Po niemal 37 latach u władzy najwyższy przywódca Iranu, ajatollah Ali Chamenei, zginął w amerykańsko-izraelskich nalotach. System Islamskiej Republiki był przygotowywany na taki scenariusz – zgodnie z konstytucją zarządzanie państwem do czasu wyboru następcy przejęła tymczasowa rada przywódcza.
W Teheranie zakładano, że próba zabójstwa najwyższego przywódcy duchowo-politycznego kraju – zwłaszcza ze strony Izraela – pozostaje realną możliwością, dlatego równolegle budowano mechanizmy mające zapewnić ciągłość władzy i ograniczyć ryzyko destabilizacji państwa.
Zgodnie z artykułem 111 irańskiej konstytucji obowiązki najwyższego przywódcy przejęła tymczasowa rada przywódcza, która ma zarządzać państwem do czasu wyboru jego następcy. W skład rady wchodzą trzy osoby.
Pierwszą z nich jest prezydent Iranu Masud Pezeszkian. Z zawodu kardiochirurg, w realiach irańskiej polityki postrzegany jest jako reformator i technokrata. Został wybrany w częściowo wolnych wyborach w 2024 roku.
W irańskim ustroju prezydent nie jest jednak głową państwa – funkcję tę sprawuje najwyższy przywódca. Prezydent odpowiada za bieżące zarządzanie pracą rządu. Od momentu wyboru Pezeszkian był łagodniejszą, bardziej umiarkowaną twarzą władzy. W ramach trzyosobowej rady musi jednak współpracować z dwoma przedstawicielami establishmentu uznawanymi za twardogłowych i ideologicznie bardziej związanych z reżimem.
Drugim członkiem tymczasowej rady jest Golamhosejn Mohseni Eżei, szef władzy sądowniczej. Od 2021 roku kieruje wymiarem sprawiedliwości; na to stanowisko został nominowany bezpośrednio przez Alego Chameneia, który sprawował zwierzchnictwo nad kluczowymi instytucjami państwa. Jest wysokiej rangi szyickim uczonym w dziedzinie teologii i prawa muzułmańskiego; posiada tytuł hodżatoleslam, niższy w hierarchii duchownej jedynie od ajatollaha.
Eżei uchodzi za lojalnego wobec zmarłego przywódcy przedstawiciela twardej linii reżimu. Bywa opisywany jako konserwatywny prawnik i bezkompromisowy prokurator, stanowiący ideologiczną przeciwwagę dla wizerunkowo bardziej umiarkowanego Pezeszkiana.
Przed objęciem funkcji w sądownictwie był ministrem wywiadu. W 2010 roku został objęty sankcjami Stanów Zjednoczonych w związku z naruszeniami praw człowieka i brutalnym tłumieniem protestów po wyborach prezydenckich w 2009 roku.
Trzecim członkiem tymczasowej rady jest Alireza Arafi. Jest imamem piątkowych modlitw w Komie, najważniejszym centrum religijnym Iranu, oraz stoi na czele ogólnokrajowego systemu seminariów duchownych, co daje mu istotny wpływ na kształcenie kadr religijnych. Opisywany jest jako przedstawiciel twardej linii władzy.
Arafi zasiada w Radzie Strażników, która kontroluje zgodność ustaw z konstytucją i prawem islamskim oraz dopuszcza kandydatów do ubiegania się o najważniejsze stanowiska publiczne. Jest również członkiem Zgromadzenia Ekspertów, organu odpowiedzialnego za wybór najwyższego przywódcy.
Choć odgrywa znaczącą rolę w establishmencie religijnym, pozostaje postacią mniej rozpoznawalną wśród ogółu społeczeństwa. Wymieniany jest jako jeden z potencjalnych następców Chameneia i spełnia konstytucyjne wymogi dotyczące wiedzy prawniczej oraz doświadczenia religijnego.
Ważną rolę w procesie transformacji odgrywa również Ali Laridżani, sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego i były doradca Chameneia, który czuwa nad ciągłością instytucjonalną.
Ostateczna decyzja o wyborze nowego najwyższego przywódcy należy do Zgromadzenia Ekspertów – 88-osobowego gremium duchownych. Nie jest jednak jasne, w jaki sposób i kiedy Zgromadzenie miałoby się zebrać w warunkach trwających amerykańsko-izraelskich nalotów.
Irańskim władzom może zależeć na szybkim wyłonieniu następcy, by podtrzymać wrażenie ciągłości państwa i pokazać, że system pozostaje stabilny mimo presji zewnętrznej. Z drugiej strony politycy i duchowni muszą brać pod uwagę, że ktokolwiek zostanie wybrany, może natychmiast stać się celem kolejnych ataków. To sprawia, że proces sukcesji będzie przebiegał w trudnych i niepewnych warunkach.(PAP)
baj/ akl/
Artykuł Reżim w Teheranie niewzruszony śmiercią Chameneia „Byli na to przygotowani” pochodzi z serwisu Nowy Dziennik.
Reżim w Teheranie niewzruszony śmiercią Chameneia „Byli na to przygotowani” 2026 IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2025 2026-03-02 19:20:00 Najnowsze wiadomości Wiadomości ze świata Wiadomości krajowe Najważniejsze wiadomości najnowsze wiadomości najważniejsze najnowsze dnia Sędzia Petar Nizamov Feathers Petar Nizamov- Feathers Sprawiedliwość bg iustitia.bg iustitia iusticia usticia śledztwo Burgas Bułgaria wiadomości wiadomości z ostatniej godziny wiadomości dnia wiadomości dnia wiadomości z Bułgarii Wiadomości z Bułgarii błyskawiczne wiadomości najważniejsze wiadomości najważniejsze najczęściej komentowane najnowsze wiadomości Bojko Borisow wiadomości pogoda wiadomości o koronawirusie wiadomości pogoda facebook youtube facebook instagram wiadomości dzisiaj wiadomości z ostatnich minut wiadomości dzisiaj wiadomości dzisiaj wiadomości bg wiadomości wiodące wiadomości gorące wiadomości strona z wiadomościami bg dla wiadomości wszystkie wiadomości wiadomości bg wiadomości z ostatniej godziny najnowsze najnowsze wiadomości bg wiadomości dzisiaj wiadomości dzisiaj wiadomości dzisiaj wiadomości z ostatniej godziny najnowsze wiadomości dzisiaj wiadomości bg wiadomości wiadomości 24 godziny wiadomości vesti bg novini wiadomości świat ptak bg bivol bg bivol trud bg novini najnowsze wiadomości dzisiaj novinite bg wiadomości witaj bułgaria partia polityczna herb Delyan Peevski skandaliczny Bułgarska Telewizja Narodowa Wolna Europa Telewizja skandal ekskluzywna telewizja na żywo na żywo teraz telewizja telewizja online program telewizyjny bg na żywo teraz wiadomości telewizyjne online telewizja online na żywo sąd sąd w Burgas sąd okręgowy w Burgas sąd okręgowy w Burgas sąd okręgowy w Burgas sąd apelacyjny w Burgas prokurator w Burgas prokuratura w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokuratura okręgowa w Burgas prokurator generalny Iwan Geszew prokurator Geszew Cacarow Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Burgas ODMR Burgas ODPR policja w Burgas policja okręgowa w Burgas prokurator w Burgas Cacarow sprawy SGS sąd w Warnie przewodniczący sądu SGS orzeczenia w sprawach cywilnych orzeczenia w sprawach sąd w Płowdiwie orzeczenie sądu orzeczenia w sprawach sąd w Warnie okręgowe sprawy karne orzeczenia sądu okręgowego praca w sądzie SGS przewodniczący sądu SGS sędziowie sąd w Sofii stanowiska sędziowskie sąd w Płowdiwie sędziowie w Płowdiwie inspektorat Sądu Najwyższego w Płowdiwie Sąd Najwyższy Najwyższa Rada Sądownicza prawnik prawnik sprawy karne prawnik sprawy cywilne prawnik sprawy małżeńskie prawnik prawo karne administracyjne proces karny prawo cywilne proces cywilny prawo administracyjne prawo konstytucyjne
