İstanbul Valiliği, yaklaşan yılbaşı öncesinde dikkat çeken bir genelge yayımlayarak cami avluları, girişleri ve bahçelerinde Milli Piyango bileti ile diğer şans oyunlarının satışını yasakladığını duyurdu. 

Vali Davut Gül imzasıyla tüm kaymakamlık, belediye ve kolluk kuvvetlerine gönderilen kararda, gerekçe olarak “şans oyunu satışlarına yönelik artan şikayetler” gösterildi, buralarda oluşacak kalabalığın ve ticari faaliyetin “ibadet huzurunu” bozduğu ifade edildi. 

Ancak bu karar, Türkiye’de kumarın geldiği boyut ve devletin bu süreçteki rolü düşünüldüğünde, basit bir mekansal düzenlemenin ötesinde, iktidarın ikiyüzlülüğünü tartışmaya açıyor.

‘Huzur’ paravanı ardındaki toplumsal çürüme

Valiliğin kararında vurgulanan “huzur” kavramı, AKP iktidarının pragmatik tutumunu bir kez daha teyit ediyor. İbadethanelerin fiziksel sınırları içerisinde bir “huzur” arayışına giren iktidar, cami duvarının hemen ötesinde bizzat kendi eliyle yarattığı toplumsal huzursuzluğu görmezden geliyor. Mesele sadece biletin nerede satıldığına indirgenirken, asıl sorun olan kumarın bir ekonomi politikası haline getirilmesi gözlerden kaçırılıyor. 

Bahisin ve kumarın yasalı ve yasa dışısı olmaz. Ama bu gerçek devletin kasasına giren vergi ve hasılat payı söz konusu olduğunda unutuluyor. Cami önünü “steril” tutma gayreti, toplumun tamamının sanal bahis siteleri, iddaa bayileri ve Milli Piyango aracılığıyla devasa bir kumarhanenin müşterisi haline getirildiği gerçeğini örtmeye yetmiyor.

Kara paraya göz yumanların ‘ahlak’ vitrini

AKP iktidarı döneminde şans oyunları ve bahis, sadece bireysel bir tercih olmaktan çıkıp, yoksullaştırılan halk için bir “umut tacirliği” mekanizmasına dönüştürüldü.

2017 yılında Varlık Fonu’na devredilen, 2020 yılındaysa iktidara yakınlığıyla bilinen Demirören Grubu ve İtalyan ortağı Sisal Şans’a “hasılat garantisiyle” kiralanan Milli Piyango, o günden bu yana şans oyunlarını çeşitlendirdi, internet üzerinden erişimi kolaylaştırdı ve reklamlarla teşvik ederek adeta her eve soktu.

Nitekim Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, şans oyunları vergisinden elde edilen gelirde son yıllarda yüzde 100’ü aşan artışlar yaşandı.

Ekonomik krizin derinleştiği, alım gücünün eridiği koşullarda, iktidar yurttaşın cebindeki son kuruşu da şans oyunları üzerinden geri almanın yollarını döşedi. Bugün “şikayetleri dikkate alıyoruz” diyenler, yıllardır toplumu kumar bağımlısı yapan politikaların bizzat mimarı.

İktidar, uzun süre yasa dışı bahis baronu ve kara para aklama organizasyonlarının ülkedeki faaliyetlerine, finansal sisteme giren kaynağı önemseyerek göz yumdu. Kuzey Kıbrıs ve Gürcistan hattında kurulan milyar dolarlık bahis ağlarına yıllarca yargı ve bürokrasi tarafından dokunulmadı. Şimdi ise bir yandan ünlü isimlere yönelik operasyonlarla, diğer yandan cami önü yasaklarıyla “kumara karşıymış” gibi bir izlenim yaratılmaya çalışılıyor. 

Oysa cami önündeki tezgahı kaldırmak, halkı içine sürükledikleri borç ve bağımlılık bataklığını kurutmayacak. Yıllardır emeği değersizleştiren, kolay yoldan para kazanma hayali satan iktidar sadece “muhafazakar hassasiyetlerle” bir sektör haline getirdiği kumarı bitirmeyecek.