Çiğli ilçesine bağlı Yakakent Mahallesi’nde yer alan Kanuni İlkokulu’nda görev yapan bir “din öğretmeni”nin öğrencilere “mezhepler” üzerinden ayrımcılık yaptığı ortaya çıktı.

soL’un edindiği bilgiye göre, “din öğretmeni”, ilkokul 4. sınıf öğrencilerine sınıfta ders sırasında, “Alevi olan var mı?” diye soruyor. Birkaç öğrencinin elini kaldırması üzerine öğretmen “Aleviler dinsizdir”, “Onlar namaz kılmaz, cinlerle birliktedir, cehenneme giderler” gibi cümleler sarf ediyor.

Dersin ardından öğretmeninden duyduğu safsataları kullanan diğer öğrenciler de Alevi olduğunu söyleyen arkadaşlarına zorbalık yapıyor.

Olay büyüyor ve çocuklar durumu ailelerine anlatıyor.

Konunun ailelerin bulunduğu WhatsApp grubunda gündeme gelmesinin ardından sınıf öğretmeni de olayı öğreniyor ve söylenenlerin yanlış olduğunu belirtiyor. Aileler tepki göstererek söz konusu öğretmenin derslere girmesinin engellenmesini talep ediyor.

Tepkilerle birlikte de öğretmenin ilişiği kesiliyor.

Kim okullardaki bu insanlar?

AKP iktidarında ÇEDES gibi projeleri de arkasına alan Milli Eğitim Bakanlığı, okullara kim olduğu belirsiz kişileri rahatlıkla sokmaya başladı.

Bu örnekte de durum farklı değil.

Çünkü soL’un edindiği bilgiye göre, ücretli öğretmenlik yapan söz konusu kişinin öğretmen mi, imam mı yoksa sertifikalı bir eğitmen mi olduğu bilgisi paylaşılmıyor. Bilginin paylaşılmaması da “din öğretmeni” olarak gösterilen kişinin imam olma olasılığını güçlendiriyor.

İlişiği kesilen kişi başka yerde görev yapacak mı?

soL’un konuyla ilgili detaylı bilgi almak üzere görüştüğü okul müdürü ve Çiğli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü de söz konusu kişinin okulla ilişiğinin kesildiğini doğruluyor. 

Kendisini bir kez gördüğünü, zaten okula birkaç haftalığına geldiğini söyleyen ve velilerden şikayet olmadığını öne süren okul müdürü, “Böyle bir şey olduysa da doğru değil” diyor. 

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ise “İlişiğimizi kestik, Çiğli’de görev yapamaz” açıklamasını yaparken, başka okullarda görev yapmaması için soruşturma başlatılıp başlatılmayacağı sorumuzu yanıtsız bırakıyor.

Yani hakkında detaylı bilgi paylaşılmayan bu kişiyle ilgili resmi bir süreç işlemiyor.

Veliler konuyu yargıya taşıyacak

Bu nedenle, sınıfta ayrımcılık yapan ve ne mezunu olduğu paylaşılmayan kişinin başka okullarda da ders vermesinin önüne geçmek isteyen birkaç veli konuyu yargıya taşımaya hazırlanıyor.

“Başka yerde de öğretmenlik yapmamalı” diyen veliler arasında Alevi olmayanlar da var.

Veliler dilekçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı bu kişilerin denetimsiz ve eğitimsiz şekilde kadro bekleyen öğretmenlik mezunu kişiler yerine görevlendirilmesine de yer vermeyi planlıyor.

‘Nefret söylemleri çocukta yalnızca duygusal değil, kimlikle ilgili gelişiminde de hasarlı etkiler bırakabilir’

Konuyu soL’a değerlendiren Psikolojik Danışman Helin İren Elaldı ise böyle ayrımcı ve dışlayıcı konuşmaların çocuklarda kalıcı etkiler bırakabileceğine işaret ediyor:

İlkokul çağındaki çocuklar, kimlik gelişimi döneminde ait olma duygusunu, adalet anlayışını ve toplumsal değerleri yeni yeni şekillendirmeye başlar. Bu dönemde öğretmen, yalnızca bilgi veren kişi değil, çocukların bakışında güven duyulan bir yetişkin ve ahlaki rehber konumundadır. Dolayısıyla öğretmenin ayrımcı, dışlayıcı ya da cezalandırıcı ifadeleri ve nefret söylemleri çocukta yalnızca duygusal değil, kimlikle ilgili gelişiminde de hasarlı etkiler bırakabilir.

Bir çocuğa, inancından ya da ailesinin mezhebinden ötürü ‘cezalandırılacağının’ veya ‘eksik bir inanca sahip’ olduğunun söylenmesi, çocuğun benlik algısında suçluluk, utanç ve değersizlik duygularını kalıcı biçimde yerleştirebilir. Bu durum, çocukta ‘ben kötü biriyim’ biçiminde içselleştirilen yıkıcı bilişsel kalıplara yol açar. Uzun vadede ise kaygı, içe kapanma, toplumsal geri çekilme, sosyal izolasyon gibi sonuçlar doğurabilir.

Üstelik bu tür ayrımcı bir söylem yalnızca hedef alınan çocuğu değil, sınıftaki tüm çocuklar için sakıncalıdır. Çocukların zihnine öğretmenin tutumuyla birlikte ‘bizden olanlar’ ve ‘olmayanlar’ şeklinde bir ayrım yerleşebilir. Bu durum da okul içinde dışlama, şiddet, akran zorbalığı ve kutuplaşma riskini artırır.

‘Çocuk haklarının ve kamusal eğitimin bütünlüğünün ihlali’

Helin İren Elaldı eğitim alanının kamusal ilkeler kapsamında ve en çok da eşitlik çerçevesinde şekillendirilmesi gerektiğine de dikkat çekiyor:

Eğitim ortamı, her çocuğun kimliği ve inancı ne olursa olsun güvende ve eşit hissettiği kamusal bir alan olmalıdır. Çocukların psikolojik iyi olma hali, ancak laik, bilimsel ve kamusal eğitim ilkeleri korunarak güvence altına alınabilir.

Bir öğretmenin mezhepsel ayrımcılığı sınıfa taşıması, yalnızca pedagojik bir hata değil, aynı zamanda çocuk haklarının ve kamusal eğitimin bütünlüğünün ihlalidir. Bu ihlal, çocuğun eğitim hakkına olduğu kadar, toplumun ortak geleceğine de zarar verir. Çünkü bir ülkede çocukların aklına oldukça sakıncalı korku, suçluluk ve ayrımcılık gibi davranışlar değil, çocuk psikolojik sağlığının temelini oluşturan dayanışma, eşitlik ve birlikte yaşama çabası yerleşmelidir.