Komisyon seyahatte

Bahçeli’nin önerisine göre Öcalan Meclis’e gelecekti. Bu fikir, iktidarın PKK’nın Suriye kolu saydığı SDG’nin, aslında Selefi cihatçılığın Suriye kolu diyebileceğimiz HTŞ ile bütünleşmesi meselesine takıldı. Ankara’nın komşu ülkenin “bölünmez bütünlüğünü” savunduğuna inanacaksak, SDG’nin HTŞ’nin içinde eritilmesini de ilke veya kırmızı çizgi olarak gördüğünü düşünebiliriz! Galiba gerçekte, taraflar bir “dostlar alışverişte görsün” formülü aramakla meşguller. Son haberlere göre bulmuşlar, kimi kaynaklara göre 100 bin kişilik SDG kendisinin beşte biri etmeyen “Suriye Ordusuna” dâhil olmayı kabul etmiş… 

Bakalım bulunan formül AKP’yi tatmin edecek mi ve komisyona yolculuk vizesi çıkacak mı? Bu sorunun yanıtı şekillenene dek İmralı ile Ankara arasında aracılı görüşmelerle yetinmek durumundayız…

Lakin komisyon için başka bir seyahat planı bağlanmış. Gazeteci İsmail Saymaz Perşembe günü sosyal medya hesabından “Terörsüz Türkiye komisyonunun üyeleri İrlanda yolcusu” başlığıyla verdi haberi. 

Saymaz’a göre AKP’den üç, DEM ve CHP’den ikişer kişi, artı bir isim de “sivil toplum adına” yer alacakmış heyette. CHP’den gelen ek açıklamayla, yolculuğun doğrudan Komisyonla temas edilerek değil “özel bir kuruluş” ile bazı milletvekilleri tarafından tasarlandığı eklendi habere… 

Özel kuruluş denen Democratik Progress Institute, Demokratik İlerleme -veya Gelişim- Enstitüsü kamuoyunda pek bilinmiyor, ama Türkiye’nin yabancısı değil. Londra merkezli enstitünün kuruluş tarihini kendi internet sayfasında göremedim, ama bir yerde 2010 diye verilen bilgi inandırıcı görünüyor. DPI çalışma alanını genel olarak “çatışmaların çözümü” ve demokratik ilerleme başlıklarıyla tanımlasa da, işlerine ve kadrosuna bakıldığında Kürt sorununa odaklandığını açıkça görebiliyoruz. 2010 civarında İngiltere’de böyle şeyler yapılmamış olması düşünülemez.

Yıllar önceydi, Taksim’de bir otelde bir sempozyuma davet edilmiştim. Protokoler bir davetti, ama ben de, hafızam beni dramatik biçimde yanıltmıyorsa, başlığı “Kürt sorununda Öcalan çözümü” olan etkinliği doğrusu merak etmiştim. 

İzlediğim panel tipi oturumlardan birinde şimdi DEM milletvekili olan Cengiz Çandar çözüm için sahada ciddi incelemelerde bulunduklarını anlatırken, o zaman milletvekili olan Levent Tüzel’e bir bilgiyi onaylatmak istemişti: Birlikte İrlanda’ya gitmişler, orada, Çandar’ın söylediğine göre MI6’ten de dinlemişler nelerin nasıl yapıldığını, çatışmaların nasıl çözüldüğünü… 

MI6 nedir diye soran olur mu? Hani son zamanlarda “İngiliz ajanlığı” güncellik kazandı ya; Britanya’nın istihbarat örgütünden yani resmi ajanlık müessesesinden söz ediyoruz. Geçenlerde emeklilik törenini İstanbul’daki konsolosluk binasında yapan Richard Moore’un başkanı olduğu MI6 yani. Moore Türkiye’de diplomat olarak ve CV’sinden anlaşıldığı kadarıyla ajan olarak çok çalışmış. 

Çandar’ın sözünü ettiği gezi bir yayına da dönüştü. Oradan tarihi kesin olarak öğrenebiliyoruz: 27 Kasım – 1 Aralık 2011. Yayın DPI’ın internet sitesinde 217 sayfalık bir rapor halinde duruyor: “Türkiye: İrlanda Cumhuriyeti’ne Karşılaştırmalı Çalışma Ziyareti – Çatışma Çözümü.” 

Az yukarıda MI6’den çağrışımla adını hatırlattığım Moore o çalışma ziyaretinin “Birleşik Krallık ve İrlanda katılımcıları” arasında yer alıyor. Bir süre sonra Ankara’ya Büyükelçi olarak gelecek, 2020’de ise MI6’in tepesine çıkacak olan Moore katılımcı listesine “gazeteci ve eski Dışişleri sözcüsü” sıfatıyla girmiş…

Liste uzun ve 14 yıl geçmesine karşın bazı süreklilikler de göze çarpıyor. Mithat Sancar şimdilerde İmralı heyetinde. Raporda yer verilen listede akademik unvanına ek olarak Taraf gazetesi yazarı olarak tanıtılıyor. Saymaz’a göre İrlanda yolculuğuna hazırlanan CHP’li Sezgin Tanrıkulu 2011 kışında o çalışma ziyaretindeymiş. Sivil toplumu temsil edecek olan Yılmaz Ensaroğlu o zaman SETA’da “hukuk ve insan hakları müdürü” imiş. Belki başkaları da vardır… Kim bilir, bazı mesleklerde emeklilik olmazmış, bakarsınız Richard Moore da katılır. 

Yukarıda Cengiz Çandar’ın adı geçti. Bana sorarsanız, Çandar’ın bu tür komisyonların çatışmalara çözüm ararken işte böyle gezilerle, somut olarak sahada inceleyerek çalışma yürütmesi gerektiği düşüncesi kendi içinde tutarlıdır. Ne de olsa İngilizcede “conflict resolution” adı verilen bu disiplinin sözlüğünde emperyalizm diye bir kavram yoktur.