Federal Almanya’nın başkenti Berlin’de, temel hak ve özgürlükleri hedef alan tartışmalı bir yasa değişikliğine imza atıldı. Heise Online’ın aktardığı bilgilere göre, Genel Güvenlik ve Düzenleme Yasası’nda (ASOG) yapılan değişikliklerle birlikte Berlin polisine dijital güvenlik bahanesiyle geniş yetkiler tanımlanıyor.

Düzenlemenin en dikkat çekici maddesi, polise tanınan konut dokunulmazlığını ihlal yetkisi oldu. Buna göre polis birimleri, uzaktan erişimin mümkün olmadığı durumlarda şüphelilerin evlerine fiziksel olarak gizlice girip bilgisayar ve akıllı telefonlara casus yazılımlar yükleyebilecek.

Yapılan bu değişiklikle Berlin, Almanya’nın diğer eyaletlerine kıyasla gözetim uygulamalarında en uç noktaya savrulmuş durumda. Benzer düzenlemeler şu ana kadar sadece Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde mevcuttu.

Fişleme ve gözetim ağı genişliyor

Yasa değişikliği, konut dokunulmazlığını ortadan kaldırmanın yanı sıra, günlük hayatı kuşatan kapsamlı bir dijital izleme altyapısını yasal güvenceye kavuşturuyor. Yapılan değişiklikle birlikte polis, özel mülklerin içinde dahi vücut kameralarını kullanabilecek, şifreli iletişimleri kaynakta izleyebilecek ve otomatik plaka tanıma sistemleri ile biyometrik yüz ve ses tanıma teknolojilerini devreye sokabilecek. Düzenlemenin en tartışmalı boyutlarından birini ise soruşturmalardan elde edilen gerçek verilerin yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılması oluşturuyor. Bu madde, yurttaşlara ait kişisel verilerin teknik bir veri setine dönüştürülerek işlenmesinin önünü açarken, radyo hücresi sorgularının kapsamının genişletilmesi ile dijital takip kapasitesi artırılıyor.

Anayasa Mahkemesi kararlarıyla çelişki

Berlin Senatosu’nun yürürlüğe koyduğu bu yetki paketi, Federal Anayasa Mahkemesi’nin içtihatlarıyla çelişiyor. Mahkeme, 2025 yılında çizdiği çerçevede casus yazılımların kullanımını yalnızca “ağır suçlar” ile sınırlandırmış ve gözetim araçları için sıkı tedbirler öngörmüştü. Hukukçular, Berlin’deki yeni yasanın mahkemenin çizdiği bu “kırmızı çizgileri” zorladığını, yürütmenin yargısal denetim sınırlarını güvenlik gerekçesiyle aşındırdığını belirtiyor.

Aynı isimli denetim kurumunun da başında bulunan Berlin Veri Koruma ve Bilgi Özgürlüğü Sorumlusu Meike Kamp düzenlemeye sert tepki gösterdi. Casus yazılımların yasallaşmasını yurttaşların bilişim güvenliğine yönelik cepheden bir saldırı olarak nitelendiren Kamp, paketteki önlemlerin toplamının anayasal açıdan kabul edilemez bir gözetim yoğunluğu yarattığını vurguladı.

‘Devlet güvenlik açıklarını satın alıyor’

Dijital haklar örgütü Digitalcourage adına konuşan Rena Tangens mahkemenin ve yasa yapıcıların meselenin özünü kaçırdığı görüşünde. Tangens, devletin güvenlik stratejisindeki çelişkiyi şu sözlerle eleştirdi: “Mahkeme, devlet destekli casus yazılımların yarattığı temel sorunu ele almamıştır. Bu yazılımları kullanabilmek için güvenlik açıklarının istismar edilmesi gerekmektedir. Devlet, bu açıkları rapor edip kapatmak yerine, ‘kendisi kullanmak üzere açık tutmakta veya satın almaktadır. Bu durum, herkesin bilişim güvenliğini riske atmaktadır.”

Muhalefet partileri ve hukuk örgütleri, düzenlemenin anayasal hakları ihlal ettiği gerekçesiyle itirazlarını yükseltiyor. Eleştirilerin odağında, genişletilen gözetim yetkilerinin toplumun her kesimini eşit etkilemeyeceği uyarısı yer alıyor.

Göçmen örgütleri ve sosyal inisiyatifler, artan dijital gözetim pratiklerinin özellikle yoksul mahallelerde ve göçmen toplulukları üzerinde yoğunlaşacağına dikkat çekiyor. Çeşitli demokratik kitle örgütlerinin bir araya gelerek oluşturduğu “Sosyal Güvenlik için Birlik” ittifakı “#NoASOG” sloganıyla yaptığı açıklamada güvenlik politikası adı altında otoriter bir gözetim devleti inşa edildiğini belirten ittifak, yasanın kurumsal ırkçılığı ve ayrımcılığı meşrulaştırdığını, çözümün polis şiddetini ve kitle gözetimini artırmakta değil, sosyal adaleti sağlamakta olduğunu ifade etti.