CHP ise yapılan seçimlerin hem usule hem de esasa aykırı olduğunu savunarak, Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuştu. Söz konusu başvuruda, seçime ilişkin TBMM Genel Kurulu işleminin iptali ve yürürlüğünün durdurulması talep edilmişti.

Anayasa Mahkemesi ise 11’e karşı 4 oyla iptal isteminin reddine karar verdi. 10 Kasım tarihli Resmi Gazete’de de AYM’nin ret kararına yönelik gerekçe yayımlandı:

Dava konusu TBMM kararı, TBMM’ye Anayasa’nın 159. maddesi kapsamında verilmiş HSK üyelerinden bir kısmının seçimi görevinin yerine getirilmesine ilişkin olup, söz konusu karar içeriği itibarıyla Meclis’in çalışma usul ve esaslarına yönelik herhangi bir düzenleme içermemektedir. Bu itibarla dava konusu TBMM kararıyla Meclis’in çalışma usul ve esaslarına yönelik İçtüzük değişikliği veya düzenlemesi niteliğinde bir kuralın veya uygulamanın öngörülmediği gözetildiğinde anılan kararın Anayasa’ya uygunluk denetiminin Anayasa Mahkemesinin görev alanının dışında kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle dava konusu TBMM kararına ilişkin iptal talebinin görevsizlik nedeniyle reddi gerekir.

‘Fiilen yeni bir hukuk rejimi yaratmakta’

Yayımlanmasının ardından gerekçeye karşı tepkiler gündeme geldi.

soL’a değerlendirmede bulunan Avukat Özge Fındık ise söz konusu kararın sessiz ama derin bir kırılmaya işaret ettiğini belirtti.

Fındık, kararın „eylemli içtüzük değişikliği“ tartışmasına ilişkin teknik bir mesele gibi sunulduğunu, ancak özünde Türkiye’de yasama çoğunluğunun hukuki denetimden muaf hale gelmesinin önünü açtığını vurguladı. 

Bu kararla birlikte yeni bir hukuk rejiminin yaratılmakta olduğuna dikkat çeken Fındık, bunun nedenini şöyle gerekçelendirdi:

Anayasa Mahkemesi uzun yıllar boyunca, TBMM’nin “parlamento kararı” adı altında yürütmeye benzer işlemler yapmasını anayasal denetim kapsamına almıştı. Bu, meclis çoğunluğunun keyfiliğini frenleyen az sayıdaki güvence mekanizmasından biriydi. Ancak dün yayımlanan kararla birlikte, Mahkeme bu içtihadından geri adım attı.

Artık Meclis, dilediği tasarrufu gerçekleştirebilir. Atama, disiplin, soruşturma, hatta anayasal organların yetkilerini yeniden tanımlama gibi işlemler bile bu kapsama girebilir ve hiçbir mahkeme bu kararlara dokunamaz. Bu durum, fiilen yeni bir hukuk rejimi yaratmaktadır: Denetlenmeyen, frenlenmeyen, sadece çoğunluğun iradesine dayalı bir rejim.

‘OHAL artık bir dönem değil, bir yönetim tarzı haline geliyor’

Fındık, OHAL döneminde çıkarılan KHK’leri „Anayasa hükmünde“ gören mantığın, bu anlayışla birlikte olağan döneme taşındığını vurguladı.

„Olağanüstü hâl gerekçesi olmaksızın, yürütme ve yasama gücünün birleştiği, yargı denetiminin fiilen devre dışı kaldığı bir model“ dedi ve ekledi:

Yani OHAL artık yalnızca bir dönem değil, bir yönetim tarzı haline geliyor. Bunun adı, açıkça söylenmese de anayasal mutlakiyettir.

‘Doğrudan sınıfsal bir tercih’

Aynı zamanda, kararın yalnızca hukuk tekniğine yönelik bir mesele olmadığını, doğrudan sınıfsal bir tercih olduğunun altını çizdi Fındık.

Hukuk devletinin işçi sınıfının sömürüye karşı az da olsa sığınabildiği son kurumsal dayanaklardan biri olduğunu söyleyen Fındık, „Şimdi o dayanak da çoğunluğun iradesi kisvesi altında sermaye düzeninin keyfiliğine bırakılmaktadır“ değerlendirmesinde bulundu.

Fındık, „Anayasal frenlerin ortadan kaldırıldığı bir ülkede, halk egemenliği değil, sermaye egemenliği tahkim edilir“ ifadesini kullandı ve sözlerini şöyle noktaladı:

Kararın kamuoyunda yeterince tartışılmaması, hukuk camiasının sessizliğiyle birleşince tehlike katlanıyor. Bir kez daha, “teknik” bir düzenleme bahanesiyle, halkın hak arama yolları budanıyor.  Oysa bu karar, sadece hukukçuların değil, bu ülkede emeğiyle yaşayan herkesin meselesidir. Bugünkü Resmî Gazete kararı, salt bir anayasa meselesi değil; iktidarın sınır tanımazlaşmasının ilanıdır.