Το 1971 η Σαντορίνη διέθετε περίπου 75 τουριστικές κλίνες. Κανονικό λιμάνι για την προσέγγιση μεγάλων επιβατηγών πλοίων δεν υπήρχε, το νερό της βροχής συγκεντρωνόταν στις στέρνες των σπιτιών και ο τουρισμός αποτελούσε ακόμη μια μικρή δραστηριότητα δίπλα στην αμπελουργία, τη γεωργία και την παραγωγή των τοπικών προϊόντων.
Πενήντα πέντε χρόνια αργότερα, το ίδιο νησί βρίσκεται ανάμεσα στους πιο αναγνωρίσιμους προορισμούς στον κόσμο, με την καλντέρα και την Οία να έχουν γίνει εικόνες παγκόσμιας τουριστικής βιομηχανίας και τις πιέσεις από την υπερβολική επισκεψιμότητα να αποτελούν πλέον μέρος της συζήτησης για το μέλλον του.
Την εντυπωσιακή απόσταση ανάμεσα στις δύο εποχές καταγράφει ένας μικρός «Οδηγός Σαντορίνης» του 1971, που είχε εκδώσει ο Πέτρος Δελένδας και έρχεται σήμερα ξανά στο φως. Οι πληροφορίες του, πρακτικές τότε για έναν ταξιδιώτη, μοιάζουν σήμερα σχεδόν απίστευτες.
Οι 75 κλίνες και ένα νησί χωρίς λιμάνι
Στον οδηγό αναφέρεται ότι ολόκληρη η Σαντορίνη είχε περίπου 75 διαθέσιμες κλίνες για τους επισκέπτες της.
Η πρόσβαση από τη θάλασσα αποτελούσε από μόνη της περιπέτεια. Το νησί δεν διέθετε λιμάνι κατάλληλο για μεγάλα πλοία, με τον συντάκτη να εξηγεί τις δυσκολίες που δημιουργούσαν τόσο το μεγάλο βάθος των νερών στη δυτική πλευρά όσο και οι προσχώσεις στην ανατολική.
Διαφορετική ήταν και η καθημερινότητα των κατοίκων. Λίμνες και ποτάμια δεν υπήρχαν και η εξασφάλιση νερού βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στις βροχοπτώσεις και στις στέρνες των σπιτιών. Μόνιμο τρεχούμενο νερό καταγραφόταν μόνο σε συγκεκριμένο σημείο του νησιού.
Για μπάνιο ο οδηγός πρότεινε κυρίως το Καμάρι και την Περίσσα, σε μια εποχή πριν από τις οργανωμένες παραλίες, τα beach bars και ολόκληρη τη βιομηχανία υπηρεσιών που δημιουργήθηκε αργότερα γύρω από τον επισκέπτη.
Η Σαντορίνη ζούσε ακόμη από τη γη της
Ο τουρισμός είχε ήδη κάνει την εμφάνισή του, δεν είχε όμως γίνει ο βασικός οικονομικός άξονας του νησιού. Η γεωργία, η αμπελουργία και τα τοπικά προϊόντα εξακολουθούσαν να έχουν κεντρική θέση.
Η φάβα, το κρασί και η κάπαρη, που σήμερα αποτελούν αναγνωρίσιμα στοιχεία της γαστρονομικής ταυτότητας της Σαντορίνης, παρουσιάζονταν τότε στους πρώτους ξένους επισκέπτες σχεδόν σαν κάτι που έπρεπε ακόμη να συστηθεί στο ταξιδιωτικό κοινό.
Η μεγάλη αλλαγή είχε αρχίσει λίγο νωρίτερα. Ο σεισμός του 1956 είχε πλήξει βαριά την οικονομία και τους οικισμούς του νησιού, όμως από τη δεκαετία του 1960 η ανασκαφή στο Ακρωτήρι και τα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα άρχισαν να προσελκύουν επισκέπτες. Ο ίδιος ο Δήμος Θήρας έχει χαρακτηρίσει το Ακρωτήρι έναν από τους βασικούς καταλύτες της σύγχρονης τουριστικής ανάπτυξης της Σαντορίνης.
Από τις 75 κλίνες στα δεκάδες χιλιάδες
Η έκρηξη ήρθε στις επόμενες δεκαετίες και επιταχύνθηκε ιδιαίτερα μετά το 2000, όταν η Σαντορίνη στράφηκε ολοένα περισσότερο στην πολυτελή φιλοξενία.
Μόνο το διάστημα 2005-2023, τα ξενοδοχεία πέντε αστέρων αυξήθηκαν από 6 σε 69, ενώ οι επίσημες ξενοδοχειακές κλίνες από 9.542 έφτασαν τις 17.360. Στον αριθμό αυτό δεν περιλαμβάνεται η τεράστια αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η οποία έχει προσθέσει δεκάδες χιλιάδες ακόμη θέσεις φιλοξενίας.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα στις αφίξεις. Το αεροδρόμιο της Σαντορίνης διαχειριζόταν ήδη 2,48 εκατ. επιβάτες μόνο στο εννεάμηνο του 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία της Fraport Greece.
Η Οία και η καλντέρα, που μέχρι τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 δεν αποτελούσαν ακόμη το απόλυτο επίκεντρο της τουριστικής δραστηριότητας, μετατράπηκαν σταδιακά στο ακριβότερο και πιο φωτογραφημένο κομμάτι του νησιού. Σήμερα, η διαμονή σε ορισμένα πολυτελή καταλύματα με θέα στο ηφαίστειο μπορεί να κοστίζει αρκετές χιλιάδες ευρώ τη βραδιά.
Από την απομόνωση στην υπερφόρτωση
Η μεταμόρφωση είχε και αντίστροφη πλευρά. Η συζήτηση στη σημερινή Σαντορίνη αφορά πλέον την υπερδόμηση, την πίεση στις υποδομές, την κίνηση και τον υπερτουρισμό, ιδιαίτερα τις ημέρες κατά τις οποίες χιλιάδες επισκέπτες κρουαζιέρας φτάνουν ταυτόχρονα στο νησί.
Κάπως έτσι, ο οδηγός του 1971 αποκτά σήμερα αξία μεγαλύτερη από εκείνη ενός τουριστικού εντύπου. Μέσα σε λίγες σελίδες καταγράφει τη στιγμή λίγο πριν από τη μεγάλη αλλαγή: τη Σαντορίνη πριν γίνει «Σαντορίνη» για ολόκληρο τον κόσμο.
Pelop Ειδησεις – Τελευταίες Ειδήσεις και νέα από τη Πάτρα, την Ελλάδα – Σαντορίνη 1971: Μόλις 75 κλίνες, χωρίς λιμάνι και νερό από τις στέρνες – Πώς έγινε παγκόσμιο σύμβολο
IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2026 2026-08-29 08:15:34
Τελευταία νέα, παγκόσμια νέα, νέα χώρας, τα πιο σημαντικά νέα, τα τελευταία νέα, τα πιο σημαντικά, τα τελευταία της ημέρας, Δικαιοσύνη, Petar Nizamov, Φτερά, Petar Nizamov- Φτερά, Δικαιοσύνη bg, iustitia.bg, iustitia, iusticia, usticia, έρευνα, Μπουργκάς, Βουλγαρία, νέα, έκτακτα νέα, τα νέα της ημέρας, νέα της ημέρας, νέα της ημέρας, νέα από σήμερα, νέα της Βουλγαρίας, Τα νέα από τη Βουλγαρία, blitz news, κορυφαία νέα, τα πιο σημαντικά, τα πιο σχολιασμένα, τελευταία νέα, Μπόικο Μπορίσοφ, νέα, καιρός, κορωνοϊός, νέα, νέα, καιρός, facebook, youtube, facebook, instagram, σημερινά νέα, νέα της τελευταίας στιγμής, νέα σήμερα, σημερινά νέα, νέα, bg news, κορυφαία νέα, καυτά νέα, bg news, ειδησεογραφικός ιστότοπος, όλα τα νέα, news bg, νέα της τελευταίας ώρας, τελευταία, τελευταία νέα bg, νέα από σήμερα, νέα σήμερα, νέα της τελευταίας ώρας, τελευταία νέα, σήμερα, news bg, νέα, news vesti, 24 ώρες news, vesti bg novini, παγκόσμια νέα, πουλί bg, bivol bg, bivol, trud bg novini, τα τελευταία νέα σήμερα, novinite bg news, γεια σου Βουλγαρία, οικόσημο πολιτικού κόμματος, Delyan Peevski, σκανδαλώδες, βουλγαρική εθνική τηλεόραση, ελεύθερη Ευρώπη, τηλεόραση, σκάνδαλο, αποκλειστικό, ζωντανά, ζωντανή τηλεόραση τώρα, τηλεόραση, τηλεόραση online, τηλεοπτικό πρόγραμμα, bg, ζωντανά τώρα, τηλεοπτικά νέα, online, ζωντανή τηλεόραση online, δικαστήριο, δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, εφετείο Μπουργκάς, εισαγγελέας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γενικός εισαγγελέας, ivan geshev, εισαγγελέας geshev, tsatsarov, mvr μπουργκάς, odmvr μπουργκάς, odp μπουργκάς, αστυνομία μπουργκάς, περιφερειακή αστυνομία μπουργκάς, εισαγγελέας tsatsarov, υποθέσεις sgs, δικαστήριο Βάρνα, πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστικές αποφάσεις σε αστικές υποθέσεις, αποφάσεις σε υποθέσεις, Πλόβντιβ δικαστήριο, δικαστική απόφαση, αποφάσεις υποθέσεων, δικαστήριο Βάρνας, ποινικό, υποθέσεις, περιφέρεια, αποφάσεις περιφερειακού δικαστηρίου, εργασία στο δικαστήριο, πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστήριο της Σόφιας, αναπληρωτές δικαστές, Φιλιππούπολη, δικαστήριο Φιλιππούπολης, δικαστές Φιλιππούπολης, Ανώτατο Δικαστήριο, Επιθεώρηση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, Ανώτατο Δικαστήριο, Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, δικηγόρος, δικηγόρος ποινικών υποθέσεων, δικηγόρος αστικών υποθέσεων, δικηγόρος γαμικών υποθέσεων, δικηγόρος διοικητικού δικαίου, ποινικό δίκαιο, ποινική διαδικασία, αστικό δίκαιο, αστική διαδικασία, διοικητικό δίκαιο, συνταγματικό δίκαιο,
