülkelere yüzde 25 ek gümrük vergisi kararı

Donald Trump ise İran ile ticari ilişkileri devam eden tüm ülkelerin ABD’yle yaptıkları ticarette yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi ödeyeceğini açıkladı. 

Kararı sosyal medya platformu Truth Social’da duyuran Trump açıklamasında, uygulamanın “nihai ve kesin” olduğunu belirtti ancak ayrıntı vermedi.

Trump’ın paylaşımında, “Derhal yürürlüğe girecek şekilde, İran İslam Cumhuriyeti ile ticaret yapan herhangi bir ülke, ABD ile yapılan her türlü ticarette yüzde 25 gümrük vergisi ödeyecektir” ifadesi yer aldı.

Hangi ülkeler etkilenebilir?

Trump’ın hamlesi, İran ile ticaret yapan çok sayıda ülkeyi potansiyel olarak etkileyebilir. İran’ın önemli ticaret ortakları arasında Çin, Hindistan, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Irak bulunuyor.

Bu adım, Trump yönetiminin İran’a uyguladığı ekonomik baskıyı artırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Trump’ın İran politikası ve protestolar

Trump, hükümet karşıtı protestoların ve iç karışıklığın yaşandığı İran’daki durumdan fırsat yakalamaya çalışıyor. Daha önce, İran’ın protestoculara yönelik şiddet kullanması durumunda askeri müdahale tehdidinde bulunduğu yönünde açıklamalar yapmıştı.

Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın açıklamalarında askeri seçeneklerin hâlâ “masada” olduğunu söylerken, yönetimin önceliğinin diplomasi olduğunu da vurguladı.