AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Zirvesi’ne katılmak üzere gittiği Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesinin ana konusunun Karadeniz’deki durum olduğu belirtildi.

Ala Arça Devlet Konutu’nda yapılan görüşmenin basına açık kısmında Putin iki ülke arasındaki ilişkileri “kontrol altında tuttukları”nı söyledi.

Erdoğan ve Putin’in verdikleri mesajlarda Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (NGS) bu yıl devreye alınacağına vurgu yaptı.

Öte yandan Rus yetkililer görüşmenin ana gündeminin Karadeniz’deki durum olduğunu bildirdi.

Bir buçuk saatlik baş başa görüşme

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Rossiyskaya Gazeta‘ya yaptığı açıklamada, Putin ile Erdoğan’ın yaklaşık 1,5 saat baş başa görüştüğünü belirtti.

Görüşmenin ana gündemine ilişkin Uşakov, “Bildiğim kadarıyla ana konu Karadeniz’deki durumdu” ifadesini kullandı.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da Vedomosti gazetesine yaptığı açıklamada, görüşmede Ukrayna krizinin çözümüne yönelik müzakerelerin Türkiye’de gerçekleştirilmesi ihtimalinin ele alındığını aktardı.

Türkiye’nin bu yöndeki önerisini farklı düzeylerde düzenli olarak gündeme getirdiğini belirten Peskov, “Evet, Türk tarafı bunu çeşitli düzeylerde sürekli öneriyor” dedi.

Putin: İkili ilişkilerimizi kontrol altında tutuyoruz

Dünkü görüşmenin başında konuşan Putin, Erdoğan ile uzun süredir görüşmediklerini belirterek, “Yeniden görüşmekten memnuniyet duydum. İkili ilişkilerimizi kontrol altında tutuyoruz” diye konuştu.

Putin, Rusya ile Türkiye arasındaki ilişkilere değinerek, “Türkiye, dış politika ve ekonomi alanlarında ayrıcalıklı ortaklarımızdan biri. Hükümetlerarası Komisyon aktif şekilde çalışıyor. İlginiz sayesinde ekonomik işbirliği yüksek seviyede kalıyor. Ortak projeler hayata geçirilmeye devam ediyor. Bunlardan biri Akkuyu Nükleer Güç Santrali. Santralin ilk ünitesini bu yıl devreye sokma hedefi koydunuz. Bu böyle olacak” dedi.

Türkiye ile kültür ve insani alanlarda da işbirliği potansiyelinin yüksek olduğunu dile getiren Putin, “Türkiye’ye Rus turist akışı artıyor. Geçen yıl 7 milyona yakın Rus turist Türkiye’yi ziyaret etti. Bugün, karşılıklı çıkarlarımızı ilgilendiren bu ve diğer konuları görüşmek için fırsatımız var. Görüşmemize çok sevindim” ifadelerini kullandı.

Erdoğan: Akkuyu Santrali bitsin, açılışını yapalım diye bekliyoruz

Görüşmenin basına açık kısmında, “Bugün böyle bir fırsatı değerlendirmeyi önemli buluyorum. Türkiye ile Rusya ilişkileri gerçekten her döneme göre bugün çok daha ileri bir düzeyde” ifadelerini kullanan Erdoğan, şöyle konuştu:

Rus turistlerin Türkiye’deki önemi çok çok farklı. Bugün Antalya’nın en önemli turist ağını Rusya’dan gelen dostlar oluşturuyor. Tabii bunun yanında Sayın Başkan’ın da ifade ettiği gibi Rusya-Türkiye ilişkilerinde Akkuyu Santrali büyük önem arz etmektedir. Şu anda artık Akkuyu Santrali’nin bitim dönemine girmiş vaziyetteyiz. Artık Akkuyu Santrali bitsin, açılışını yapalım diye bekliyoruz. Çünkü Akkuyu Nükleer Santrali’nin açılışıyla birlikte yeni bazı santrallerin açılış adımlarını da yine birlikte atacağız. Bu hazırlıkların içerisindeyiz. Bütün bunların yanında tarımda, enerjide güçlü bir birlikteliğimiz var.

Görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile MİT Başkanı İbrahim Kalın da yer aldı.

Putin: Teröristlerle müzakere yapılmaz

Öte yandan Putin dünkü ŞİÖ Zirvesi’nin ardından Rus basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.

Zelenskiy’nin Rus sivil havacılığına yönelik tehditlerde bulunduğuna ilişkin soruyu yanıtlayan Putin, söz konusu açıklamaları duymadığını söyledi. Putin, “Ancak bu açıkça söylendiyse, bu doğrudan devlet terörüne yönelik bir girişimdir” ifadesini kullandı.

Ukrayna tarafının Rusya’dan müzakerelerin yeniden başlatılmasını ve liderler düzeyinde görüşmeler yapılmasını istediğini belirten Putin, “Teröristlerle müzakere yapılmaz” dedi. Putin, Rusya’daki sivil uçaklarla ilgili bu tür “trajedilerin” yaşanması halinde Moskova’nın karşılık vereceğine dikkati çekerek, “Buna nasıl karşılık vereceğimizi buluruz. Bundan kimsenin şüphesi olmasın” diye konuştu.

‘Merz Alman ulusal çıkarlarını sattı’

Almanya’nın Rusya’nın Leipzig Havalimanı’nda sabotaj hazırlığında bulunduğu yönündeki suçlamalarına da değinen Putin, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in zor durumda olduğunu ve Alman ulusal çıkarlarını “sattığını” söyledi. 

Almanya’da insanların işlerini kaybettiğini ve yaşam standartlarının düştüğünü belirten Putin, “Bu durumu açıklamanın tek yolu var. Saldırgan Rusya’ya karşı koymak gerektiğini söylemek. Bunun için de iddialar ortaya attılar” değerlendirmesinde bulundu.

Ukrayna’nın Rus enerji altyapısını hedef aldığını dile getiren Putin, Rus ordusuna Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik yoğun saldırılar düzenlemesi talimatını verdiğini kaydetti. Putin, “Onlar bizim enerji altyapımızı hedef alıyor. Biz de bu şekilde karşılık veriyoruz” dedi.

Ukrayna’nın Rusya’daki sivil tesisleri ve petrol rafinerilerini İHA’larla hedef almaya başladığını ifade eden Putin, saldırılar nedeniyle bazı rafinerilerin hasar gördüğünü bildirdi. Putin, saldırıların ardından tesislerin korunmasına yönelik önlemlerin artırıldığını belirterek, “Sadece bu gece üç petrol rafinerisine yeniden saldırmaya çalıştılar. Başarılı olamadılar çünkü artık (rafineriler) korunuyorlar” dedi. Rafinerilerde yürütülen onarım çalışmalarının yaklaşık yüzde 10’luk bölümünün kaldığına işaret eden Putin, tesislerin koruma seviyesinin geçmişe kıyasla önemli ölçüde yükseldiğini söyledi.

Putin, Rusya’da yeni bir seferberlik dalgası başlatılacağı yönündeki iddiaları da reddederek, söz konusu söylentileri “tamamen saçmalık” olarak nitelendirdi.

Putin, Rusya’nın neden Ukrayna yönetimini doğrudan hedef almadığına ilişkin bir soruya, “Sorunları çözmek için bazı insanlara ihtiyacımız var” yanıtını verdi. Cephedeki gelişmelere ilişkin de Putin, “Yalnızca ağustosta Rus güçleri Donetsk bölgesinde 270 kilometrekarelik alanı ve 15 yerleşim birimini kontrol altına aldı” dedi.

Putin, Ukrayna konusunda müzakere sürecinin mevcut durumda “belirli ölçüde donmuş” olduğunu dile getirerek, Moskova’nın sürece olumlu katkı sağlayabilecek girişimlere karşı olmadığını söyledi. Müzakerelerde uzmanlar, askerler ve diplomatlara ihtiyaç bulunduğunu ifade eden Putin, ABD Başkanı Donald Trump’ın güvendiği isimlerle çalışmanın kendileri açısından önemli olduğunu kaydetti.

‘Ukrayna’nın saldırılarında Türkiye ve Azerbaycan vatandaşları dahil can kayıpları oldu’

Ukrayna’nın Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki deniz taşımacılığına yönelik saldırılarında yaklaşık 100 geminin hasar gördüğünü belirten Putin, saldırılarda Türkiye ve Azerbaycan vatandaşları da dahil olmak üzere can kayıplarının olduğunu ifade etti.

Toplam zararın Rusya’nın GSYH’sinin yaklaşık yüzde 1’i düzeyinde olduğuna işaret eden Putin, “Bu kritik bir zarar değil. Bize kritik bir zarar veremezler ancak yine de bu bir zarardır” dedi.

Putin, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile Ukrayna’daki çatışmanın dondurulmasına yönelik önerisini görüşmediklerini söyledi.

Japonya ile ilişkilere de değinen Putin, Tokyo’nun “hiçbir neden yokken” Moskova ile ilişkileri adım adım kötüleştirdiğini dile getirerek, Rusya’nın bundan üzüntü duyduğunu ancak sorumluluğun “yüzde 100 Japonya’ya ait olduğunu” ifade etti.

‘Ermenistan ihtiyacı olmadığına karar verirse yarın bile ayrılırız’

Rusya-Ermenistan ilişkilerine de değinen Putin, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ı Moskova’ya davet ettiğini belirterek, iki ülke uzmanlarıyla birlikte ilişkilerdeki somut başlıkları ayrıntılı ele almak istediklerini aktardı. 

Putin, Ermenistan’ın Gümrü şehrindeki Rus askeri üssünün geleceğine Ermenistan tarafının karar vermesi gerektiğini kaydederek, “Ermenistan bu altyapıya ihtiyacı olmadığına karar verirse yarın bile ayrılırız” dedi. Rusya’nın bu konuda kimseye bir şey dayatmayacağını söyleyen Putin, Ermenistan halkının Rus askeri varlığının sürmesini istemesi halinde işbirliğine devam edeceklerini ifade etti.

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.