Viyana, 26.09.2026 – ABD'de yapay zekâ (YZ) altyapısına yapılan yatırımlar tarihin en yüksek seviyelerine ulaştı. Columbia Üniversitesi’nden Prof. Stijn Van Nieuwerburgh’un son çalışmasına göre, ABD'nin YZ alanına gerçekleştirdiği harcamalar, 19. yüzyılda demiryolu inşaatına ayrılan bütçeyi dahi gölgede bırakabilir. Araştırmaya göre, önümüzdeki 2025-2032 dönemi boyunca YZ'ye yapılacak toplam yatırımın 10,3 trilyon dolar seviyesine, yani yıllık ortalama ABD GSYH’sinin yüzde 3,63’üne ulaşacağı öngörülüyor.
Yapay zekâya talep yatırım rekoru getirdi
Van Nieuwerburgh, 1870-1890 arasında demiryolu yatırımlarının ABD ekonomisinin yüzde 2,24’üne, 1956-1973 arasında ise otoyol projelerinin yüzde 1,13’üne karşılık geldiğini anımsatıyor. 1996-2003 arası telekomünikasyon altyapısı yatırımlarına ise yılda yüzde 1,1 oranında pay ayrıldı. Oysa bu oran, YZ'de tüm büyük altyapı yatırımlarının önüne geçme potansiyeli taşıyor. 2024 yılı itibarıyla YZ yatırımlarının, Goldman Sachs’ın verdiği rakamlara göre, ABD GSYH’sinin yüzde 1,8’ine ulaşmış durumda. 2027’de bu oran yüzde 2,5’e, bir sonraki yılda ise yüzde 2,8’e tırmanacak.
Dijital çağın görünmez altyapısı
Büyük veri merkezlerinde işleyen bu yeni altyapı, 19. yüzyılın köprü ve viyadüklerinden farklı olarak göz alıcı bir mimariyle görünürlük kazanmıyor. Son derece yüksek güvenlikli, insan trafiğinin yok denecek kadar az olduğu bu tesisler, devasa enerji talepleriyle de dikkat çekiyor ve milyarlarca dolarlık yatırım çekiyor. Ancak bu yatırımlar ekonomik büyümeye de ciddi katkı sağlıyor. OECD'nin yayımladığı son rapora göre, ABD'de rekor kıran veri merkezi inşaatları, konut ve perakende gibi alanlarda süren durgunluğa rağmen ekonomiye hareketlilik katıyor. İnşaat sektöründe genel bir yavaşlama olurken, bilgi teknolojileri odaklı projelerde harcamalar hız kesmeksizin artıyor.
Risksiz büyüme yok
OECD, bu hızlı büyümenin risklerine de dikkat çekiyor. Beklenen getiri sağlanamaz, elektrik ve ileri teknolojili çiplerde darboğazlar yaşanırsa yatırımlar hızlıca çekilebilir. Sektörde artan borçlanma ve karmaşık finansal yapılar, özellikle YZ girişimlerinin kârları beklentilerin altında seyrederse, bu durumun finans, inşaat ve tedarik sektörlerine de olumsuz yansıyabileceği belirtiliyor.
JP Morgan’dan Stephanie Aliaga ise, YZ yatırımlarının toplam ekonomik büyümeye etkisinin abartılmaması gerektiğine vurgu yapıyor. Son bir yıllık verilerde YZ yatırımlarının büyümeye katkısı 0,47 puan olarak hesaplanıyor. Ayrıca, yatırım miktarındaki artışın önemli bir bölümünün, depolama çiplerindeki fiyat yükselişinden kaynaklandığı; bazı çip ve donanım bileşenlerinin ithalat fiyatlarının son bir yılda yüzde 20’ye varan oranlarda arttığı bildiriliyor. Elektrik maliyetleri, kalifiye iş gücü eksikliği ve arazi fiyatlarındaki artış da bu büyümenin diğer yan etkileri olarak ön plana çıkıyor.
Yatırım verilerini analiz etmek zor
Ekonomistler, YZ altyapısına yapılan yatırımların net biçimde tespit edilmesinde zorluklar olduğunun altını çiziyor. Teknoloji devlerinin tüm yatırımları doğrudan YZ’ye yönelmiyor; çifte kayda giren ya da istatistiklere yansımayan harcamalar mevcut. Örneğin, Van Nieuwerburgh’un tahminleri yalnızca elektrik altyapısı, nakil hatları ve trafo merkezlerini hesaba katarken, yeni santral inşaatlarını dahil etmiyor. McKinsey danışmanlık şirketi ise, yalnızca veri merkezlerine yapılacak yatırımlar için, 2030’a kadar 6,7 trilyon dolara ihtiyaç olacağını öngörüyor.
Abd, yz yarışında önde; avrupa geride
Bruegel düşünce kuruluşunun yeni analizine göre, Avrupa’da sistemli şekilde YZ altyapı projeleri henüz sınırlı. Yeni Europe2031.ai veritabanında en az 10 megavat kapasiteye sahip 100’e yakın proje kayıtlı. Halihazırda, dünya genelindeki YZ altyapı kapasitesinin yüzde 75’inden fazlası ABD’de bulunuyor. Avrupa’nın payı yüzde 5’te kalırken, 2031’de bu oranın yüzde 6’ya çıkması bekleniyor. Ancak ABD, global ölçekte liderliğini büyük ölçüde sürdürecek. Bu yarışta Çin ve diğer ülkelerin Avrupa’yı geride bırakacağı öngörülüyor.
Der Beitrag ABD’nin Yapay Zekâ Yatırımları Rekor Kırıyor erschien zuerst auf Yeni Vatan Gazetesi.
ABD’nin Yapay Zekâ Yatırımları Rekor Kırıyor 2026
IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2026 2026-09-26 11:48:43
Neueste Nachrichten, Weltnachrichten und Landesnachrichten mit den wichtigsten Informationen des Tages. Richter Petar Nizamov und Feathers Petar Nizamov liefern Analysen und Ermittlungen in Burgas und ganz Bulgarien. Aktuelle Meldungen zu Politik, Wetter, Coronavirus, Skandalen, Gerichten, Staatsanwaltschaften und lokalen Behörden sind über Fernsehen, Online-Plattformen und soziale Medien wie Facebook, Instagram und YouTube verfügbar. Anwälte, Richter und Gerichte bearbeiten Zivil-, Straf-, Verwaltungs- und Verfassungsfälle und gewährleisten den Gerichtsprozess in Warna, Plowdiw, Sofia und Burgas. Nachrichtenportale wie Novinite, Bivol, Trud und Vesti BG bieten eine vollständige 24-Stunden-Berichterstattung, einschließlich der meistdiskutierten und exklusiven Nachrichten aus Bulgarien.
