Πώς αισθάνεται ένας Έλληνας όταν, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ελλάδα, σε ένα μικρό χωριό της Νότιας Ιταλίας, ακούει λέξεις της γλώσσας του να έρχονται από πολύ μακριά – όχι στον χώρο, αλλά στον χρόνο;
Αυτό ήταν ίσως το ισχυρότερο συναίσθημα από την πρόσφατη επίσκεψή μας στη Στερνατία και στα ελληνόφωνα χωριά του Σαλέντο, στο πλαίσιο εκπαιδευτικής και πολιτιστικής αποστολής του Λαϊκού Πανεπιστημίου Αγίας Παρασκευής.
Η συνάντηση με τους κατοίκους της Στερνατίας δεν έμοιαζε με επίσκεψη σε έναν ακόμη τόπο ιστορικού ενδιαφέροντος. Απέναντί μας βρίσκονταν άνθρωποι που μιλούσαν για την Ελλάδα με μια παράξενη οικειότητα, σαν να μιλούσαν για έναν μακρινό συγγενή που δεν έπαψαν ποτέ να αγαπούν.
Εκεί καταλαβαίνεις κάτι που δύσκολα διδάσκεται μέσα σε μια αίθουσα: η γλώσσα δεν είναι απλώς μέσο επικοινωνίας. Είναι μνήμη.
Το Γκρίκο, η ελληνική διάλεκτος της Κάτω Ιταλίας, κουβαλά στοιχεία αιώνων ελληνικής γλωσσικής παρουσίας. Και όμως επιβιώνει. Όχι επειδή κάποιος αποφάσισε ότι είναι «χρήσιμη», αλλά επειδή γενιές ανθρώπων θεώρησαν ότι άξιζε να την παραδώσουν στις επόμενες.
Αυτό ακριβώς κάνει ακόμη πιο επίκαιρο το ερώτημα που έθεσε πρόσφατα ο Τάκης Θεοδωρόπουλος: «Είναι άχρηστη η ορθογραφία;»
Επί δεκαετίες συνηθίσαμε να ταυτίζουμε σχεδόν αυτομάτως την πρόοδο με την απλούστευση. Ό,τι απαιτούσε προσπάθεια θεωρήθηκε συχνά περιττό βάρος. Τόνοι, πνεύματα, ορθογραφικοί κανόνες, ετυμολογία, αντιγραφή, καλλιγραφία αντιμετωπίστηκαν κάποτε περίπου ως κατάλοιπα μιας άλλης εποχής.
Ασφαλώς, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί τεκμηριωμένα ότι η κατάργηση του πολυτονικού δημιούργησε από μόνη της περισσότερους ανορθόγραφους. Υπάρχουν μελέτες που συνέδεσαν τη διδασκαλία της ιστορικής ορθογραφίας και του πολυτονικού με ενίσχυση ορισμένων οπτικοαντιληπτικών δεξιοτήτων των παιδιών, αλλά τα συμπεράσματά τους έχουν επίσης αμφισβητηθεί.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι άλλο: μήπως, στην προσπάθειά μας να κάνουμε τη γλώσσα ευκολότερη, καταλήξαμε να ζητούμε λιγότερα από τα παιδιά μας;
Η ορθογραφία δεν είναι διακοσμητικό εξάρτημα της ελληνικής. Μέσα στο «ω» και στο «ο», στο «η», στο «ι» και στο «υ» βρίσκεται συχνά κρυμμένη η καταγωγή της λέξης, η συγγένειά της με άλλες λέξεις, η διαδρομή της μέσα στους αιώνες. Μαθαίνοντας να γράφεις σωστά, δεν απομνημονεύεις απλώς γράμματα. Μαθαίνεις να αναγνωρίζεις τη γενεαλογία των λέξεων.
Η αντίφαση της εποχής μας
Και εδώ βρίσκεται μια αντίφαση της εποχής μας. Πολλές οικογένειες επενδύουν –και ορθώς– τεράστιο χρόνο και προσπάθεια ώστε τα παιδιά να αποκτήσουν από πολύ νωρίς πιστοποιήσεις στα αγγλικά. Πόσο χρόνο, όμως, αφιερώνουμε με την ίδια επιμονή ώστε να γνωρίσουν πραγματικά τη δική τους γλώσσα; Δεν είναι σπάνιο να συναντά κανείς μαθητές Λυκείου που αισθάνονται μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στη γραμματική μιας ξένης γλώσσας απ’ ό,τι στην ορθογραφία και στη σύνταξη της ελληνικής. Και τότε επιστρέφει στη σκέψη μου η Στερνατία.
Άνθρωποι έξω από τα σύνορα της Ελλάδας αγωνίζονται να διασώσουν λίγες ελληνικές λέξεις που παρέλαβαν από τους προγόνους τους. Ζητούν να μάθουν τα παιδιά τους σύγχρονα ελληνικά. Στο 10ο Συνέδριο «Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία πέρα από τα ελληνικά σύνορα», υπό την αιγίδα της Ελληνικής Πρεσβείας στη Ρώμη, το μήνυμα «Siamo tutti Greci» –«Είμαστε όλοι Έλληνες»– εξέφραζε ακριβώς αυτή τη βαθιά πολιτισμική συγγένεια. «Η ελληνική γλώσσα άντεξε δύο χιλιάδες χρόνια. Εμείς;».
Εμείς που παραλάβαμε ολόκληρη αυτή τη γλώσσα, έχουμε πρωτίστως την ευθύνη να μην τη θεωρήσουμε αυτονόητη.
Γιατί οι γλώσσες δεν πεθαίνουν μόνο όταν οι τελευταίοι ομιλητές τους σιωπούν. Φτωχαίνουν και όταν οι ίδιοι οι κληρονόμοι τους αποφασίζουν ότι ο πλούτος τους είναι περιττός.
Στη Στερνατία κατάλαβα ότι η ελληνική γλώσσα άντεξε περισσότερο από δύο χιλιάδες χρόνια μακριά από τα σύνορά της επειδή κάποιοι επέμεναν να τη θυμούνται. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η ελληνική γλώσσα άντεξε στον χρόνο. Το απέδειξε.
Το ερώτημα είναι αν εμείς θα αποδειχθούμε αντάξιοι της γλώσσας που κληρονομήσαμε.
Τι σημαίνει να αγαπάς μια γλώσσα – Mια πραγματική εμπειρία 2026
IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2026 2026-08-24 13:05:42
Τελευταία νέα, παγκόσμια νέα, νέα χώρας, τα πιο σημαντικά νέα, τα τελευταία νέα, τα πιο σημαντικά, τα τελευταία της ημέρας, Δικαιοσύνη, Petar Nizamov, Φτερά, Petar Nizamov- Φτερά, Δικαιοσύνη bg, iustitia.bg, iustitia, iusticia, usticia, έρευνα, Μπουργκάς, Βουλγαρία, νέα, έκτακτα νέα, τα νέα της ημέρας, νέα της ημέρας, νέα της ημέρας, νέα από σήμερα, νέα της Βουλγαρίας, Τα νέα από τη Βουλγαρία, blitz news, κορυφαία νέα, τα πιο σημαντικά, τα πιο σχολιασμένα, τελευταία νέα, Μπόικο Μπορίσοφ, νέα, καιρός, κορωνοϊός, νέα, νέα, καιρός, facebook, youtube, facebook, instagram, σημερινά νέα, νέα της τελευταίας στιγμής, νέα σήμερα, σημερινά νέα, νέα, bg news, κορυφαία νέα, καυτά νέα, bg news, ειδησεογραφικός ιστότοπος, όλα τα νέα, news bg, νέα της τελευταίας ώρας, τελευταία, τελευταία νέα bg, νέα από σήμερα, νέα σήμερα, νέα της τελευταίας ώρας, τελευταία νέα, σήμερα, news bg, νέα, news vesti, 24 ώρες news, vesti bg novini, παγκόσμια νέα, πουλί bg, bivol bg, bivol, trud bg novini, τα τελευταία νέα σήμερα, novinite bg news, γεια σου Βουλγαρία, οικόσημο πολιτικού κόμματος, Delyan Peevski, σκανδαλώδες, βουλγαρική εθνική τηλεόραση, ελεύθερη Ευρώπη, τηλεόραση, σκάνδαλο, αποκλειστικό, ζωντανά, ζωντανή τηλεόραση τώρα, τηλεόραση, τηλεόραση online, τηλεοπτικό πρόγραμμα, bg, ζωντανά τώρα, τηλεοπτικά νέα, online, ζωντανή τηλεόραση online, δικαστήριο, δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, εφετείο Μπουργκάς, εισαγγελέας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γενικός εισαγγελέας, ivan geshev, εισαγγελέας geshev, tsatsarov, mvr μπουργκάς, odmvr μπουργκάς, odp μπουργκάς, αστυνομία μπουργκάς, περιφερειακή αστυνομία μπουργκάς, εισαγγελέας tsatsarov, υποθέσεις sgs, δικαστήριο Βάρνα, πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστικές αποφάσεις σε αστικές υποθέσεις, αποφάσεις σε υποθέσεις, Πλόβντιβ δικαστήριο, δικαστική απόφαση, αποφάσεις υποθέσεων, δικαστήριο Βάρνας, ποινικό, υποθέσεις, περιφέρεια, αποφάσεις περιφερειακού δικαστηρίου, εργασία στο δικαστήριο, πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστήριο της Σόφιας, αναπληρωτές δικαστές, Φιλιππούπολη, δικαστήριο Φιλιππούπολης, δικαστές Φιλιππούπολης, Ανώτατο Δικαστήριο, Επιθεώρηση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, Ανώτατο Δικαστήριο, Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, δικηγόρος, δικηγόρος ποινικών υποθέσεων, δικηγόρος αστικών υποθέσεων, δικηγόρος γαμικών υποθέσεων, δικηγόρος διοικητικού δικαίου, ποινικό δίκαιο, ποινική διαδικασία, αστικό δίκαιο, αστική διαδικασία, διοικητικό δίκαιο, συνταγματικό δίκαιο,
