Για περισσότερα από 100.000 χρόνια, το ηφαίστειο των Μεθάνων, τμήμα του ηφαιστειακού τόξου του νοτίου Αιγαίου, θεωρούνταν ανενεργό. Μια διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το ελβετικό πανεπιστήμιο ETH Zurich, ανασυνέθεσε λεπτομερώς την ιστορία 700.000 ετών ηφαιστειακής δραστηριότητας και διαπίστωσε ότι, ακόμη και κατά τη φαινομενική περίοδο σιωπής, υπήρχε υπόγεια δραστηριότητα. «Τα ελληνικά ηφαίστεια έχουν πολλά περισσότερα να αποκαλύψουν», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, ηφαιστειολόγος στο ETH Zurich, Ραζβάν-Γκάμπριελ Ποπά (Razvan-Gabriel Popa).
Οι αναλύσεις της ομάδας καταγράφουν 31 εκρήξεις σε περίπου 700.000 χρόνια. Για την κατανόηση της ιστορίας του ηφαιστείου, οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα από ροές λάβας, ηφαιστειακούς δόμους και κοιτάσματα τέφρας.
Παράλληλα, μελέτησαν περισσότερους από 1.250 μικρούς μαγματικούς κρυστάλλους ζιργκόν, οι οποίοι λειτουργούν, όπως εξηγεί ο κ. Ποπά, σαν «μικροσκοπικές χρονοκάψουλες» που καταγράφουν τις συνθήκες και τον χρόνο σχηματισμού τους.
Αποτύπωση υλικού της νεότερης έκρηξης στα Μέθανα (με καφέ) να ρέει στη θάλασσα. Credit: Razvan-Gabriel Popa / ETH Zurich
Ανατροπή στην εικόνα της ηφαιστειακής αδράνειας
Η ανασύνθεση αποκάλυψε ότι το ηφαίστειο παρέμεινε ανενεργό για περίπου 110.000 χρόνια προτού επανέλθει σε δράση, εγκαινιάζοντας τον σημερινό κύκλο δραστηριότητας. Μέχρι σήμερα, ένα τόσο μεγάλο διάστημα αδράνειας θεωρούνταν ένδειξη οριστικής παύσης, ωστόσο η νέα μελέτη, δημοσιευμένη στο περιοδικό Science Advances, ανέτρεψε αυτή την αντίληψη.
«Η μελέτη μας δείχνει ότι μια μακρά αδράνεια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα σύστημα σταματάει», επισημαίνει ο κύριος ερευνητής.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ακόμη ότι, κατά την περίοδο αδράνειας, η παραγωγή μάγματος όχι μόνο δεν μειώθηκε, αλλά ο μαγματικός θάλαμος συνέχισε να μεγαλώνει. Η ανάπτυξη των κρυστάλλων ζιργκόν κορυφώθηκε, υποδηλώνοντας έντονη υπόγεια δραστηριότητα.
Το «μυστικό» της μακράς ησυχίας
Σύμφωνα με τον κ. Ποπά, το «μυστικό» βρίσκεται στην υψηλή περιεκτικότητα του μάγματος σε νερό, η οποία επιβραδύνει την άνοδό του μέσω της κρυστάλλωσης και αποτρέπει τις εκρήξεις. «Έτσι, το μάγμα συσσωρεύεται για τεράστιες χρονικές περιόδους χωρίς να εκρήγνυται. Όταν όμως τα βαθιά μάγματα γίνονται ξηρότερα, οι εκρήξεις επανέρχονται απροσδόκητα», σημειώνει.
Νέα θεώρηση για τα «σβησμένα» ηφαίστεια
Τα συμπεράσματα της έρευνας αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι ηφαιστειολόγοι αντιλαμβάνονται τα ανενεργά ή «σβησμένα» ηφαίστεια. «Πολλά περισσότερα ηφαίστεια που θεωρούμε σήμερα σβησμένα μπορεί να βρίσκονται σε αυτή την κατάσταση», εξηγεί ο ηφαιστειολόγος.
Προειδοποιεί, μάλιστα, ότι τα φαινομενικά ανενεργά συστήματα ενδέχεται να εξελιχθούν σε μεγαλύτερα πυριγενή σώματα, ικανά να προκαλέσουν ισχυρότερες εκρήξεις. «Τα ηφαίστεια που βρίσκονται σε μακροχρόνια αδράνεια δεν γίνονται απαραίτητα ασφαλέστερα· σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συμβαίνει το αντίθετο», προσθέτει.
Τα Μέθανα, όπως διευκρινίζει, «δεν είναι ακόμα ένα επικίνδυνο ηφαίστειο, αλλά αν υποβληθεί σε μια ακόμα μακρά περίοδο “ύπνου ομορφιάς”, μπορεί να μετατραπεί σε ένα».
Επισκόπηση της σύστασης και της χρονολογίας των εκρήξεων του ηφαιστείου στα Μέθανα. Credit: Popa et al., 2026, Science Advances
Παρόμοια φαινόμενα και αλλού
Όπως αναφέρει ο Ραζβάν-Γκάμπριελ Ποπά, παρόμοια συμπεριφορά εμφανίζει και το ηφαίστειο Τσιομαντούλ στα Καρπάθια Όρη της Ρουμανίας, το οποίο εξερράγη τελευταία φορά πριν από περίπου 30.000 χρόνια, αλλά παραμένει ενεργό. Γεωφυσικές μετρήσεις δείχνουν τη δημιουργία θαλάμου μάγματος κάτω από αυτό.
Τέλος, ο κ. Ποπά υπογραμμίζει τη σημασία της συνεχούς παρακολούθησης των ηφαιστειακών περιοχών, καθώς «μαγματικοί θάλαμοι μπορεί να δημιουργούνται κάτω από τα πόδια μας χωρίς να το γνωρίζουμε».
Ανατροπή για το ηφαίστειο των Μεθάνων: Υπόγεια δραστηριότητα ακόμη και στην περίοδο αδράνειας 2026 IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2026 2026-04-26 00:50:42 Τελευταία νέα, παγκόσμια νέα, νέα χώρας, τα πιο σημαντικά νέα, τα τελευταία νέα, τα πιο σημαντικά, τα τελευταία της ημέρας, Δικαιοσύνη, Petar Nizamov, Φτερά, Petar Nizamov- Φτερά, Δικαιοσύνη bg, iustitia.bg, iustitia, iusticia, usticia, έρευνα, Μπουργκάς, Βουλγαρία, νέα, έκτακτα νέα, τα νέα της ημέρας, νέα της ημέρας, νέα της ημέρας, νέα από σήμερα, νέα της Βουλγαρίας, Τα νέα από τη Βουλγαρία, blitz news, κορυφαία νέα, τα πιο σημαντικά, τα πιο σχολιασμένα, τελευταία νέα, Μπόικο Μπορίσοφ, νέα, καιρός, κορωνοϊός, νέα, νέα, καιρός, facebook, youtube, facebook, instagram, σημερινά νέα, νέα της τελευταίας στιγμής, νέα σήμερα, σημερινά νέα, νέα, bg news, κορυφαία νέα, καυτά νέα, bg news, ειδησεογραφικός ιστότοπος, όλα τα νέα, news bg, νέα της τελευταίας ώρας, τελευταία, τελευταία νέα bg, νέα από σήμερα, νέα σήμερα, νέα της τελευταίας ώρας, τελευταία νέα, σήμερα, news bg, νέα, news vesti, 24 ώρες news, vesti bg novini, παγκόσμια νέα, πουλί bg, bivol bg, bivol, trud bg novini, τα τελευταία νέα σήμερα, novinite bg news, γεια σου Βουλγαρία, οικόσημο πολιτικού κόμματος, Delyan Peevski, σκανδαλώδες, βουλγαρική εθνική τηλεόραση, ελεύθερη Ευρώπη, τηλεόραση, σκάνδαλο, αποκλειστικό, ζωντανά, ζωντανή τηλεόραση τώρα, τηλεόραση, τηλεόραση online, τηλεοπτικό πρόγραμμα, bg, ζωντανά τώρα, τηλεοπτικά νέα, online, ζωντανή τηλεόραση online, δικαστήριο, δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, εφετείο Μπουργκάς, εισαγγελέας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γενικός εισαγγελέας, ivan geshev, εισαγγελέας geshev, tsatsarov, mvr μπουργκάς, odmvr μπουργκάς, odp μπουργκάς, αστυνομία μπουργκάς, περιφερειακή αστυνομία μπουργκάς, εισαγγελέας tsatsarov, υποθέσεις sgs, δικαστήριο Βάρνα, πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστικές αποφάσεις σε αστικές υποθέσεις, αποφάσεις σε υποθέσεις, Πλόβντιβ δικαστήριο, δικαστική απόφαση, αποφάσεις υποθέσεων, δικαστήριο Βάρνας, ποινικό, υποθέσεις, περιφέρεια, αποφάσεις περιφερειακού δικαστηρίου, εργασία στο δικαστήριο, πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστήριο της Σόφιας, αναπληρωτές δικαστές, Φιλιππούπολη, δικαστήριο Φιλιππούπολης, δικαστές Φιλιππούπολης, Ανώτατο Δικαστήριο, Επιθεώρηση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, Ανώτατο Δικαστήριο, Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, δικηγόρος, δικηγόρος ποινικών υποθέσεων, δικηγόρος αστικών υποθέσεων, δικηγόρος γαμικών υποθέσεων, δικηγόρος διοικητικού δικαίου, ποινικό δίκαιο, ποινική διαδικασία, αστικό δίκαιο, αστική διαδικασία, διοικητικό δίκαιο, συνταγματικό δίκαιο,
