Kocaeli’nin Dilovası ilçesinde 3’ü çocuk, 6 işçinin yaşamını yitirdiği Ravive Kozmetik yangınına ilişkin yeni belgeler, yetkili kurumların ihmalini bir kez daha gözler önüne serdi. 

Halk TV yazarı İsmail Saymaz’ın aktardığı belgelere göre, tehlikeli koşullarda faaliyet gösteren atölye iki kez ihbar edildi, ancak hiçbir kurum harekete geçmedi.

İlk uyarı muhtardan

Mimar Sinan Mahallesi Muhtarı Alaattin Durmuş, 11 Temmuz 2024’te Dilovası Kaymakamlığı’na verdiği dilekçede, mahalle içindeki parfüm dolum tesisinin “çıkardığı ses, görüntü ve kimyasal maddelerle tehlike oluşturduğunu” bildirdi.

Durmuş, “Defalarca uyarmamıza rağmen hiçbir tedbir alınmadı, mahalle sakinlerinin can ve mal güvenliği tehlike altında” diyerek önlem talep etti.

Dilekçe iki gün sonra, 13 Temmuz’da işleme konuldu, gereği için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile Dilovası Belediyesi’ne gönderildi.

Belediye Başkan Yardımcısı Necati Temiz, 30 Temmuz 2024 tarihli yanıtında, firmanın mahalle içerisinde taşındığını ve ruhsat başvurusunda bulunduğunu belirtti. Temiz, “Çevre Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporu istenmiştir, il müdürlüğünün vereceği görüşe göre işlem yapılacaktır” dedi.

Ancak herhangi bir denetim yapılmadı, yapılmışsa da bir sonuç alınmadı.

Valilik: Adres tespit edilemedi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü adına Vali Yardımcısı Mustafa Ayhan tarafından verilen yanıt, adeta skandal niteliğindeydi.

Ayhan, dilekçede işletmenin ticari unvanı yer almadığı gerekçesiyle adresin tespit edilemediğini öne sürdü:

11 Temmuz 2024 tarihinde bölgede inceleme yapılmış, ancak işletmeye ait herhangi bir ticari unvan belirtilmediğinden adres tespit edilememiştir. Bölgede bulunan işletmeler denetim programımız çerçevesinde ani olarak denetlenecektir.

Devlet, “adresini bulamadığı” o işyerini 5 ay sonra yanmış halde buldu.

İkinci ihbar: ‘İş güvenliği yok, işçiler tehdit ediliyor’

Beş ay sonra, 12 Aralık 2024’te, bir yurttaş aynı işletmeyi CİMER’e şikayet etti. İhbarda, “Mahallede isimsiz bir parfüm imalatı yapılan işyerinde 15 civarı kadın ve çocuk sigortasız çalışıyor, iş güvenliği hiç yok, işçiler tehdit ediliyor” denildi.

Yurttaş, “Kadınları sömüren bu doymaz işyeri sahibini yüce devletimize şikayet ediyorum” ifadeleriyle yardım istedi.

Bu ihbara SGK Kocaeli İl Müdürlüğü’nün yanıtı da başka bir duyarsızlık örneği oldu. Kurum, şikayeti incelemek yerine yurttaştan ek bilgi istedi:

İşyerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından denetlenmesi için hangi tedbirlerin alınmadığını, iş yerinin tam unvanını, adresini ve iletişim bilgisini belirttiğiniz takdirde başvurunuz işleme alınacaktır. Çocuk işçilerin yaşlarını ve kimlik bilgilerini paylaşmanız gerekmektedir.

İkinci ihbar da böylece sonuçsuz kaldı.

Aylarca süren uyarı ve başvurulara rağmen hiçbir denetim yapılmadı.

Kârını katlayan şirket bir yangın tüpü bile almadı

Yangının yaşandığı Ravive Kozmetik’e ait parfüm dolum tesisinin çalışma ve yapı ruhsatı da yoktu. İşçiler sigortasız ve çok düşük ücretlerle çalıştırılıyordu.

Yaklaşık 50 metre uzağında akaryakıt istasyonu bulunan işletme, yangına dayanımı olmayan poliüretan panellerle inşa edilmişti. Tek çıkış kapısı vardı, olay günü onun önüne de araç park edilmişti. 

En önemlisi, binada yangın tesisatı bulunmuyordu. Bir yangın tüpü bile yoktu.

Tüm bu süreçte şirketse kârını katlıyordu. Şirket, 2022 yılında muhtemelen vergi kaçırmak için 27 bin lira kâr bildirdi. Ama sonraki yıllarda denetimlerde gizleyemeyeceği ölçüde hızla büyüdü. 2023 yılında 1 milyon 436 bin lira, 2024 yılının sonuysa 1 milyar 858 bin lira kâr açıkladı.

Olayın ardından SGK Kocaeli İl Müdürü, İŞKUR CİMER’den Sorumlu Şube Müdürü ve Dilovası Belediye Başkan Yardımcısının da aralarında bulunduğu 11 isim açığa alındı.

Patron Kurtuluş Oransal, oğlu İsmail Oransal, yeğeni Altay Ali Oransal ve aralarında vardiya amirlerinin de olduğu 7 kişiyse tutukladı.