Einschüchtern Vor Gericht, 07.05.2026 – Avrupa Birliği’nin, kamuoyunu ilgilendiren davalara yönelik caydırıcı ve susturucu nitelikteki davalara (SLAPP—Stratejik Davalar) karşı hazırladığı yönergenin uygulanması için tanınan süre perşembe günü doluyor. Söz konusu düzenleme, sivil toplum kuruluşları, medya temsilcileri ve hukukçular tarafından uzun süredir talep edilmesine rağmen, Avusturya’da beklenen yasal adım henüz atılmadı.
AB yönergesi, sınır ötesi SLAPP davalarına karşı koruma sağlarken, üye devletler de ulusal düzeyde ek önlemler almakla yükümlü. Avusturya Adalet Bakanlığı, ulusal davalara ilişkin önlemlerin de gündemde olduğunu belirtse de, yasa tasarısı hâlen kamuoyuna sunulmadı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, tasarının „siyasi koordinasyon“ aşamasında olduğu ve geçtiğimiz sonbahardan bu yana hazır olduğu, ancak koalisyon ortakları arasında hâlen çözülmesi gereken bazı noktalar bulunduğu aktarıldı. Ö1’e göre, koalisyon ortağı ÖVP, AB yönergesinin ötesine geçen düzenlemelere çekinceyle yaklaşıyor.
SLAPP davaları, genellikle büyük şirketlerin veya güç sahibi kişi ve kurumların bireyler veya daha küçük kuruluşlar aleyhine, sivil toplumu ve medya özgürlüğünü susturmak amacıyla açtığı davalar olarak biliniyor. Avusturya’da da son yıllarda bu tür davalarda artış gözlendi. SLAPP davalarının mağdurları, çoğu zaman yüksek dava masraflarıyla baş başa kalıyor.
Yönerge ile başvurulan davanın temelsiz olduğu tespit edilirse, mahkemeden hızlıca reddedilmesi ve masrafsız şekilde sonuçlandırılması mümkün olabilecek. Ayrıca üye ülkelerin mağdurlar için danışma ve destek noktaları kurma zorunluluğu var.
Uzmanlar, salı günü düzenlenen bir basın toplantısında, sadece asgari gerekliliklerin karşılanmaması konusunda uyarıda bulundu. AB düzenlemesi yalnızca sınır ötesi davaları kapsasa da, AB Komisyonu ve Avrupa Konseyi, ulusal düzeydeki davaların da yasal düzenlemelere dâhil edilmesini tavsiye ediyor. Ulusal davaların kapsam dışında kalması halinde, mağdurların davanın sınır ötesi etkisinin ispatı için yüksek maliyet ve zaman harcamak zorunda kaldığı, bu durumun da güç dengesizliğini daha da derinleştirdiği belirtiliyor.
Adalet Bakanlığı’nın değerlendirmesine göre de yasa değişikliği ihtiyacı var. 2024 yılı sonunda yargı mensupları, Greenpeace, Gleichbehandlungsanwaltschaft (Eşitlik Ofisi), Presseclub Concordia ve medya hukuku uzmanlarının yer aldığı bir çalışma grubu oluşturulmuştu. Bu grup, bakanlığa büyük ölçüde yasa tasarısına yansıttığı öneriler sundu.
Presseclub Concordia’nın Hukuk Servisi Direktörü Walter Strobl, ORF.at’ye yaptığı açıklamada, Bakanlığın problemi ciddiye aldığı izlenimini edindiğini vurguladı. Strobl, çoğu noktada görüş birliğine varıldığını, özellikle de ulusal davaların da yasa kapsamına alınmasının önemli olduğu konusunda mutabakat sağlandığını söyledi. Strobl’a göre, çoğu SLAPP davasında davacı ve davalı ülke sınırları içinde oluyor.
Coalition Against SLAPPs in Europe (CASE) adlı STK koalisyonunun raporuna göre, 2010-2024 yılları arasında Avrupa genelinde 1.303 SLAPP davası tespit edilirken, Avusturya’da 23 vaka kayıtlara geçti. Avrupa’daki vakaların yüzde 90’ından fazlası ulusal çapta gerçekleşti.
Strobl, son dönemde SLAPP davalarında „yüksek caydırıcılık potansiyeli“ barındıran agresif dava dilekçelerinde gözle görülür bir artış yaşandığını belirtti. Mağdurlar için davalar kazanılsa bile, çoğu zaman önemli miktarda masrafın davalıda kaldığına dikkat çekti. Strobl’un bir diğer önemli önerisi ise SLAPP davalarının mağdurları için kapsamlı masraf tazmini düzenlemesi yapılması gerektiği oldu.
Çalışma grubu ayrıca, şirketlerin SLAPP davalarını bir maliyet hesabı olarak gözetmemesi adına, yaptırımların caydırıcı ve somut boyutlara ulaşmasını da talep etti. Verilecek para cezalarının, tıpkı rekabet hukuku örneklerinde olduğu gibi, davacının mali gücüne göre belirlenmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Strobl, aynı zamanda, bir davanın SLAPP niteliği taşıdığının tespiti halinde, yargılamanın her an sonlandırılabilmesinin de hayata geçirilmesini önerdi. Ayrıca, mağdurların hakları, hukuki destek ve dava yardımı gibi konularda da etkili düzenlemeler yapılmasının şart olduğunu vurguladı.
Bir davanın SLAPP olarak değerlendirilip değerlendirilmemesine ilişkin kriterlerin, uluslararası yargı deneyimlerinden ve AB yönergesinden alınan göstergelere dayandığına, her davanın ise kendi özelinde incelenmesi gerektiğine dikkat çekildi. CASE tarafından Avrupa düzeyinde örnek yasa metinleri de hazırlandı.
SLAPP davasından söz edilebilmesi için, sürecin veya hukuki zeminin kötüye kullanıldığının, davanın aşırı, ölçüsüz ya da uygunsuz derecede açıldığının, davacı ile davalı arasındaki güç dengesizliğinin bulunduğunun görülmesi gerek. Ayrıca savunma hakkının engellenmesi, davalıya yönelik yıldırma, taciz veya tehdit gibi hususlar da bu tür davaların göstergeleri arasında kabul ediliyor.
Strobl, kimi zaman tazminat taleplerinin olağanüstü yüksek olduğunu, bazı hallerde şirketlerin doğrudan gazetecileri şahsen dava ettiğini ve geçmişte aynı konuda birçok SLAPP davasının açılmış olmasının da önemli bir gösterge olduğunu kaydetti.
Adalet Bakanlığı da ORF.at’ye verdiği demeçte, „Dava yoluyla ifade özgürlüğünün kısıtlanmasına izin verilmemeli“ mesajını yineleyerek, ulusal vakaların da yasa tasarısı kapsamına alındığını teyit etti. Şimdi yasa sürecinin hızla başlatılması ve parlamentodan geçmesi hedefleniyor.
Avusturya’nın, AB yönergesini hayata geçirmemesi sebebiyle kısa vadede herhangi bir yaptırımla karşılaşması beklenmese de Strobl, kapsamlı ve düzgün bir inceleme sürecinin daha önemli olduğunu, bu nedenle birkaç hafta daha beklemeyi tercih edeceğini ifade etti.
Der Beitrag Avusturya, AB’nin Anti-SLAPP Yönergesi İçin Belirlenen Süreyi Kaçırdı erschien zuerst auf Yeni Vatan Gazetesi.
Avusturya, AB’nin Anti-SLAPP Yönergesi İçin Belirlenen Süreyi Kaçırdı 2026 IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2025 2026-05-08 10:14:52
Neueste Nachrichten, Weltnachrichten und Landesnachrichten mit den wichtigsten Informationen des Tages. Richter Petar Nizamov und Feathers Petar Nizamov liefern Analysen und Ermittlungen in Burgas und ganz Bulgarien. Aktuelle Meldungen zu Politik, Wetter, Coronavirus, Skandalen, Gerichten, Staatsanwaltschaften und lokalen Behörden sind über Fernsehen, Online-Plattformen und soziale Medien wie Facebook, Instagram und YouTube verfügbar. Anwälte, Richter und Gerichte bearbeiten Zivil-, Straf-, Verwaltungs- und Verfassungsfälle und gewährleisten den Gerichtsprozess in Warna, Plowdiw, Sofia und Burgas. Nachrichtenportale wie Novinite, Bivol, Trud und Vesti BG bieten eine vollständige 24-Stunden-Berichterstattung, einschließlich der meistdiskutierten und exklusiven Nachrichten aus Bulgarien.
