Boğazın kapatılmasıyla birlikte Avrupa Birliği’nde Rus doğalgaz ithalatının yasaklanmasına dair tartışma yeniden alevlendi.

Çünkü dünya genelinde deniz yoluyla petrol ve LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) ticaretinin en az yüzde 20’si Hürmüz Boğazı’nda gerçekleşiyor. Boğazın kapatılmasıyla birlikte Orta Doğu yakıtına bağımlı ülkelerin ve Avrupa’nın enerji krizi yaşayacağı belirtiliyor.

AB ülkelerinden veto geldi, Ukrayna’ya yönelik baskı arttı

Macaristan ve Slovakya için kritik önem taşıyan Drujba boru hattına 27 Ocak’ta yapılan saldırı sonucu petrol sevkiyatı sekteye uğramış, Budapeşte ve Bratislava hükümetleri, Ukrayna’yı, bu petrol sevkiyatının devam etmesine engel olmak suretiyle durumu siyasi amaçlı kullanmakla suçlamıştı.

Drujba boru hattı üzerinden petrol sevkiyatının durmasının ardından Macaristan ve Slovakya, tepki olarak Ukrayna’ya dizel yakıt tedarikini askıya almıştı.

Macaristan Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter Szijjarto da 20 Şubat’ta, Drujba boru hattı üzerinden ülkeye petrol sevkiyatı yeniden başlayana kadar Ukrayna’ya 90 milyar avroluk AB kredisini de bloke edeceklerini açıklamıştı. Macaristan, Avrupa Birliği’nin (AB) Rusya’ya yönelik 20. yaptırım paketine de ret oyu vermişti.

AB Komisyonu ise vetonun ardından Kiev’den onarım çalışmalarını hızlandırmasını istemişti. Komisyon, hattın onarım sürecinde Macaristan ve Slovakya’nın petrol ihtiyacını karşılamak için Hırvatistan üzerinden geçen Adria (JANAF) boru hattının en uygulanabilir alternatif olduğunu bildirmişti.

İran’a yönelik saldırı AB’nin planlarını bozdu

Ancak Orta Doğu’daki çatışmaların Körfez’den gelen doğalgaz ihracatını etkilemesiyle Avrupa’da doğalgaz ve diğer enerji kalemlerinin fiyatlarında büyük bir artış yaşandı.

Norveç Enerji Bakanı Terje Aasland da “AB’nin Rus petrol ve doğalgazından bağımsızlaşmak istediği çok açık bir şekilde ifade edildi, ancak son üç-dört gündeki olaylar da zorlu geçti” dedi ve “Şu anki jeopolitik durum göz önüne alındığında, bu tartışmanın yeniden canlanacağına inanıyorum” yorumunda bulundu.

Bunun üzerine Financial Times da Ukrayna’nın, Macaristan ve Slovakya’ya Rus petrolü sağlayan hasarlı Drujba boru hattının denetlenmesine izin vermesi için AB’nin baskısı altında olduğunu yazdı. 

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının küresel petrol ve gaz arzını aksatması ve enerji fiyatlarının yükselmesiyle AB ile Ukrayna arasındaki anlaşmazlığın daha da arttığı belirtiliyor. 

Financial Times’ın aktardığına göre gerilim tırmanırken, Avrupa Birliği’nin Ukrayna Büyükelçisi Katarina Mathernova da hasarlı boru hattını incelemek veya diğer AB diplomatlarını bölgeye göndermek için Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin ofisine başvuruda bulundu. Ancak söz konusu talebin “güvenlik gerekçesiyle” reddedildiği aktarıldı.

Rusya karşıtlığında ABD yönetiminden bile daha radikal bir tutum sergileyen Avrupa’nın, Ukrayna’ya yönelik baskısı enerji krizi ihtimalinin ne kadar büyük çaplı olabileceğine dair ipuçları veriyor.