Lübnanlı gazeteci Nidal Hamadi’ye göre, Heyet Tahrir’uş Şam (HTŞ) lideri Ebu Muhammed el-Colani (Ahmed Şara) ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasındaki müzakerelerde büyük ölçüde anlaşma sağlandı. 

Perşembe günü gerçekleştirilecek kritik toplantının ardından sürecin resmiyet kazanmasının beklendiği öne sürüldü.

İddiaya göre anlaşma taslağı, SDG’nin askeri yapısının „Colani yönetimi“ altındaki yeni savunma ve içişleri bakanlıklarına entegrasyonunu, ancak idari ve askeri özerkliğini korumasını içeriyor.

Masanın üzerindeki 13 madde

Gazeteci Nidal Hamadi’nin aktardığına göre, taraflar arasında tartışılan ve büyük oranda kabul gören anlaşmanın temel maddeleri, SDG’nin sahadaki varlığını kurumsal bir statüye kavuşturmayı amaçlıyor. Öne çıkan başlıklar şunlar:

Askeri yapılanma: Mazlum Abdi komutasında 3 SDG tümeni oluşturulacak. SDG, Fırat’ın batısında IŞİD operasyonları için ayrı bir tümen talebinden vazgeçti.

Rütbe ve entegrasyon: Colani yönetimi, SDG’ye 10’u Tuğgeneral düzeyinde olmak üzere toplam 100 askeri rütbe verecek. Bu subaylar, bakanlıkların emri altında çalışacak.

İstihbarat ve güvenlik: Colani yönetimi, El Hol kampı ve IŞİD hapishanelerindeki tutukluların bilgilerini derlemek için ofisler açacak ancak bu alanların güvenliği SDG’de kalmaya devam edecek.

İdari yapı: SDG’ye tam idari ademi merkeziyet (yerinden yönetim) hakkı tanınacak. Bölgedeki kamu görevlilerinin ataması SDG’nin yetkisinde olacak. Şam yönetimi, SDG komutasındaki birliklerin atamalarına müdahale edemeyecek.

Ekonomi ve sınırlar: Petrol gelirleri Şam, SDG ve yabancı şirketler arasında paylaşılacak. Tel Abyad ve Resulayn sınır kapıları Şam’dan gönderilen memurlarca yönetilecek ancak bu memurlar SDG hükmü altında çalışacak.

Anlaşmanın ABD ve Avrupa’nın garantörlüğünde uluslararası bir statüye sahip olacağı da iddialar arasında yer alıyor.

Pürüzlü noktalar: Semalka ve zamanlama

Anlaşmada henüz uzlaşılamayan iki kritik başlık bulunuyor. Bunlardan ilki, SDG’nin askeri kontrolünü elinde tutmakta ısrar ettiği Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile arasındaki ilişkiyi kurabileceği Semalka sınır kapısı. İkincisi ise Fırat’ın doğusuna Savunma Bakanlığı’na bağlı güçlerin girişi konusu. 

HTŞ yönetiminin prensipte doğuya güç sokma şartından vazgeçtiği belirtilse de, konunun hâlâ tartışmalı olduğu ifade ediliyor.

Öte yandan kaynaklar, SDG’nin entegrasyon için 6 aylık ek süre talep ettiğini, ancak HTŞ’nin bu gecikmeyi kabul etmediğini belirtiyor.

Daha önceki temaslar ve ‘bireysel katılım’ şartı

Gazeteci Nidal Hamadi’nin gündeme getirdiği iddialar daha önce Demokratik Suriye Meclisi (DSM) tarafından da gündeme getirilmişti. DSM İlişkiler Ofisi Eşbaşkanı Hasan Muhammed Ali, Şam yönetiminin yeni dönem müzakereleri öncesinde SDG mensuplarının orduya sadece „bireysel katılım“ yoluyla dahil olması şartından vazgeçtiğini ve 3 kolordu şeklinde entegrasyonu kabul ettiğini öne sürmüştü. Ali, SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi’nin „yılbaşı müjdesi“ açıklamasına atıfta bulunarak somut adımların yakın olduğunu belirtmişti.

Ankara süreci ‘tedirgin’ izliyor

Suriye içindeki bu trafik devam ederken, Ankara gelişmeleri yakından takip ediyor. 

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, yaptığı açıklamada entegrasyon sürecinin muğlak ifadelerle değil, net bir yol haritasıyla yürütülmesi gerektiğini belirtmişti. Bakan Güler, geçtiğimiz günlerde gündeme gelen iddialara dair „Suriye’de ‘tek devlet ve tek ordu’ ilkesi çerçevesinde hazırlanan mutabakat somut adımlarla desteklenmemiştir“ demişti.

Güler olası gelişmelere dair „Entegrasyon süreci, belirsiz ve ucu açık ifadelerle değil, net tarihli, bağlayıcı ve uygulanabilir bir yol haritasıyla yürütülmek zorundadır. SDG’nin terör unsurlarından ayrıştırılarak Suriye ordusuna entegrasyonu, ayrılıkçı ve adem-i merkeziyetçi söylemi terk etmesi, merkezi otoriteye bağlanması ve sahada paralel güvenlik yapılarının kesinlikle ortadan kaldırılması gerekmektedir“ demişti.

Gündeme gelen son iddialar Türkiye’nin Suriye sahasında murat ettiği gelişmeyi sağlayamadığını, bu başlıkta elinin boşa düşeceği olasılığını güçlendiriyor.