CHP programında eğitim! 2025

Programın eğitimle ilgili kısmında, “Eğitim, tüm yurttaşların eşit olarak faydalanması gereken temel bir kamusal haktır. Cumhuriyet Halk Partisi, ulusal ve küresel gelişmelerle uyumlu, çağın ihtiyaçlarına cevap verebilen, nitelikli, çağdaş, bilimsel, laik, kamusal, parasız, eşit, erişilebilir ve kapsayıcı bir eğitim sistemi kuracaktır” gibi anlamlı ifadeler bulunuyor. Ancak bu ifadenin benzerleri AKP’nin tüm piyasacı ve gerici içerikli açıklamalarında da yer alıyor.

Oysa muhalif ve kendisini iktidar adayı olarak gören bir partiden daha ayrıntılı bir açıklama bekleniyor. AKP iktidarında her alanda olduğu gibi eğitim sistemi de alt-üst edildiğinden, seçmen bu sistemde yapılacak düzenlemelerle ilgili bazı ayrıntıları yazılı olarak görmek istiyor. 

Açıklamasında “YÖK kaldırılacak” diyen CHP’nin, eğitim sisteminin laikliğini, demokratikliğini ve bilimselliğini yok eden örneğin

• TÜBA ve TÜBİTAK’ı daha piyasacı ve gerici bir yapıya dönüştüren 27 Ağustos 2011 tarih ve 651 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)
• Bakanlık merkez örgütünü piyasacı ve gericileştiren 14 Eylül 2011 tarih ve 652 sayılı KHK
• Kuran kurslarına başlama yaşını düzenleyen 17 Eylül 2011 tarih ve 653 sayılı KHK
• İmam hatip ortaokulu ile seçmeli iki din dersi açan, ortaokulu 5. sınıfta başlatan ve açık liseyi zorunlu eğitimin içine alan 4+4+4 yasası
• Özel okullara gidenlere parasal destek veren, iktidarın elini kolaylaştıran performans değerlendirmesi ile proje okulu uygulamasını başlatan Dershane yasası
• 17 Haziran 2016 tarih ve 6721 sayılı yasayla kurulan Türkiye Maarif Vakfı
• Öğretmenlik Meslek Kanunu
• Diyanetin okulöncesi kurumlar ile Kuran kursu açması
• Diyanet Akademisi
• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin bile zorunlu olamaz dediği din kültürü ve ahlak bilgisi dersi 

gibi yasal mevzutta ne yapacaklarının ipuçlarını vermesi gerekiyor.

Piyasacı ve gerici uygulamalar, ne yazık ki yukarıda örneklenen yasal değişikliklerle sınırlı kalmıyor. Diyanetle yapılan projeler; kaçak sıbyan mektepleri, medreseler ve merdiven altı kurumlar; tarikatların açtığı okullar; Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli; liseye ve yükseköğretime geçiş sınavları ve gericileştirilen yönetmelikler gibi konular ve uygulamalar “tüm yurttaşların eşit olarak faydalanması gereken temel kamusal haklarını” yok edecek şekilde işlev görüyor. CHP’nin bu konulara nasıl yaklaşacağının da belli olması gerekiyor.

Türkiye’nin de imzaladığı “Çocuk Hakları Evrensel Bildirgesine” göre 18 yaşına değin herkes çocuk sayılıyor. “Eğitimi tüm yurttaşların yararlanması gereken kamusal bir hak” olarak gören bir partinin özellikle zorunlu eğitim konusunda daha belirleyici olması bekleniyor. Zorunlu eğitim süresi içinde “çocuk” yaşta olanların dini öğretime, mesleki eğitime ya da açık liseye gitmek zorunda bırakılması eğitimden yararlanma hakkı ile hiç bağdaşmıyor. Bu nedenle zorunlu eğitimin, yerel gereksinimlere göre değişebilecek farklılıklar dışında, her öğrenciye, kendini, toplumu, dünyayı ve doğayı sağlıklı bir şekilde tanıyıp özgürleşmesine yardımcı olacak ve kendi iradesiyle geleceğiyle ilgili kararlar vermesini kolaylaştıracak bilimsel eğitim verilecek şekilde düzenlenmesi bekleniyor. Mesleki eğitim ile dini öğretimin de zorunlu eğitim sonrasına bırakılacağının açıklanması bekleniyor. 

Ayrıca zorunlu eğitimin, çocukların okulöncesinde ve ilkokulda anadilinde eğitim görecek şekilde yapılandırılması bekleniyor. İlkokuldan sonraki yıllarda da, anadili Türkçe olanların ülkede konuşulan bir başka anadil ile en az bir yabancı dili, anadili Türkçeden farklı olanların da anadillerini, Türkçeyi ve de en az bir yabancı dili öğrenecek şekilde düzenlenmesi konusunun da tartışılması gerekiyor.

[email protected]