Özelleştirilen termik santraller ve maden sahaları, kamuya olan borçlarını ödeyemez hale geldi. Türkiye Kömür İşletmeleri’ni (TKİ) tarihinin en büyük zararına uğratan şirketler kâr edemediklerini iddia ederek üretimden çekiliyor.

TMMOB Maden Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu yaptığı açıklama ile iktidarın sözde „yerli ve milli“, özde ise ithalata dayalı madencilik ve enerji politikalarının tamamen iflas ettiğini duyurdu. 

Geçtiğimiz yıllarda kamu kurumlarının üretimden çekilmesiyle şirketlere devredilen maden sahaları ve santraller, işletmecilerin kısa vadeli kâr hırsı ve ithalatın daha avantajlı hale gelmesi gerekçeleriyle bir bir kapanıyor. Özelleştirme politikalarının yarattığı yıkımın en somut örneklerinden biri yüzlerce işçinin işten çıkarıldığı Soma-B Termik Santrali’nde yaşanıyor. 

Odadan yapılan açıklamada bu duruma ilişkin, „Kısa vadeli kâr hırsını önceleyen; madenciliğin istihdam, bölgesel kalkınma ve sosyal yaşam üzerindeki olumlu etkileri gibi kamu yararına ilişkin temel parametreleri göz ardı eden anlayış, bugün yüzlerce işçinin işsiz kalmasına yol açmıştır. Bu tablo, iktidarın madencilik ve enerji politikalarının iflas ettiğinin en somut göstergesidir“ ifadelerine yer verildi. 

Açıklamaya göre, santralin kömür ihtiyacını yıllardır karşılayan Türkiye Kömür İşletmeleri, santral işletmecisinden olan 450 milyon dolarlık alacağını tahsil edemiyor ve şirketin iflas aşamasına geldiği belirtiliyor.

Gelinen noktada santralin bir tarım kooperatifine ait firmaya bırakıldığı ve firmanın bugün tesisi işletemeyecek duruma düşerek işçileri mağdur ettiği vurgulanıyor.

İthalat gerekçesiyle Divriği ve Kütahya’da işçi kıyımı

TMMOB açıklamasında dikkat çekilen bir diğer bölge ise Divriği demir madenleri oldu. 

2004 yılında OYAK Grubu’na bağlı Ermaden’e devredilen sahalarda, ithal demir cevheri fiyatlarındaki keskin düşüş ve Çin kaynaklı düşük fiyatlı arz gerekçe gösterilerek yeraltı ocağındaki işletmecilik faaliyetleri durduruldu. Ermaden’e bağlı alt taşeron Çiftay A.Ş.’de çalışan 220 işçi bu kararla bir gecede sokağa atıldı. 

Benzer bir sürecin Kütahya Gediz bölgesindeki madenlerde de yaşandığı, artan kömür ithalatı nedeniyle yerli kömür ocaklarının kapandığı ve işçilerin işten çıkarıldığı ifade ediliyor. 

Maden Mühendisleri Odası’nın açıklamasında bu tablo için, „Önümüzdeki dönemde bu örneklerin artması kaçınılmaz görünmektedir“ uyarısında bulunuldu.

Madenciler direnişte

Çelikler Holding bünyesindeki Kahramanmaraş Afşin Elbistan A Termik Santrali’nde geçtiğimiz günlerde 586 işçi hiçbir gerekçe gösterilmeden sabah vardiyası girişinde işten çıkarıldı. 

Öte yandan, Fiba Holding’den Çin merkezli Qitaihe Longcoal Mining şirketine satılan İzmir Kınık’taki Polyak Madencilik’te son altı ayda 1700 civarında madenci işten atıldı. İşten çıkarmaların yanı sıra, maaşların eksik yatırılması ve iş güvenliği ihlallerine karşı Polyak’ta kalan binin üzerindeki işçi üretimi durdurarak direnişe geçti. 

Kamu hafızası siliniyor, dışa bağımlılık derinleşiyor

Ülkenin dört bir yanında üretim dururken, hammadde ve enerji ihtiyacının karşılanmasında dışa bağımlılık giderek derinleşiyor. Odanın yaptığı açıklamada, Türkiye Kömür İşletmeleri, Elektrik Üretim Anonim Şirketi, Türkiye Taşkömürü Kurumu ve Eti Maden gibi kurumların hafızalarının zayıfladığına dikkat çekildi. Açıklamanın sonunda oda yönetimi iktidara doğrudan seslenerek şu çağrıyı yaptı: 

„Ülkemizin madencilik ve enerji sektöründe içine sürüklendiği bu çıkmazdan kurtulabilmesi için yürütülecek tüm çalışmalara; önerilerimiz, raporlarımız ve bilgi birikimimizle ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde katkı sunmaya hazır olduğumuzu bir kez daha ifade ediyoruz. İktidarı, söylemde ‘yerli ve milli’ olarak sunulan ancak gerçekte ithalata ve dışa bağımlılığı artıran madencilik ve enerji politikalarından vazgeçmeye davet ediyoruz.“