Οι Ηνωμένες Πολιτείες πανηγυρίζουν, ο εχθρός κατατροπώνεται, οι στόχοι κονιορτοποιούνται, όπλα λανσάρονται – όλα με απόλυτη επιτυχία σε καθημερινή βάση. Από την άλλη, τα Στενά του Ορμούζ είναι θεόκλειστα, το μοντέλο ανάπτυξης των χωρών του Κόλπου κατέρρευσε, η Ρωσία πανηγυρίζει και το ΝΑΤΟ υπονομεύεται.
Στα βιντεοπαιχνίδια (ίσως και στις ασκήσεις επί χάρτου), μετράει η «προίκα» του κάθε παίκτη σε όπλα, οικονομική υπεροχή, τεχνολογική ανωτερότητα, πληροφορική επικράτηση και είναι αυτά που προδιαγράφουν την κατάληξη.
Στην πραγματική ζωή όμως παρεμβάλλονται παράσιτα και το τελικό αποτέλεσμα αρνείται να συμμορφωθεί στον αλγόριθμο. Επαναλαμβανόμενες τακτικές επικρατήσεις δεν οδηγούν σε στρατηγική νίκη. Αυτό που (φαίνεται να) γίνεται στον Κόλπο δεν είναι πρωτοφανές. Στο Αφγανιστάν άρχισε η ανάμειξη των Αμερικανών το 2002 με την εκδίωξη των Ταλιμπάν και κατέληξε, είκοσι χρόνια αργότερα, με την εμπέδωση των ιδίων.
Στο Κόλπο το 1991 απελευθερώθηκε μεν το Κουβέιτ αλλά δόθηκε ευκαιρία στον Σαντάμ να εξοντώσει ομάδες του πληθυσμού (Κούρδοι, αντιφρονούντες). Το 2003 εκδιώχθηκε μεν ο ίδιος, αλλά οι εισβολείς εγκλωβίστηκαν σε εσωτερικές αντιπαραθέσεις και εμφανίστηκε το ISIS. Η Λιβύη το 2011 σπρώχτηκε σε δίνη αναρχίας που μόνο τα συμφέροντα των επιτιθέμενων δεν εξυπηρετεί.
Tο σημαντικότερο παράδειγμα της ισχύος των αδυνάμων είναι το Βιετνάμ. Εκεί (αγνοώντας όσα έμαθαν οι Γάλλοι) οι ΗΠΑ απέστειλαν ό,τι καλύτερο είχαν: νέα βομβαρδιστικά, ελικόπτερα, χημικό πόλεμο, 2,7 εκατομμύρια φαντάρους (58 χιλιάδες από τους οποίους σκοτώθηκαν). Εκτός αυτού, υπό την ηγεσία του υπουργού Αμυνας Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα, επένδυσαν τα επιτεύγματα αμερικανικών πανεπιστημίων σε επιχειρησιακή έρευνα, θεωρία παιγνίων, στατιστική, ψυχολογία και οικονομικά.
Σε αντίθεση με παλαιότερους πολέμους, όπου όλοι καταλάβαιναν ποιος κέρδισε γιατί αποκτούσε τον έλεγχο του πεδίου, οι Αμερικανοί κρατούσαν σκορ με στατιστικούς δείκτες. Ο πιο κρίσιμος από αυτούς ήταν το «kill ratio» – «ο λόγος εξόντωσης»· πόσοι εχθροί σκοτώνονταν για κάθε δικό μας. Τα μοντέλα τους είχαν καταλήξει ότι ένα kill ratio 10:1, δέκα νεκροί Βιετναμέζοι για κάθε νεκρό Αμερικανό, θα σηματοδοτούσε νίκη.
Τέτοιες νίκες κατήγαγαν οι Αμερικανοί στο Βιετνάμ πολλές. Σχεδόν κάθε αναμέτρηση ξεπερνούσε τον μαγικό αριθμό, ενώ υπερβάλλων ζήλος οδηγούσε ως και σε 45:1. Βεβαίως, τον ψηφοφόρο δεν τον ένοιαζαν οι δέκα, αλλά μονάχα ο ένας. Οπως αντέτεινε βιετναμέζος αιχμάλωτος: «Εμείς θα κερδίσουμε γιατί εσείς θα κουραστείτε πρώτοι». Παρά την αυξανόμενη υπεροχή στο σκορ, η αμερικανική κοινωνία διαλύθηκε, αποσύρθηκε ο στρατός και, λίγο μετά, κατέρρευσε το Νότιο Βιετνάμ και εκκενώθηκε η αμερικανική πρεσβεία με ελικόπτερο.
Αυτό ήταν το σενάριο του ασύμμετρου πολέμου που οδήγησε στη στρατηγική ήττα των ΗΠΑ στο Βιετνάμ. Προσπαθώντας έκτοτε να προφυλαχτούν από απώλειες, οι ΗΠΑ ποντάρουν σε εξασφάλιση όλο και συντριπτικότερης υπεροχής: περισσότερη τεχνολογία, καταστροφικότητα, «φονικότητα», κόστος. Με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η ασυμμετρία: εκτοξεύεται το kill ratio σε δυσθεώρητα επίπεδα, αλλά αναβαθμίζεται η σημασία εκείνου του παράγοντα που τελικά έκρινε το Βιετνάμ – της αντοχής και της ανθεκτικότητας των αντιπάλων τους.
Οι ΗΠΑ άρχισαν τον πόλεμο και το στατιστικό σκορ καταδεικνύει πέραν αμφιβολίας ότι θα έπρεπε να είχαν ήδη νικήσει. Ενώ, όμως, είναι οι ισχυροί που αποφασίζουν πότε να αρχίσουν τον πόλεμο, συχνά είναι οι αδύναμοι αυτοί που κρίνουν πότε τελειώνει.
Ο Πλάτων Τήνιος είναι οικονομολόγος, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά
Η ισχύς των αδυνάτων 2026 IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2026 2026-03-21 19:21:00 Τελευταία νέα, παγκόσμια νέα, νέα χώρας, τα πιο σημαντικά νέα, τα τελευταία νέα, τα πιο σημαντικά, τα τελευταία της ημέρας, Δικαιοσύνη, Petar Nizamov, Φτερά, Petar Nizamov- Φτερά, Δικαιοσύνη bg, iustitia.bg, iustitia, iusticia, usticia, έρευνα, Μπουργκάς, Βουλγαρία, νέα, έκτακτα νέα, τα νέα της ημέρας, νέα της ημέρας, νέα της ημέρας, νέα από σήμερα, νέα της Βουλγαρίας, Τα νέα από τη Βουλγαρία, blitz news, κορυφαία νέα, τα πιο σημαντικά, τα πιο σχολιασμένα, τελευταία νέα, Μπόικο Μπορίσοφ, νέα, καιρός, κορωνοϊός, νέα, νέα, καιρός, facebook, youtube, facebook, instagram, σημερινά νέα, νέα της τελευταίας στιγμής, νέα σήμερα, σημερινά νέα, νέα, bg news, κορυφαία νέα, καυτά νέα, bg news, ειδησεογραφικός ιστότοπος, όλα τα νέα, news bg, νέα της τελευταίας ώρας, τελευταία, τελευταία νέα bg, νέα από σήμερα, νέα σήμερα, νέα της τελευταίας ώρας, τελευταία νέα, σήμερα, news bg, νέα, news vesti, 24 ώρες news, vesti bg novini, παγκόσμια νέα, πουλί bg, bivol bg, bivol, trud bg novini, τα τελευταία νέα σήμερα, novinite bg news, γεια σου Βουλγαρία, οικόσημο πολιτικού κόμματος, Delyan Peevski, σκανδαλώδες, βουλγαρική εθνική τηλεόραση, ελεύθερη Ευρώπη, τηλεόραση, σκάνδαλο, αποκλειστικό, ζωντανά, ζωντανή τηλεόραση τώρα, τηλεόραση, τηλεόραση online, τηλεοπτικό πρόγραμμα, bg, ζωντανά τώρα, τηλεοπτικά νέα, online, ζωντανή τηλεόραση online, δικαστήριο, δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, περιφερειακό δικαστήριο Μπουργκάς, εφετείο Μπουργκάς, εισαγγελέας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γραφείο εισαγγελίας Μπουργκάς, γενικός εισαγγελέας, ivan geshev, εισαγγελέας geshev, tsatsarov, mvr μπουργκάς, odmvr μπουργκάς, odp μπουργκάς, αστυνομία μπουργκάς, περιφερειακή αστυνομία μπουργκάς, εισαγγελέας tsatsarov, υποθέσεις sgs, δικαστήριο Βάρνα, πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστικές αποφάσεις σε αστικές υποθέσεις, αποφάσεις σε υποθέσεις, Πλόβντιβ δικαστήριο, δικαστική απόφαση, αποφάσεις υποθέσεων, δικαστήριο Βάρνας, ποινικό, υποθέσεις, περιφέρεια, αποφάσεις περιφερειακού δικαστηρίου, εργασία στο δικαστήριο, πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δικαστήριο της Σόφιας, αναπληρωτές δικαστές, Φιλιππούπολη, δικαστήριο Φιλιππούπολης, δικαστές Φιλιππούπολης, Ανώτατο Δικαστήριο, Επιθεώρηση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, Ανώτατο Δικαστήριο, Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, δικηγόρος, δικηγόρος ποινικών υποθέσεων, δικηγόρος αστικών υποθέσεων, δικηγόρος γαμικών υποθέσεων, δικηγόρος διοικητικού δικαίου, ποινικό δίκαιο, ποινική διαδικασία, αστικό δίκαιο, αστική διαδικασία, διοικητικό δίκαιο, συνταγματικό δίκαιο,
