Ekonomik krizin yükü, en ağır ve riskli iş kollarından biri olan ormancılık sektöründe çalışan köylülerin sırtına yüklendi. Orman Genel Müdürlüğü (OGM) tarafından kooperatifler aracılığıyla yaptırılan orman üretim ve kesim işlerinde, birim fiyatlarının OGM tarafından yaklaşık yüzde 20 oranında düşürülmesi bardağı taşıran son damla oldu.

Daha önce Çanakkale’deki orman köylüleri, riskli çalışma koşullarına rağmen birim fiyatlardaki indirimler ve yerinde yapılmayan değerlendirmeler nedeniyle mağdur olduklarını dile getirmişti. Kooperatif ve orman işlerinde çalışan köylüler yan yana gelip basın açıklaması yapmıştı. 

Merkezi bir sistem olan ORBIS üzerinden, sahadaki gerçeklikten uzak şekilde belirlenen fiyatların enflasyonun çok altında kaldığını belirten üreticiler, hak edişlerin geç ödenmesine ve sosyal güvence eksikliğine tepki göstermişti. Çanakkale Kargı’da da orman kesim işçileri, artan maliyetler karşısında Orman Genel Müdür Yardımcısı Muhammed Salih Çetiner’e doğrudan taleplerini ileterek, “Aldığımız ücretler artık maliyeti karşılamıyor” çıkışında bulunmuştu. Çanakkale’de bir araya gelerek tepkilerini dile getiren orman köylüleri seslerini Ankara’ya duyurmaya çalıştı.

Gelinen noktada sadece şikayetler değil, somut eylemler de başladı. Üreticiler, maliyetlerin altında çalışmak yerine üretimi durdurma yoluna gidiyor.

‘Geçtiğimiz seneye göre aynı birim üretim %20 daha az para ediyor’

Ömer Eren, yaptıkları üretimlerin merkezi bir sistem olan Orman Genel Müdürlüğü’ne ait ORBIS üzerinden daha az fiyatla hesaplandığını ifade ediyor. “Geçtiğimiz sene aynı birim miktar yaptığımız üretimler bu sene yüzde 20 daha az para ediyor. Ölçümler düşürülüyor, başka oynamalar yapılıyor, fiyatlar aşağı çekiliyor. Bu durumda orman köylüleri, emeğinin karşılığını alamıyor” diyor. 

Bir önceki sene yaptıkları üretim miktarları ile şimdi yapılan üretim arasında daha az ücret biçilmesine itiraz eden orman köylüleri yaşanan bu durumu ORBİS sistemi üzerindeki verilerden yola çıkarak tespit ettiklerini söylüyor. 

‘Devlet tasarrufa köylüden başladı’

Konuya ilişkin soL’a konuşan Bayramiç Karaköy Kooperatifi Başkanı Ömer Eren, yaşanan sürecin son iki yıldır devletin “daralmaya gitmesi” gerekçesiyle başladığını belirtti. Eren, tasarruf tedbirlerinin faturasının doğrudan köylüye kesildiğini vurguladı.

Eren, yaşanan süreci şu sözlerle anlattı:

“Bu süreç devletin daralmaya gitmesiyle, enflasyon olayıyla başladı. Devlet kısmaya önce köylüden başladı. Tarımdan başladı, ormandan başladı. Büyük şehirlerdeki insanları daha rahat yaşatmayı düşünüyorlar, olay bu. Ama bunu sağlamak için köylülere kıyıyorlar. Akıl alır gibi değil. Sadece tarım işçileri değil; tarlası bahçesi olan, hayvancılıkla uğraşan, üretenler de aynı durumda.”

Orman köylüsünün maaşlı bir işçi olmadığını, ormandan iş alıp kendi namına üretim yapan emekçiler olduğunu hatırlatan Eren, bürokratik engellerle emeğin ucuzlatılmaya çalışıldığını ifade etti:

“Biz ormana üretim yapıyoruz, işçi değiliz. Orman Genel Müdürlüğü bize bu işi verir, biz işi kendi adımıza yaparız. Ama bu üretimleri ucuz yaptırmaya başladılar. Geçtiğimiz yıl verdiği bir bölmenin metre küpünü 1.000 liraya kestiriyorsak, şimdi oradan buradan kıvırtarak, başka engeller çıkararak bunu 800 liraya düşürmeye çalışıyorlar.”

‘Dayanacakları güç kalmadı, sadece karın doyuruyorlar’

Köylünün ekonomik durumuna dair çarpıcı bir tablo çizen Eren, insanların artık yatırım yapma ya da refah içinde yaşama hayalinin kalmadığını, sadece günü kurtarmaya çalıştıklarını söyledi:

“Somut konuşayım; dayanıyorlar değil, sadece karın doyurmak zorunda kalıyorlar. Herkes kendi malını edinmek, çalıştığının karşılığında daha iyi bir traktör, daha iyi bir ekipman sahibi olmak ister. Ama şu an sadece karın tokluğuna bir çalışma var.”

Diğer bölgelerdeki kooperatiflerin tavrına da değinen Eren, üretimi durdurma kararlarının yayıldığına dikkat çekti:

“O işi Zonguldak Devrek’te, Çorum’da yapıyorlar. Onlar üretmemeye karar vermişler. Devletin gösterdiği o fiyatlara göre ‘biz bu fiyata üretim yapmayız’ demişler. Kooperatifler bir araya gelmiş ve komple üretimi durdurmuşlar.”

Kooperatiflerden ortak karar: Fiyat düzelene kadar iş almıyoruz

Ömer Eren’in işaret ettiği “üretimi durdurma” kararı, Kastamonu bölgesinde resmiyet kazandı. Araç–Daday–İhsangazi Orman Kooperatifleri Üst Birliği, fiyat düşüşlerine karşı net bir tavır aldı.

Üst Birlik Başkanı İsmail Destireci, Bakanlık ve Genel Merkez nezdinde yaptıkları girişimlerden sonuç alamadıklarını belirterek, birliğe bağlı tüm kooperatifler ve köy muhtarlarıyla yaptıkları toplantı sonucunda “iş bırakma” kararı aldıklarını duyurdu.

Destireci, alınan kararı şu ifadelerle açıkladı:

“Fiyatların düşürülmesi tasarruf değildir; orman köylümüzün alın terinin ve emeğinin hiçe sayılmasıdır. Bu nedenle birliğimize bağlı tüm orman kooperatifleri olarak, fiyatlarda düzenleme yapılıncaya, yeni yıl zamları ve kış primleri ekleninceye kadar üretim işi almama yönünde ortak karar aldık.”

Orman köylüleri, mağduriyet giderilene ve emeklerinin karşılığı verilene kadar mücadeleyi sürdüreceklerini vurguluyor.