Sociale media worden steeds belangrijker in het bereiken van kiezers. Juist online bereiken politici een ander en vaak jonger publiek dan via radio en tv. Ook maken lijsttrekkers van kleine partijen daar meer kans, zeggen experts.
Waar iedereen kan zien wie er uitgenodigd wordt op tv, is wat we te zien krijgen op sociale media veel persoonlijker. En het is dus minder zichtbaar hoe dat daar gaat.
De NOS volgde de sociale media van de lijsttrekkers in de laatste twee weken voor de verkiezingen om te kijken wie daar het hardst groeide.
Algoritme
Begin dit jaar won een <a href="https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2555049-manipulatie-van-verkiezingen-in-roemenie-een-waarschuwing-voor-europa">onbekende Roemeense politicus</a> de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, vanwege een campagne op TikTok. En bij Nederlandse verkiezingen behaalden partijen die het op sociale media goed deden meer zetels, kopte <a href="https://www.trouw.nl/nieuws/facebook-wees-al-op-winst-pvv-groenlinks-en-vvd~bbd3d56f/">Trouw</a> in 2017.
Sociale media staan sinds enkele weken <a href="https://nos.nl/collectie/14002/artikel/2584920-nieuwe-socialemediaregels-uitdaging-voor-partijen-in-campagnetijd">geen politieke advertenties</a> meer toe. Politici zijn nu meer afhankelijk van algoritmes die bepalen hoe vaak hun berichten aan gebruikers worden getoond. "Maar ook algoritmes kunnen het kiesgedrag beïnvloeden", zegt Rejo Zenger van stichting Bits of Freedom.
Met ruim 2,5 miljoen volgers is PVV-leider Wilders al jaren met afstand het grootst op X, Instagram, Facebook, TikTok en LinkedIn bij elkaar. Dat is nog altijd zo. Hij bereikt dus automatisch de meeste accounts.
GL-PvdA lijsttrekker Timmermans volgt met ruim een half miljoen volgers. De derde plek was voor Van der Plas (BBB), maar zij werd de laatste twee weken ingehaald door Jetten (D66). Zij hebben allebei rond de 420.000 volgers.
<h2>Hardst gegroeid</h2>
Twee weken geleden lagen Jetten en Van der Plas nog een stuk uit elkaar. Waar Van der Plas er nauwelijks volgers bij kreeg, groeide Jetten met ruim 44.000 volgers.
FVD-leider De Vos kreeg er nog meer bij: 62.000 nieuwe volgers en haalde daarmee Esther Ouwehand met totaal aantal volgers in. Van Baarle van Denk steeg met bijna 26.000 volgers, met name op TikTok. Ondanks die groei op sociale media blijven de twee lijsttrekkers qua totaal aantal volgers achter op de populairste lijsttrekkers.
<h2>Polariserende content werkt</h2>
Dat Geert Wilders al jaren de grootste is en Lidewij de Vos afgelopen week het hardst groeide, is niet zo gek, zeggen experts.
"Bij De Vos zie je ten eerste deels berichten die sterke negatieve emoties oproepen", zegt communicatiewetenschapper Tom Dobber. "Daar blijven mensen bij hangen, sturen ze door, plaatsen een opmerking en dat is een belangrijk signaal voor het algoritme dat iets een 'goede post' is, die verder verspreid zou moeten worden."
Hij wijst op Wilders en zijn twee partijgenoten die <a href="https://nos.nl/collectie/14002/artikel/2588091-gl-pvda-doet-aangifte-om-ai-plaatjes-op-pro-pvv-pagina-wilders-maakt-excuses">AI-gegenereerde plaatjes</a> van Frans Timmermans en migranten deelden. Een afbeelding met het gezicht van een jonge blonde vrouw naast een norse, gerimpelde vrouw met hoofddoek werd op X 467.000 keer bekeken.
Bij het landelijk meldpunt voor discriminatie kwamen er <a href="https://nos.nl/artikel/2577836-meer-dan-2500-meldingen-van-discriminatie-na-online-bericht-van-wilders">2500 meldingen</a> over binnen. "Een emotie-opwekkende boodschap met beeld, dat werkt goed op visuele platformen", aldus Dobber.
<h2>Nieuwe spelers</h2>
Volgens hoogleraar journalistiekwetenschap Damian Trilling ligt de groei van De Vos niet alleen aan de keuze voor polariserende content. "Ze is een vrij nieuwe speler en algoritmes kijken vaak niet naar wie het grootst is, maar naar groei. Onbekende mensen kunnen hard groeien, terwijl iemand die al hoog staat als minder trending wordt gezien", vertelt hij.
Dat speelde waarschijnlijk ook een rol bij de groei van Van Baarle en Tofik Dibi van Bij1. Die laatste steeg na De Vos, Jetten en Van Baarle relatief het hardst, terwijl hij op nul zetels in de peilingen staat.
Traditionele media bepalen wie ze uitnodigen op basis van de grootte van een partij in de Tweede Kamer en de peilingen. "Maar op sociale media kunnen politici daaromheen", zegt Trilling.
<h2>Slimste Mens-effect</h2>
Toch spelen traditionele media nog steeds een belangrijke rol, ook in het bereik online, ziet Trilling. "Fragmenten uit talkshows worden losgeknipt en gaan vervolgens viraal op sociale media. Dat is vaak een vliegwiel voor online."
Drie van de vier meest gelikete posts van Jetten op Instagram gaan over <em>De Slimste Mens</em>. "Je ziet dat dingen die niet alleen hardcore inhoudelijk politiek zijn het vaak goed doen", aldus Trilling. "Met entertainment bereik je én mensen die fan zijn van jou én mensen die <em>De Slimste Mens</em> leuk vinden."
Maar niet iedereen profiteerde online van optredens in de traditionele media. Waar Wilders, Timmermans en Jetten met duizenden volgers doorgroeiden, kreeg de online populaire BBB'er Caroline van der Plas er nauwelijks volgers bij. VVD'er Yesilgöz verloor als enige 170 volgers op LinkedIn, maar steeg wel licht op andere platforms.
<p>Volgens Dobber is populariteit op sociale media dan ook niet altijd een goede graadmeter voor electoraal succes. "Je weet niet in hoeverre het algoritme de boodschappen 'pusht' of juist 'downrankt'. Bovendien ken je de herkomst van de volgers niet: misschien is een deel wel buitenlands, of anderzijds niet stemgerechtigd, bijvoorbeeld te jong."</p> Dit deed het algoritme voor politici in de laatste twee weken IUSTITIA.BG - Investigations 2009-2025 2025-10-29 16:09:40 Laatste nieuws, wereldnieuws, landsnieuws, belangrijkste nieuws, laatste nieuws, belangrijkste, laatste van de dag, Justitie, Petar Nizamov, Veren, Petar Nizamov- Veren, Justitie bg, iustitia.bg, iustitia, iusticia, usticia, onderzoek, Boergas, Bulgarije, nieuws, breaking news, nieuws van de dag, nieuws van vandaag, nieuws van vandaag, Bulgarije nieuws, Het nieuws uit Bulgarije, blitz nieuws, top nieuws, belangrijkste, meest besproken, laatste nieuws, Boyko Borisov, nieuws, weer, coronavirus, nieuws, nieuws, weer, facebook, youtube, facebook, instagram, nieuws van vandaag, last minute nieuws, nieuws vandaag, nieuws van vandaag, nieuws, bg nieuws, leading news, hot news, bg nieuws, nieuwssite, al het nieuws, nieuws bg, nieuws van het laatste uur, laatste, laatste nieuws bg, nieuws van vandaag, nieuws vandaag, nieuws van het laatste uur, laatste nieuws, vandaag, nieuws bg, nieuws, nieuws vesti, 24 uur nieuws, vesti bg novini, wereld nieuws, vogel bg, bivol bg, bivol, trud bg novini, laatste nieuws vandaag, novinite bg nieuws, hallo bulgarije, wapen van politieke partij, delyan peevski, schandalig, bulgaarse nationale televisie, vrij europa, televisie, schandaal, exclusief, live, live tv nu, tv, tv online, tv-programma, bg, live nu, tv-nieuws, online, live tv online, rechtbank, rechtbank van burgas, districtsrechtbank van burgas, rechtbank van burgas, districtsrechtbank van burgas, districtsrechtbank van burgas, hof van beroep van burgas, officier van justitie van burgas, kantoor van de officier van justitie van burgas, kantoor van de officier van justitie van burgas, hoofdofficier van justitie, ivan geshev, officier van justitie geshev, tsatsarov, mvr burgas, odmvr burgas, odp burgas, politie burgas, districtspolitie burgas, officier van justitie tsatsarov, sgs-zaken, rechtbank varna, voorzitter van het Hooggerechtshof, gerechtelijke uitspraken in civiele zaken zaken, beslissingen in zaken, rechtbank van Plovdiv, gerechtelijke beslissing, beslissingen in zaken, rechtbank van Varna, strafrechtelijk, zaken, district, beslissingen van de districtsrechtbank, werk bij de rechtbank, voorzitter van het Hooggerechtshof, rechters van het Hooggerechtshof, rechtbank van Sofia, plaatsvervangende rechters, Plovdiv, rechtbank van Plovdiv, rechters Plovdiv, Hooggerechtshof, Inspectie van het Hooggerechtshof, Hoge Raad van Justitie, Hooggerechtshof, Hoge Raad van Justitie, advocaat, advocaat strafzaken, advocaat civiele zaken, advocaat huwelijkszaken, advocaat administratief, strafrecht, strafrechtelijk proces, burgerlijk recht, burgerlijk proces, bestuursrecht, staatsrecht,
