Olaylar Humus’un güneyinde Beni Halid aşiretine mensup evli bir çiftin ölü bulunmasıyla başladı. 

Cinayetle Aleviler ilişkilendirildi ve cihatçı gruplar bu olayı gerekçe göstererek Alevilere yönelik kapsamlı bir saldırıya girişdi.

Konuya dair gelişmeleri soL’a değerlendiren gazeteciler Musa Özuğurlu, Hasan Sivri ve araştırmacı yazar Hamide Rencüs, olayların adli bir vakadan ziyade planlı bir etnik temizlik ve demografik değişim projesi olduğuna işaret etti.

Katliam için bahane oluşturan senaryolar

Gazeteci Hasan Sivri, Humus’ta gerilimi başlatan cinayetin kurgusal boyutuna dikkat çekti. Sünni çiftin öldürülmesinin ardından banyoya kanla „Ya Hüseyin“ yazıldığını belirten Sivri, yerel kaynakların bu durumu „uyduruk bir gerekçe“ olarak tanımladığını aktardı. Alevi inancında bu sloganın yaygın olmadığına değinen Sivri, olayın mahallelere saldırı için bir bahane olarak üretildiğini belirtti.

Süreci soL’a değerlendiren araştırmacı yazar Hamide Rencüs de benzer bir provokasyona vurgu yaptı. Bölgede tansiyonun zaten yüksek olduğunu, kısa süre önce iki gencin işkenceyle öldürüldüğünü hatırlatan Rencüs, „Halkı sokağa çekmek için yeni bir provokasyon hazırlandı“ dedi. Rencüs, saldırıları gerçekleştiren gruplar arasında „kamu güvenliği“ adı altındaki polis birimlerinin ve radikal unsurların bulunduğunu ifade etti.

‘HTŞ’nin bu gerginliği bilmemesi mümkün değil’

Süreci soL’a değerlendiren gazeteci Musa Özuğurlu, Alevilerin Suriye’de „savunmasız ve zayıf bir halka“ olarak görüldüğünü belirtti. Saldırıların faili olarak sık sık Bedevilerin işaret edilmesinin bir manipülasyon aracı olduğunu söyleyen Özuğurlu, „Devlet aygıtının bu gerginliği bilmemesi mümkün değildir. Ancak önce saldırılar gerçekleşiyor, hasar veriliyor, sonra güvenlik güçleri devreye giriyor“ ifadesini kullandı.

Özuğurlu, bireysel adli olayların doğrudan tüm Alevi toplumuna yönelik bir saldırı gerekçesine dönüştürülmesini „kolektif cezalandırma“ olarak niteledi ve mevcut iktidarın Alevileri korumakta isteksiz veya yetersiz kaldığını vurguladı.

Suriye’nin orta hattında etnik temizlik planı

Hasan Sivri, yaşananların Suriye’nin „orta hattı“ olarak bilinen Hama ve Humus bölgesindeki Arap Alevileri Şam’a doğru sürmeyi hedefleyen uzun vadeli bir planın parçası olduğunu söyledi. Sivri, „8 Aralık’tan bu yana onlarca köy boşaltıldı, halk evlerini satmaya zorlanıyor. Bu bir etnik temizlik girişimidir“ dedi.

Hamide Rencüs de Şam’ın el değiştirdiği tarih olan 8 Aralık yaklaşırken yeni bir katliam provası yapıldığını belirtti. Kuşatmanın sadece Alevilerle sınırlı kalmadığını, Hristiyan ve Ermeni mahallelerinin de hedef alındığını aktaran Rencüs, Şam merkezdeki yoksul Alevi mahallelerinin duvarlarla çevrildiğini ve evlerin işaretlendiğini kaydetti.

Halk sokağa çıkarak yanıt verdi

Artan saldırılar üzerine Suriye Yüksek Alevi İslam Konseyi’nin „Artık yeter“ çağrısı yaptığını belirten gazeteciler, bu çağrının sahada karşılık bulduğunu aktardı. Hasan Sivri, Tartus, Lazkiye, Hama ve Humus’ta binlerce kişinin sokağa döküldüğünü, „mezhepçiliğe hayır“ ve „federalizm“ sloganları atıldığını bildirdi.

Halkın barışçıl gösterilerine rağmen HTŞ ve bağlı güçlerin sert müdahalede bulunduğunu belirten Sivri, Humus ve Lazkiye’de göstericilerin üzerine ateş açıldığını ve can kayıpları yaşandığını söyledi. Hamide Rencüs ise Dürzilerin de dayanışma çağrısına olumlu yanıt verdiğini ve halkın „korku duvarını aşarak“ meydanlardaki bekleyişini sürdürdüğünü ifade etti. Rencüs aynı zamanda Suriye dışında başta Türkiye ve bazı Avrupa ülkelerindeki Alevilerin sürece tepki gösterdiklerini belirtti.