soL TV’de yayınlanan Komünist Bakış programında bu hafta TKP Genel Sekreteri Kemal Okuyan ve gazeteci İrem Yıldırım “islamcılar ve komünistler” başlığını ele aldı.

Program, İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ demir çelik fabrikasındaki patlamayla başladı. Kemal Okuyan yaşananları “katliam” olarak nitelendirirken, “Tek bir işçinin bile hayatı son derece değerli ama iş cinayeti diyebileceğimiz bir durum yok ortada. Bunlar büyük işletmeler. İhmal denir küçük işletmelerde ama bu köklü bir firma, bunların hesaplanması gerekir. Önlem alınmayınca bunlarla karşılaşıyoruz. Tesadüfle açıklanmaz bir suç var. Sonuna kadar takipçisi olacağız” ifadelerini kullandı. 

Kemal Okuyan öncelikle gazeteci İrem Yıldırım’ın “TKP’nin Ankara’da Mekke Anlaşması’na karşı gerçekleştirdiği eylem, muhafazakar kesimler dahil toplumun pek çok farklı kesiminde büyük yankı uyandırdı. Sosyal medyada pek çok paylaşım yapıldı. Bu tabloyu bekliyor muydunuz?” sorusunu yanıtladı. Okuyan şunları söyledi: 

“Bunu konuyu ele alırken biraz geriden başlatmak lazım. Türkiye’de kendisini İslamcı olarak tanımlayan ve o gelenekten gelen siyasi bir iktidar var ve artık ömrü 25 yıla dayanan bir süreçten söz ediyoruz. Bu iktidarın icraatlarından memnun olan, zenginleşen kesimler var; tarikatlar ekonomik ve siyasi güçlerini artırdılar. Ama bir kesim de var ki, kendi ideolojik ve kültürel beklentileriyle bugünkü tablo arasında ciddi bir gerilim görüyor. Burada milyonlarca kişiden bahsediyoruz. Biz laikliği savunan bir parti olarak bu kesimleri topyekün yaftalayan, karşımıza alan bir parti hiç olmadık. Çünkü burada yoksul halk kesimleri var ve komünistler de o değerler sistemiyle zaman zaman uyuşan bir duruş sergiliyor.

Örneğin Filistin meselesinde; Hamas’ın liderliğindeki 7 Ekim operasyonu başladığında biz hiç tereddüt etmeden ‘Bu Filistin halkının meşru direnişidir’ dedik. Seküler kesimlerde buna eleştirel bir yaklaşım hakim olabilecekken, biz önüne geçtik. ABD ve İsrail tarafından İran’a yönelik bir saldırı olduğunda, rejimle hiçbir ortaklığımız olmamasına rağmen tavır aldık, ‘eşit mesafedeyiz’ demedik. Bizim ilkesel pozisyonlarımız var. 

Yemen’e dönük ABD ve İsrail’in örtülü, Suudi Arabistan’ın ise açık müdahalelerine karşı çıkıyoruz. Bunun da toplamda ABD ve İsrail’in çıkarlarına hizmet ettiğine yönelik bir tespitimiz var, buradan hareket ediyoruz. Olaylara bakarken bir yandan da vicdanımızla karar veriyoruz.”

‘Bu askeri ittifak, yalnızca ABD’nin boşluğunu doldurma anlamına gelmiyor, çok ciddi bir inisiyatif’

İktidar çevrelerinde de Mekke Anlaşması’nın farklı ele alındığına dikkat çeken Okuyan, “İslamcı kesimler arasında baskın olan anlaşmanın ‘İsrail’in oyununu bozduğu’ iddiası. Geçiniz bunları, bu tam bir palavra. Anlaşma ABD’nin inisiyatifiyle ortaya çıktı. Efendim, ‘ABD oradan çekiliyormuş, o boşluğu biz dolduracakmışız, İsrail’i zorlayacakmış’, hiç böyle bir şey yok” dedi.

Bu yeni askeri ittifak yapısının Ankara’daki NATO zirvesinden sonra gündeme geldiğini de hatırlatan Okuyan, şöyle devam etti: 

“ABD, Avrupa’da ve bizim coğrafyamızda kendi üzerindeki yükü hafifletmek için müttefiklerine daha fazla rol veriyor. Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye arasındaki bu askeri ittifak, yalnızca ABD’nin boşluğunu doldurma anlamına gelmiyor, çok ciddi bir inisiyatif. Ve açıkça söyledik, hedef İran’dır.

Bizim protestomuz aslında çok basit, normalde çok büyütülmemesi gereken bir işti. Normalde mecliste bu kadar önemli bir anlaşma oylanırken, muhalefet milletvekillerinin önemli bir bölümünün ortada olmaması, katılımın bu kadar düşük olması şaşırtıcı ve düşündürücü. Demek ki bazı milletvekilleri, ‘bu anlaşmanın altında imzam olmasın’ dedi. Ama muhalif milletvekilleri nerede? Bu belki de ülkemizi sıcak çatışmaya sokacak bir anlaşma üstelik, önemsiz değil. NATO Zirvesi’nde de aynısı oldu, tarihe not düşüldü.

Güncel bir örnek; Türkiye’nin müttefiki olan Azerbaycan’ın İsrail’le ilişkileri yeni başlamadı. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki savaşta, Azerbaycan’a dışarıdan yardım eden iki ülke Türkiye ve İsrail’di. Sonra Filistin direnişi sırasında Azerbaycan İsrail ile ilişkilerini hiç gevşetmedi, özellikle silah alanında artırdı.

Eskiden bunları İslamcı kesimler içerisinde dile getiren ve protesto eden çok küçük bir kesim vardı. Ne zaman ki Türkiye ile Azerbaycan arasında son kriz çıktı, o zaman ‘Azerbaycan zaten İsrail’le müttefik’ dediler, işte bu ikiyüzlülüktür. Bu ikiyüzlülüğü fark edenler ve bundan rahatsız olanlar oluyor.

ABD ile ilişkiler de böyle, İsrail’le ilişkiler de… Arada bir siyasi yakınlaşma olduğunda bu gündemden düşüyor ama biz her zaman işaret ediyoruz; çünkü biz rüzgar gülü değiliz, mevsimsel bir anti-emperyalizmimiz yok, İsrail karşıtlığımızın çok köklü nedenleri var. Ancak iktidar çevrelerinde ve genel olarak İslamcı kesimlerin önemli bir bölümünde çok ciddi, pragmatik hesaplar var. Dolayısıyla kimin dost, kimin düşman olduğu pek belli olmuyor. Ama bu durumdan rahatsız olan kesimler de var, bu da iyi bir şey.

Evet, bizim ideolojik farklılıklarımız var; biz laikliği ve aydınlanmayı savunan bir partiyiz. Ama öte yandan bir ahlaki duruş sergilemek, bazı olumsuzluklara ve kendi bulunduğu ortamdaki aşınmalarına karşı tavır almak çok önemli şeylerdir. Bunlar hayatın devam ettiğini, insanın yaşadığını gösteren şeyler. Biz bu tepkilerin bir bölümünü samimi buluyoruz ve hatta toplumsal düzeyde Türkiye Komünist Partisi’ne katılımlar var.

Ankara’daki eylemimizin ardından iktidara çok yakın olduğunu bildiğimiz kesimlerden dahi sosyal medyada ve doğrudan tebrik mesajları aldık. Bu tepkileri verenlerin bir bölümünde, Türkiye’nin sınıfsal çelişkilerine ilişkin duyarlılık artmış durumda. Uluslararası alanda da ilgi oldu, mesela Husilerden de mesaj geldi. Tebrik ettiler, teşekkür ettiler, bunları önemsemek gerekiyor. Çünkü insanlığın çok zorlu mücadeleleri olacak.”

‘İnsanların hiç çekinmeden kapımızı çalması son derece önemli’

TKP Genel Sekreteri, “Daha muhafazakar kesimdeki insanların partinize ilgisi gerçeğe dönüşüyor mu? Varsa sizin buna tavrınız nedir?” sorusunu ise şöyle yanıtladı:

“Biz partimizde insanların dinsel inançlarını, etnik kökenlerini değil, başka şeyleri soruyoruz. İnsanların kişisel tercihleri, inançlarıyla hiçbir problemimiz yok. TKP’ye muhafazakar, dindar veya milliyetçi ailelerden ciddi bir akış var. Bunun nedeni temel değerler sistemi. Ülkedeki toplumsal çürümeye karşı direncin bir bölümü bizim çevremizin dışında ve bu iyi bir şey. O direncin yerleştirildiği ideolojik çerçeveyle bir mesafemiz var belki ama öte yandan da insanların başka ideolojik köklerden giderek dayanışmacılığa, yardımseverliğe, haksızlıklara karşı vicdani bir tepki ortaya koymasına niye itiraz edelim? Bunlar iyi şeyler. Şimdi buralarda belli bir buluşma oluyor. Çünkü 25 yıllık iktidarın ardından büyük bir ‘neyi savunuyorduk, neyle karşı karşıyayız’ muhasebesi yapılıyor. Peki dönüşüyorlar mı TKP’de, bu bir süreç. Bizim en önemli kriterlerimizden bir tanesi samimiyet. Yıllarca ‘Bunlar din karşıtıdır’ diye propaganda edilmiş bir partinin kapısını bugün insanların hiç çekinmeden çalması son derece önemlidir. 

‘Farklı dünyalardan ama aynı insani değerlerle buluştuğumuz zaman heyecanlanmıyorsak, insanlığımızı yitirmişiz demektir’

Gazze’de bu son olaylar yaşandığında hep şunu söyledik: Burada evet İsrail siyonizminin bir saldırısı var ama unutmayalım ki ortada bir sınıfsal gerçek var. Bu sınıfsal gerçeğe birden fazla noktadan ulaşıyoruz. Birincisi, İsrail ağırlıklı olarak dünyada Yahudi sermayesine ait bir devlet haline gelmiş durumda. Eskiden proleterler arasında Yahudiler çoktu ancak bugün İsrail’e baktığımız zaman, ülkenin proleterlerinin ağırlıklı olarak Arap Filistinli olduğunu görüyoruz. İkincisi, dünyada ‘Yahudi sermayesi’ diye bir olgu var. Asla bir Yahudi karşıtlığı yapmayız, biz TKP’yiz, ama çokuluslu tekellerin sisteminde Yahudi sermayesi çok önemli bir yer tutuyor.

Filistin’e baktığımızda, Gazze diğer taraflarla, örneğin Batı Şeria ile kıyaslandığında dört kat daha fazla yoksul. Yahya Sinvar, orta sınıf tüccar kesimlerini değil, yoksul kesimleri temsil eden, sahada mücadele etmiş, uzun süre İsrail hapishanelerinde yatmış birisi. Hamas’ın içerisinde farklı ekoller var; Katarcılar var örneğin… Sinvar ise İran ve Hizbullah’la ilişkilerini diğer yöneticilere göre canlı tuttu, hiçbir zaman açık bir karşılık içine girmedi, aksine işbirliğini geliştirdi; yani mezhepçilik yapmadı.

Sinvar, Hamas’ın askeri kanadından çıkma, ilk organizasyonlarda rolü var ve devrimci örgütlerle işbirliğine de hep açıktı. Kafasında her zaman bir Filistin ulusal direnişi yaratmak vardı; 7 Ekim operasyonunda da Filistinli devrimci örgütlerin yer almasında rolü vardır. Dolayısıyla zenginleşmiş, yolsuzluğa bulaşmış birinden ziyade, sahada halkı için ölümüne mücadele eden bir direniş lideri var. Biz şimdi buna baktığımızda insanlık adına bir değer görmeyecek miyiz? İslamcı, Hamas yöneticisi diye üzerini mi çizeceğiz? Eğer böyle yaparsak bizim samimiyetimiz de ortadan kalkar.

Farklı dünyalardan ama aynı insani değerlerle buluştuğumuz zaman heyecanlanmıyorsak, insanlığımızı yitirmişiz demektir.

‘Husilerin direnişi ABD’nin bölgesel tasarımları karşısında çok önemli bir direnç’

Yemen’de iki iktidarın karşı karşıya geldiği bir iç savaş var. Bunlardan biri ABD ve müttefikleri tarafından destekleniyor, diğer tarafta ise İran’la ilişkisi olan Husiler var. Biz burada tarafız, dinsel kısmıyla hiç ilgilenmiyoruz. Fakat Husilerin direnişi şu anda ABD’nin bölgesel tasarımları karşısında çok önemli bir direnç, sadece bu bize yeter.

Yakından baktığımızda orada da bir yoksul öfkesi var. Husiler bir yandan büyük bir askeri güçle hareket ederken, diğer yandan ciddi bir yoksul hareketi barındırıyor. Her şeyin sınıfsal olduğunu söyleyen bir partinin sadece sokaktaki militanların yalın ayaklığına bakarak bir harekete not vermesi söz konusu olmaz. Ama Suudi Arabistan’ın paralı askeri gücünün karşısında, daha köklü bir yoksul öfkesine dayanan bu konumlanışı görmemiz gerekiyor. TKP hiçbir zaman mezhepçilik üzerinden tercih yapmaz ancak bugün Husiler önemli bir direnç noktasıdır ve biz buna tabii ki sempati duyarız.

‘Anlaşma son derece tehlikeli adımlar için bir zemin yaratıyor’

Biz ‘Türkiye yarın sabah sıcak çatışmaya girecek’ demeyiz, fakat bu anlaşma son derece tehlikeli adımlar için bir zemin yaratıyor. Anlaşmada, taraflardan birine saldırı olduğunda diğer ülkelere eldeki bütün imkanlarla yardım edileceği taahhüt ediliyor. ‘Bütün imkanlar’ kavramı soyut. CHP neden ikna oluyor? CHP artık iktidarın bir uzantısıdır. 

İran tartışılıyor, İran giremez bu anlaşmaya. Suriye girer ama. Nitekim Suriye, Suudi Arabistan’a asker yollamaya karar verdi. Suudi Arabistan’a yardım etmek için silahlı güç yolluyorlar.

Askeri anlaşmadan söz ediyoruz, NATO ne kadar barış ve güvenlik için hizmet veriyorsa, Mekke Anlaşması da o kadar verir. NATO’nun bir savunma değil saldırı anlaşması olduğunu biliyoruz. Savaşın önünü açıyor ve son derece gereksiz tavizlere girmiş oluyor Türkiye. Mekke Anlaşması da Türkiye’yi önü açık, tehlikeli taahhütlere ve 10 yıl gibi uzun süreli bağlayıcılıklara sürüklemektedir.

‘Mekke Anlaşması’nın doğrudan hedefi İran’dır’

İran’ın durumunu da açalım. 1954 yılında Sovyet yönetimi, NATO 1949’da kurulduktan bir süre sonra ‘Madem Avrupa’nın güvenliğinden bahsediyorsunuz, biz de Avrupa’dayız, bizi de alın NATO’ya’ dedi, Molotov aracılığıyla. Tabii Amerikalılar şaşırdı ve daha sonra yazılı bir ret cevabı verdiler. Sovyetlerin buradaki amacı, NATO’nun kime karşı kurulduğunu dünya kamuoyuna göstermekti, yoksa bunun imkansız olduğunu biliyorlardı. Ret cevabında ‘Biz bunu size karşı kurduk’ demek zorunda kaldılar.
Bugün İran’ın durumu da buna benziyor. İran, Mekke Anlaşması’na girerse anlaşmanın hükmü bozulur. Niye girsinler? İran’a gitmelerinin sebebi de geri adım attırmaktı. Mekke Anlaşması’nın doğrudan hedefi İran’dır, bu kadar basittir.”

İslamcılar ‘özne’ mi, ‘malzeme’ mi?

Okuyan, “Son dönemde islamcı çevrelerde yeniden bir ‘siyasi islam birliği’ tartışılıyor. Dışarıdan baktığımızda bu hikayede islamcılar özne mi yoksa malzeme mi?” sorusunu da şöyle yanıtladı:

“Eninde sonunda burada ekonomik çıkar ortaklıkları ve çatışmaları belirleyici. Bu alan, çok ciddi bir rekabete konu. Din ve mezhepler de bu rekabette hegemonya kurma konusunda önemli bir faktör. Ancak geniş çaplı bir ittifakın ortaya çıkması çok zor. Mısır’ı katamadılar. Suudi Arabistan ile Türkiye arasındaki rekabet şimdilik yatışmış görünse de bitmez. 

Türkiye açısından bir sorun daha var. Yeni Osmanlıcılık’ın bir ilerleme alanı Orta Asya’ya yönelik hamleler. Oralarda din her zaman uygun bir araç olmuyor, daha çok dil birliği ve Türk kökeni üzerinden hareket ediliyor. Dolayısıyla burada büyük zorluklar var. Belki de yeni Mekke Anlaşmaları’yla karşılaşacağız. Bunlar eninde sonunda kavgaları tırmandırır.”

‘Türkiye’nin muhafazakar kesimleri içerisinde ancak bir devrimci programın yaşatabileceği unsurlar var’

Kemal Okuyan son olarak şunları ekledi:

“TKP dinin siyaset alanına girmesine itiraz eden bir parti ve bu değişmeyecek. Biz laikliği savunuyoruz, bu çizgimiz asla değişmeyecek. Öte yandan, insanların inançlarıyla, ibadetleriyle ve kişisel tercihleriyle bir sorun yaşamayı kendimize ayıp sayarız. 

Türkiye’nin muhafazakar kesimleri içerisinde ancak bir devrimci programın, sosyalist bir programın, komünizmi hedefleyen bir siyasi çizginin yaşatabileceği unsurlar var. Artık Türkiye öyle bir noktaya geldi ki bazı şeylerin karşılığı yok. O yüzden de bu bugünkü muhafazakar kesimler şöyle bir yol ayrımına gelmek zorundalar; ya kendi değerler sistemiyle kavga edecek ve aşındıracaklar o değerler sistemini, ya da bunu başka bir yere bağlamak zorundalar.

Komünist olmak zorunda değiller ama dinin siyaset alanına girişinin kaynağını, tarikatlar etrafında dönen ekonomiyi görmeden o değerleri savunamazlar. Bu milliyetçi kesimler için de geçerli.

Hatasız değiliz, partimiz bir okuldur, sürekli gelişir; ama asla takiye yapmayız. Samimiyetimiz ve dürüstlüğümüzle ilgili hiçbir problemimiz olduğunu düşünmüyorum. O yüzden bizim açımızdan bir takiye söz konusu olmaz.”

soL’un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.