Po operacji w Wenezueli prezydent USA Donald Trump ogłosił powrót do XIX-wiecznej doktryny Monroe, deklarując, że nikt więcej nie będzie kwestionować amerykańskiej dominacji na półkuli zachodniej. To, co w praktyce oznacza ten powrót, nie jest jednak do końca jasne.
– Doktryna Monroe to wielka sprawa, ale my znacznie ją prześcignęliśmy. Teraz nazywamy to doktryną Donroe – oznajmił w sobotę (3 stycznia) prezydent Stanów Zjednoczonych po operacji schwytania Nicolasa Maduro. – Trochę o tym zapomnieliśmy, ale nie zapominamy już o tym. Zgodnie z naszą nową Strategią Bezpieczeństwa Narodowego, amerykańska dominacja na półkuli zachodniej nigdy więcej nie będzie kwestionowana – dodał.
Departament Stanu USA tego samego dnia zamieścił na platformie X komunikat z napisem wielkimi literami: „TO NASZA PÓŁKULA”.
Mimo retorycznej klarowności tego przekazu, nadal nie jest jednak jasne, co w praktyce oznaczać będzie „doktryna Donroe”. Doktryna Monroe, do której odwołuje się Trump, to koncepcja wyrażona przez prezydenta Jamesa Monroe w 1823 r. Piąty prezydent Stanów Zjednoczonych ostrzegł wówczas państwa europejskie przed dalszą kolonizacją zachodniej półkuli i jednocześnie oświadczył, że Ameryka nie będzie ingerować w sprawy Europy. Idea ta była drogowskazem dla amerykańskiej polityki zagranicznej przez dekady – do czasu, gdy Stany Zjednoczone stały się światowym mocarstwem.
Teraz powraca w nieco zmienionej formie. W Strategii Bezpieczeństwa Narodowego, wydanej przez Biały Dom, czytamy, że „trumpowskie uzupełnienie” doktryny oznacza „przywrócenie amerykańskiej dominacji na półkuli zachodniej oraz ochronę ojczyzny i dostęp do kluczowych obszarów geograficznych w całym regionie”.
„Uniemożliwimy konkurentom spoza tej półkuli rozmieszczanie sił zbrojnych lub innych zagrażających zasobów, a także posiadanie lub kontrolowanie strategicznie ważnych zasobów na naszej półkuli” – podkreślono w dokumencie.
Zdaniem Mieczysława Boduszyńskiego, byłego amerykańskiego dyplomaty i profesora Pomona College w Kalifornii, nadal nie wiadomo, jak w praktyce będzie realizowana ta polityka i co to oznacza dla polityki USA wobec pozostałych regionów.
– Szczerze mówiąc, nie wiemy jeszcze, co to znaczy. Jeśli Chiny lub Rosja będą miały konkretne inwestycje, czy interesy w Ameryce Łacińskiej, to co z tym zrobimy? Nie jestem pewny, czy ta administracja, tak naprawdę, sama to wypracowała – ocenił ekspert w rozmowie z PAP. Jak dodał, skupienie się przez Waszyngton na zachodniej półkuli i otwarte poparcie idei stref wpływu jest potencjalnie sprzeczne z polityką powstrzymywania Chin w Azji, faworyzowaną przez część przedstawicieli administracji.
– Mieliśmy całe komisje kongresowe, całe departamenty wewnątrz resortów poświęcone rywalizacji z Chinami. Ale mamy ograniczone zasoby, w tym zasoby wojskowe. Tymczasem Chiny to wielki gracz z coraz większymi zasobami – zauważył Boduszyński. Zaznaczył przy tym, że do operacji przeciwko Wenezueli i jej blokady morskiej – która ma zostać utrzymana na dłuższy czas – sprowadzono znaczną część sił USA z innych regionów świata.
Ekspert dodał, że problem z przewidywaniem sposobu realizacji „doktryny Donroe” polega również na braku spójności w zespole Trumpa.
– Widzimy tutaj wpływ różnych frakcji na tę politykę – w tym przypadku byli to Stephen Miller i Marco Rubio. Ale różne frakcje mają różny wpływ na różną politykę, więc to wszystko jest dość chaotyczne – zaznaczył rozmówca PAP.
Z poglądem tym nie zgadza się J. Michael Waller, analityk Center for Security Policy w Waszyngtonie. Według niego „doktryna Donroe” jest dostosowaniem XIX-wiecznej polityki do nowych realiów, w których głównym rywalem USA są obecnie Chiny, a nie mocarstwa europejskie. W jego ocenie operacja w Wenezueli wpisuje się w politykę rywalizacji z Chinami, odbierając Pekinowi ważnego sojusznika. Waller uważa też, że nie oznacza to ograniczenia ambicji USA w Azji i Europie, bo ruch ten komplikuje sytuację Pekinu, co poprawia sytuację europejskich sojuszników Ameryki.
– Stałe siły morskie i baza ChRL na Morzu Karaibskim byłyby katastrofą dla wszystkich naszych sojuszników na całym świecie. Dlatego obserwowanie tak małego wsparcia (dla operacji w Wenezueli) ze strony sojuszników jest bardzo frustrujące. Jakiekolwiek zaopatrzenie na wypadek poważnej wojny w Europie zależałoby bowiem, w dużej mierze, od naszych szlaków żeglugowych przez Kanał Panamski z Teksasu, a także z Nowego Orleanu. To wszystko płynie przez Morze Karaibskie – zaznaczył Waller. – Jest to wielkie zwycięstwo zdolności Ameryki w kontekście pomocy sojusznikom z NATO. Mam nadzieję, że Europejczycy poprą (interwencję w Wenezueli), zamiast wyrażać wobec tego krytykę lub sceptycyzm – dodał.
Zdaniem Boduszyńskiego, w sprawie amerykańskiej strategii pewne jest to, że administracja Trumpa na dobre odeszła od dążenia do demokratyzacji oraz podkreślania znaczenia prawa międzynarodowego, nawet jako „listka figowego”. Ekspert nawiązał w tym kontekście do międzynarodowej interwencji w Libii i obalenia w 2011 r. reżimu Muammara Kaddafiego.
– Byłem wtedy w administracji i to było coś zupełnie innego: zebraliśmy międzynarodową koalicję, otrzymaliśmy rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ. Libijscy oficjele żądali interwencji – wspominał Boduszyński. Jak jednak przyznał, błędem było wówczas zbyt szybkie przeprowadzenie wyborów w Libii, przed wzmocnieniem instytucji państwowych. – W Wenezueli widzimy coś odwrotnego. Problem w tym, że – koniec końców – wybory stanowią podstawę legitymacji władzy. A strategią Trumpa wydaje się być wymuszanie pewnych zmian i decyzji groźbami użycia siły – dodał.
Rozmówca PAP zaznaczył, że taki sposób działań w Ameryce Łacińskiej może, w praktyce, utrudnić USA wpływanie na politykę poszczególnych krajów i wzmacniać negatywne postawy ich społeczeństw wobec USA, ponieważ będzie przypominał o wcześniejszych brutalnych amerykańskich interwencjach w regionie.
Siły USA uprowadziły 3 stycznia z Wenezueli przywódcę tego kraju Nicolasa Maduro i jego żonę, po czym przetransportowały ich do Stanów Zjednoczonych. Sąd federalny w Nowym Jorku postawił im w poniedziałek formalne zarzuty, w tym uczestnictwa w „zmowie narkoterrorystycznej” i sprowadzania kokainy do USA. Oskarżeni nie przyznali się do winy.
Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)
osk/ rtt/
Artykuł „Doktryna Donroe” – po 100 latach Ameryka wraca na zachodnią półkulę pochodzi z serwisu Nowy Dziennik.
„Doktryna Donroe” – po 100 latach Ameryka wraca na zachodnią półkulę 2026 IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2025 2026-01-07 17:01:00 Najnowsze wiadomości Wiadomości ze świata Wiadomości krajowe Najważniejsze wiadomości najnowsze wiadomości najważniejsze najnowsze dnia Sędzia Petar Nizamov Feathers Petar Nizamov- Feathers Sprawiedliwość bg iustitia.bg iustitia iusticia usticia śledztwo Burgas Bułgaria wiadomości wiadomości z ostatniej godziny wiadomości dnia wiadomości dnia wiadomości z Bułgarii Wiadomości z Bułgarii błyskawiczne wiadomości najważniejsze wiadomości najważniejsze najczęściej komentowane najnowsze wiadomości Bojko Borisow wiadomości pogoda wiadomości o koronawirusie wiadomości pogoda facebook youtube facebook instagram wiadomości dzisiaj wiadomości z ostatnich minut wiadomości dzisiaj wiadomości dzisiaj wiadomości bg wiadomości wiodące wiadomości gorące wiadomości strona z wiadomościami bg dla wiadomości wszystkie wiadomości wiadomości bg wiadomości z ostatniej godziny najnowsze najnowsze wiadomości bg wiadomości dzisiaj wiadomości dzisiaj wiadomości dzisiaj wiadomości z ostatniej godziny najnowsze wiadomości dzisiaj wiadomości bg wiadomości wiadomości 24 godziny wiadomości vesti bg novini wiadomości świat ptak bg bivol bg bivol trud bg novini najnowsze wiadomości dzisiaj novinite bg wiadomości witaj bułgaria partia polityczna herb Delyan Peevski skandaliczny Bułgarska Telewizja Narodowa Wolna Europa Telewizja skandal ekskluzywna telewizja na żywo na żywo teraz telewizja telewizja online program telewizyjny bg na żywo teraz wiadomości telewizyjne online telewizja online na żywo sąd sąd w Burgas sąd okręgowy w Burgas sąd okręgowy w Burgas sąd okręgowy w Burgas sąd apelacyjny w Burgas prokurator w Burgas prokuratura w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokurator generalny Iwan Geszew prokurator Geszew Cacarow Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Burgas ODMR Burgas ODPR policja w Burgas policja okręgowa w Burgas prokurator w Burgas Cacarow sprawy SGS sąd w Warnie przewodniczący sądu SGS orzeczenia w sprawach cywilnych orzeczenia w sprawach sąd w Płowdiwie orzeczenie sądu orzeczenia w sprawach sąd w Warnie okręgowe sprawy karne orzeczenia sądu okręgowego praca w sądzie SGS przewodniczący sądu SGS sędziowie sąd w Sofii stanowiska sędziowskie sąd w Płowdiwie sędziowie w Płowdiwie inspektorat Sądu Najwyższego w Płowdiwie Sąd Najwyższy Najwyższa Rada Sądownicza prawnik prawnik sprawy karne prawnik sprawy cywilne prawnik sprawy małżeńskie prawnik prawo karne administracyjne proces karny prawo cywilne proces cywilny prawo administracyjne prawo konstytucyjne
