Kocaeli Dilovası’nda 3’ü çocuk 6 işçinin yaşamını yitirdiği, 1’i ağır 7 işçinin yaralandığı parfüm dolum tesisinde çıkan yangının yaşandığı binaya dört yıl önce kaçak raporu verilerek yıkım kararı alındığı, ancak binanın yıkılmadığı ortaya çıktı. CİMER’in fabrikada çocuk ve kadın işçilerin sigortasız ve hiçbir iş güvenliği önlemi alınmadan çalıştırıldığına yönelik şikayeti ise dikkate almadığı ortaya çıktı. Katliamın sorumlularından henüz tutuklanan olmazken iş cinayetini protesto eden 4 genç jet hızıyla tutuklandı.

Binaya dört yıl önce yıkım kararı çıkmış

Özgür Kocaeli’den Nazım Özgün Erbulan’ın haberine göre 2021 yılında bir vatandaş tarafından CİMER’e yapılan şikayet sonucu Mimar Sinan Mahallesi Mimar Sinan Caddesi No:12’de bulunan yapının kaçak olduğu belirtildi.

Dilovası Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü ekipleri tarafından inceleme başlatıldığı, inceleme sonucunda yapının kaçak olduğuna tespit edildiği ortaya çıktı.

23 Haziran 2021 tarihli belediye encümen toplantısında incelenen yapıyla ilgili, binayı yaptığı iddia edilen G.D.’ye 89 bin 47 lira 90 kuruş para cezası uygulanmasına, kaçak yapının yasal hale getirilmesi için 1 ay süre verilmesine ve cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.

Yasal hale getirilmedi, yıkım kararı çıktı

Verilen 1 aylık süre içerisinde kaçak yapının yasal hale getirilmediğinden 25 Ağustos 2021 yılında toplanan belediye encümeni, kaçak yapının yıkılmasına, G.D. hakkında cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi. Belediye Başkan Yardımcısı Edip Bingöl imzalı kararda, “Dava konusu kaçak yapının yıkım işlemi yıkım kararı verilen diğer yapılar ile beraber ihale edilmek suretiyle sağlanacaktır. Söz konusu kaçak yapı ile ilgili Yasal süreçler devam etmektedir” ifadelerine yer verildi.

Kararda imzası bulunan Edip Bingöl halen Dilovası Belediyesi Başkan Yardımcısı. Yıkım kararının neden uygulanmadığına dair henüz bir açıklama yapılmış değil.

CİMER ‘iş güvenliği yok, çocuk işçiler çalıştırılıyor’ diyen yurttaşa ‘şunları şunları tespit et, öyle gel’ demiş

Öte yandan Halk TV’den gazeteci Umut Taştan 6 işçinin yaşamını yitirdiği işyeriyle ilgili CİMER’e yapılan bir şikayete verilen yanıtı sosyal medya hesabından paylaştı.

Taştan “Şikayet eden yurttaşa ‘git çocukların kimliklerini tespit et, alınmayan tedbirler neler, ne zaman oldu? Bunları bize yolla’ demişler” diye yazdı.

CİMER’e yapılan şikayette işyerinin adresi açık bir biçimde tarif ediliyor, ismi ve levhası olmayan bu fabrikada çocuklarla kadınların sigortasız ve hiçbir iş güvenliği olmadan, kovulma tehdidiyle çalıştırıldığı belirtiliyor. 

CİMER 2 Ocak 2025’te başvuruya yanıt veriyor ancak başvuruyu dikkate almak için şikayetçiye bir dizi şart koşuyor. Başvuruda işyerinin yeri açıkça tarif edilmesine karşın CİMER işyerinin tam adını, adresini istiyor ve hangi iş güvenliği önlemlerine uyulmadığını, işçilerin bu durumdan nasıl etkilendiğini yurttaşın tespit edip bildirmesini istiyor. Ancak bu durumda başvurusunu dikkate alacağını belirten CİMER’in yanıtında “Çocuk işçilerin ise yaşları ve kimlik bilgilerini paylaşmanız gerekmektedir” deniliyor.

Fabrika önünde eylem: ‘Yangın tüpü bile görmedik’

Yaşamını yitiren işçilerin cenazelerinin ardından çok sayıda siyasi parti temsilcisi, meslek örgütü ve sendika, fabrika önünde eylem yaptı. “Kaza değil, iş cinayeti. Çalışırken öldürülmek istemiyoruz” yazılı pankart açılan eylemde, “Katiller halka hesap verecek”, “İşçinin katili, sermaye düzeni” ve “Kurtuluş yok tek başına, ya hep beraber ya hiçbirimiz” sloganları atıldı.

Eylemde konuşan TMMOB Kocaeli İl Koordinasyon Kurulu Sekreteri Mehmet Ali Elma, alınmayan önlemlere dikkat çekerek, “Yerleşim yerinin içerisine böylesi bir tesise izin verenler derhal hesap vermeli. Bizler yıllardır söylüyoruz. Bölgemiz sanayi bölgesi, endüstriyel kazalarla ilgili çok ciddi problemlerle karşı karşıya kalabiliriz. Önlem alabilmek için idari yetkililerin envanter çalışması yapması ve bu önlemleri tüm kamuoyuna bilgilendirmesi lazım. Maalesef mevcutta görmediğimiz tabelası bile yok. Yangına dair herhangi bir önlem hiçbir şekilde alınmamış. Yangın tüpü bile görmedik” dedi.

Kocaeli Tabip Odası Sekreteri Kenan Cibaroğulları da “Burada binler, 10 binler yaşamaya çalışıyorlar. Dün gencecik çocukların, gençlerin alın terleri üzerine çöken, gasbeden, hayatını yaşayamamış 65 yaşında insanların burada nasıl vefat ettiğini hep birlikte gördük. ‘Buranın kötü kokusu var’ dedik. Bununla ilgili bilimsel çalışmaları da yaptı Onur Hamzaoğlu Hocamız. Ne yazık ki hamile kadınların bile sütlerinde kimyasal oranlarında rahatsızlık verici bulguları tespit etti. Ne oldu peki sonra, ne yazık ki soruşturmaya uğradı. Ne yazık ki şu anda mesleğine aynı yerde devam edemiyor” diye konuştu.

‘Tek bir çıkış kapısı var, önüne malzeme yığılmış, hiçbir yangın tesisatı yok’

Kurumlar adına hazırlanan ortak açıklamayı okuyan Kocaeli İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi Yürütme Kurulu üyesi Elif Yetigin, fabrikaya ilişkin şu tespitleri dile getirdi:

“Yapının yangına dayanımı olmayan poliüretan paneller ile inşa edildiği, yapının konutların arasına ve konutları tehlikeye sokacak kadar yakın inşa edildiği, yakınındaki bazı binaların camlarının kırıldığı bir binanın ise çatısının yandığı görülmüştür. İşletmenin yaklaşık 50 metre uzağında akaryakıt istasyonu olduğu görülmüştür. Tek bir çıkışının olduğu ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe uygun acil kaçış yol ve çıkışlarının sağlanmadığı, çıkış kapısı önünde kaçışı zorlaştıracak şekilde malzeme ve ekipmanların bulundurulduğu görülmüştür. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikte ‘Toplam alanı bin metrekareden fazla olan, kolay alevlenici ve parlayıcı madde üretilen veya bulundurulan yapılarda’ yağmurlama sistemi zorunlu olmasına rağmen söz konusu binada hiçbir yangın tesisatının olmadığı görülmüştür. Bina içinde yangın söndürme, algılama ve uyarı sistemlerinin olmadığı, iş yerinin faaliyetlerinin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’ne göre çok tehlikeli sınıfta yer almasına rağmen çocukların çalıştırıldığı, çalışanlara yeterli eğitim ve ekipmanın sağlanmadığı öğrenilmiştir.”

‘Bu işletme bugüne kadar denetlendi mi?’

Yetigin ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Dilovası Belediyesi, Kocaeli Valiliği ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na şu soruları yöneltti:

“Konutların arasında yanıcı parlayıcı maddeler ile çalışma yapan bir işletmenin faaliyetlerine nasıl izin verilmiştir? Bu işletmeler bugüne kadar denetlendi mi? Denetlendiyse neden faaliyetleri durdurulmadı? İş yerinde çocuk işçi çalıştırılmasına neden göz yumuldu? İşletme için CİMER’e yapılan şikayetlerin gereği neden yerine getirilmedi? Bu işletmenin çalışma ruhsatı var mı? Varsa bunca eksiğe rağmen neden faaliyeti durdurulmadı? Yoksa ruhsatsız bir iş yerinin çalışmasına neden izin verilmiştir? Bu iş yerinin itfaiye raporu var mıdır? Varsa işletme faaliyetlerinin durdurulmasını gerektirecek eksikliklere yer verilmiş midir? Yanıcı ve parlayıcı maddeleri işleyen ve depolayan bu iş yeri Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik kapsamına girmekte midir? Öyle ise bu kapsamda denetlenmiş midir? İlimizde çok sayıda yanıcı parlayıcı madde depolayan ve işleyen tesis bulunmaktadır. Bu tesisler ne ölçüde denetlenmektedir? İş cinayetlerinin önlenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı daha etkin ve kapsamlı denetimler yapmasını engelleyen nedir? Çocuk işçi ölümlerine rağmen MESEM gibi uygulamalar ile çocuk işçilik neden özendirilmekte ve kolaylaştırılmaktadır?”

6 işçinin ölümünü protesto eden gençlere jet tutuklama

6 işçinin yaşamını yitirdiği katliamın sorumluları hakkında henüz bir tutuklama kararı çıkmış değil. Ancak dün İstanbul Kadıköy’de iş cinayetini protesto eden 4 genç jet hızıyla tutuklandı.

“Ölüm Nedeni: Holdingci Güçler” pankartıyla yürüyüş yapmak isteyen Gençlik Komiteleri üyesi 9 genç gözaltına alındı, 4’ü “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçlamasıyla tutuklandı.