Tanışma hikayeleri ve yerleri, ailelerin yaklaşımı değişiyor ama yoksulluk hepsinde aynı. Bir büyük ortaklık daha oluyor kadınların hayatında, devletin kendilerini koruyamaması.

Irmak’ın hayat mücadelesine tanık olmuştuk. Onun mücadelesi kadına şiddetin iktidar tarafından meşrulaştırılmasıyla, İkbal ve Ayşenur’un katledilmesinin ardından başlamıştı. 27 yaşındaki Fatma’nın yaşadıkları da pek farklı değil. Zaten tüm bu benzerlikler onları bir araya getirmiş, arkadaş yapmış.

Fatma Can da en yakınından, eski eşinden şiddet görerek büyümüş bir kadın.

Mardin’de 17 yaşındayken kaçarak evlendiği kendinden 5 yaş büyük Şiyar Alpaslan’ın ailesinin evinde kısa bir süre kaldıktan sonra eşinin darpları, ailesinin hakaretleri başlıyor. Bu sırada İzmir’de yaşıyorlar ancak Fatma eski eşinin sürekli işe girip çıkmasının ardından kendisinin işe başladığını söylüyor. O sırada henüz küçük oğlu doğmamış.

Darp, tehdit, hakaret…

Fatma’nın çalışması, Şiyar’ın şiddetinin yeni bahanesi oluyor. Şiddete çocuk da şahit oluyor. Darp, hakaret, tehdit artınca Fatma önce çocuklarını bırakmak zorunda kalıp 2019’da Muğla’ya halasının yanına kaçıyor, burada çalışmaya başlıyor. Ancak eski eşi oraya da geliyor, şiddet orada da devam ediyor. 

Halası Fatma’nın ailesini çağırıyor, Mardin’den erkek kardeşi ve amcası geliyor ama onlar çok bilindik o sözleri söylüyorlar: “Eşindir yapar, boşanma.” Ailesi de üstelik eski eşinin önünde Fatma’ya şiddet gösteriyor, tehdit ediyor ve “boşanamazsın” diyorlar. 

Hasta olduğunu bahane ederek eski eşiyle birlikte hastaneye giden Fatma’nın amacı aslında hastane polisi bulup hepsini şikayet etmek. Ancak bulamıyor, hastaneden çıkıp taksiye biniyorlar, taksici durumu anlayınca polis merkezinde duruyor. Fatma o gün eski eşi, amcası ve kafasına silah dayayan erkek kardeşinden şikayetçi oluyor. Amcası ve erkek kardeşi tutuksuz yargılanıyor, silaha el konuluyor. Eski eşi ise tutuklanıyor.

Çocuğunu alıp Bodrum’a giden Fatma’nın eski eşi 2 ay sonra tahliye ediliyor. Fatma sonrasını şöyle anlatıyor: 

Yapacak bir şey yoktu barıştık, İzmir’e döndük. Orada bir ev tuttuk. Kargo şirketinde çalışıyordu daha önce, İzmir’de tekrar ilk işine döndü, biraz daha düzenimiz oturmuştu. Sonra 2021’de küçük oğlum doğdu. İlk zamanlar sorun yoktu. 2023’ten itibaren her şeyi başa sardık. Uyuşturucu ve alkol kullanmaya başladı, sonraları beni aldattığı öğrendim, pavyona giderdi. Laf söyleyince dayak yiyen ben oluyordum. Zaten 2024’ten sonra da tamamen işi bıraktı.

Polisin değişmeyen çözümü: ‘Kendi aranızda halledin’

Fatma bu süreçten sonra ara ara amcasından ailesinden kendisine destek olmalarını boşanmak istediğini söylüyor. “Tek olsam neyse çocuklarım var, arkamda birilerinin durması lazımdı” diyor.

Yine Fatma’nın ailesinin İzmir’e geldiği bir gün eski eşi Şiyar’ın ailesi gelip çocukları alıp götürüyor. Fatma polis çağırıyor, yardım istiyor. Polislerin yanıtı, “Kendi aranızda, aile içerisinde halledin” oluyor. “10 tane erkeğin içerisinde beni bırakıp gittiler” diyen Fatma, ardından eski eşinin darplarına maruz kalıyor:

Bir gün öncesinden de darp vardı zaten, rapor aldık. Polis karakoluna evim 5 dakika çağırdım gelemediler. Belki beni o gece öldüreceklerdi. Şikayetçi oldum, ertesi sabah saldılar. Uzaklaştırma kararı verdiler. Mecburen Mardin’e gittim, 15 gün kadar kaldım, o cehenneme geri döndüm. Ocak ayıydı, 2024 Ağustos ayına kadar dayanabildim yanında. Bir gece biriktirdiğim 10 bin lirayı alıp pavyonda yedi. Birkaç gün sonra beni döverek uyandırdı, çocukların yanında ‘seni öldüreceğim son duanı et’ dedi, boğazıma bıçak dayadı. Oradan kaçtım.

Mesajlara, ‘öldüreceğim’ tehditlerine rağmen sürekli alınıp bırakılan saldırgan

Sonra Fatma’nın özellikle 2024’ten itibaren hayatı İzmir-Muğla-Mardin arasına gidip gelmekle geçiyor. 

Hiçbir yerde tutunamıyor, kimseden istediği yeterli desteği göremiyor. Çocuklarını arkasında bırakamadığı için de dönüp darp edildiği eve mecburen geri dönüyor.

Şiddet devam ediyor, ara ara KADES’e basıyor, karakola gidiyor. Boşanmak istiyor, dava açıyor. Eski eşinin tehditleri artıyor. “Bıçak resimleri atıp seni bununla öldüreceğim diyordu” diyen Fatma yaşadıklarını şöyle anlatıyor:

Beni sürekli tehdit etmeye başladı. ‘Yeminim var seni öldürmeye, devlet hangi kadını korumuş ki seni koruyacak. Başıma ne gelirse gelsin seni öldüreceğim’ diyordu bana. Mesajların hepsi hâlâ duruyor. Gidip savcıya da gösterdim bunları. Ayrılırken de şikayetçi oldum, sonra yine uzaklaştırma kararı verdiler, gözaltına alıp adli kontrolle serbest bıraktılar. 

Ardından da çocuklarıyla tehdit edip, “Sana unutamayacağın bir acı yaşatacağım” diyor. 

Sonrası kamuoyunda büyük yankı buldu. 

Fatma’nın çocukları şiddet görürken kaydettiği videolarla, eski eşi en sonunda, tepkilerin de etkisiyle içeri alındı. 2024 Kasım ayından beri hapiste.

‘Nasıl çalışayım, mecburen evde oturuyorum’

Fatma’nın çocukların biri 8 biri 4 yaşında. İkisini de Sevgi Evi’nden şimdi bulunduğu şehre getirtti. Biri özel eğitim alıyor. Devletten aldığı parayla yalnızca kirasını ödeyebiliyor. Muhtarlık, kaymakamlık gibi yerlerden aldığı yardımlarla mutfağını doldurmaya çalışıyor. “İkisi de farklı saatlerde geliyor. Zaten küçük olan her gün gitmiyor. Nasıl çalışayım, mecburen evde oturuyorum” diyor.

Hapisten tehditler sürüyor

Eski eşi hapiste olmasına rağmen tehditlerine devam ediyor. 

Nisan ayında ailesiyle yaptığı görüşme yönetimin dikkatini çekiyor. Eski eş annesine görüşmede “Artık ben cezaevindeyim siz yapın ben öldüremeyeceğim” diyor. Anne de “Merak etme biz ayarladık” diye yanıt veriyor. 

Cezaevi yönetiminin emniyete haber vermesinin ardından suç duyurusunda bulunduklarını belirten Fatma, “Annesini hemen aldılar sonra adli kontrolle, elektronik kelepçe takıp bıraktılar. Bana da takip cihazı verdiler. 7 aydır benimle. Sanık yaklaşınca beni uyarıyor, benim kendime güvene almam için uyarı yapıyor. Soruyorum, kendimizi biz güvene alacaksak bu cihazın mantığı ne? Aslında bu ‘Eşiniz geliyor sizi öldürecek’ der gibi oluyor” diye anlatıyor. 

‘Her duruşmada hakimin yüzüne ‘bedel ödeyecek’ diyor’

Bu arada eski eşinin duruşmalar sırasında pişman olmadığını ve karşı tarafın avukatının skandal savunmasını şöyle anlatıyor:

Pişman olması gerekirken her duruşmada, ‘Bedel ödeyecek’ diyor. Bunu hakimin yüzüne söylüyor. Avukatı da kendi de ‘namus meselesi’ diyerek, benim aldattığımı iddia ediyorlar. Kanıtlasınlar. Öyle bir şey yok ama. Olsaydı boşanma davasında kullanırlardı zaten.

Fatma’nın eski eşinin şiddeti nedeniyle süren dava İzmir’de ağır ceza mahkemesine gönderildi.

İlk duruşması 16 Aralık’ta. Fatma bugün kaymakamlığa başvurup ilk kez katılacağı duruşmaya götürülüp getirilmesi için emniyetten koruma istedi. Çünkü eşi ve ailesi tarafından hâlâ tehdit alıyor ve kendi, çocuklarının hayatı için endişe ediyor.