Sağlık emekçileri, 1 Kasım 2024 tarihinde yürürlüğe giren “Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği”ni “Eziyet Yönetmeliği” olarak niteleyerek dün (15 Şubat 2026) Kadıköy İskele Meydanı’nda bir araya geldi ve sorunlarını ortaya koydu.

Basın açıklaması toplantısına İstanbul Tabip Odası ile birlikte çok sayıda aile hekimi, hemşire ve sağlık çalışanları dernekleri ve sendikaları katıldı. Siyasi partiler, emekli sendikaları, UİD-DER (Uluslararası İşçi Dayanışma Derneği) gibi kuruluşlar da basın açıklamasına destek verdi.  

Basın toplantısına katılan 10’a yakın örgüt temsilcisi konuşma yaptı. Emek Partisi (EMEP) İstanbul milletvekili İskender Bayhan da, bir konuşma yaparak sağlıktaki özelleştirme politikalarını eleştirdi.

Ölü için ceza

“Eziyet Yönetmeliği”ne göre, (önce altı aydı, sonra bir yıla çıkarıldı) bir yıl içinde Aile Sağlık Merkezi’nde (ASM) görevli aile hekimine muayeneye gelmeyen hasta nedeniyle hem aile hekiminin, hem hemşirenin, hem de ebenin ücretlerinden kesinti yapılıyor.

Toplantıdaki en ilgi çekici açıklama şöyleydi: Öldüğü için Sağlık Bakanlığı’nın sisteminde ölü olarak görünen bir hastanın ASM’ye gidip muayene olmadığı gerekçesiyle aile hekimi ve diğer sağlık çalışanlarının ücretinden bir kesinti yapılıp yapılmadığı sorgulandı.

Konuyu gündeme getiren sağlık çalışanı, “Maaşlarımızdan kesinti oluyor. Ölü olduğu halde muayeneye gelmedi diye ücretlerimizin kesintiye uğradığından kuşkulanıyoruz. Sağlık Bakanlığı bu konuda açıklama yapmalı” diye konuştu.

Vekil için ceza

Toplantıda görüştüğümüz bir hemşire de, İstanbul’da ikamet edip ASM’ye kayıtlı görünen bir milletvekilinin muayeneye gelmediği için ücretinden kesintiye uğradığını söyledi. Toplantıda yine “Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, kaç kere aile hekimine gitti” diye de soruldu.

Bu arada bir aile hekimi sendikası yöneticisi de, “Ev hapsi alan vatandaş ASM’ye gelmedi diye bizim ücretimizden kesinti yapılıyor. Mahkeme öyle karar vermiş, biz o vatandaşı nasıl ASM’ye getirebiliriz? Polis miyiz, savcı mıyız” diye sorunu ortaya koydu.

Bilgi veren aile hekimleri, ölen ya da yurt dışına giden kişilerin kayıtlarının sistemden düşülmesinin kendi inisiyatiflerinde olmadığı için bu tür ücret kesilme cezası ile karşı karşıya kaldıklarını belirttiler.

Gebelik iznine de ceza

İstanbul Aile Hekimleri Derneği Başkanı Dr. Sercan Uluç, sorunlarını şöyle sıraladı:

• Aylık gelirimizin sadece üçte biri garanti gelir haline getiriliyor, gerisi 17-18 farklı performans kriterine bağlı olarak kesintiye uğruyor.
• Yeni doğum yapan bir arkadaşımızın 4 aylık gebelik izni boyunca aylık geliri yüzde 65 oranında azalıyor, yani adeta anne olduğu için cezalandırılıyor.
• Kanser olup çalışamayan arkadaşımız yine üçte birlik bir maaşa mahkum edilip daha da kanser hastası haline getiriliyor.
• Bir sonraki ay ne kadar maaş alacağımız konusunda hiçbir fikri olmayan bir meslek grubu olduk.
• Öte yandan hastanedeki uzman hekim için randevu alma sekreteri haline getirildik, dakikalarca sistemden randevu arayıp hastayla gün ve saat pazarlığı yapmaya mecbur bırakılıyoruz.
• İki yılda bir sözleşmemiz yeniliyoruz ama yenileme kararı müdürlükteki komisyonun iki dudağı arasına bırakılıyor yani iş güvencemiz de artık yok.
• Aşı reddedenlerin, aşısına gelmeyenin, yine son 1 yılda bize başvurmayanın  peşinden koşup dedektiflik yapmaya zorlanıyoruz.
• Kamuya ait olmayan, depreme dayanıksız binalarda hizmet verip mal sahipleriyle kira kavgası ediyoruz, davalık oluyoruz.
• TÜİK in sözde enflasyon rakamlarıyla zam alıp bunun 2-3 katı oranda zam gelen ASM giderlerimizi karşılamaya çalışıyoruz.
• Kirası ödenemediği için kapanan hastane bulunmazken sırf bu sebeple aile sağlığı merkezleri kapanıyor ve hastalar mağdur oluyor.

7 ve 14 Mart eylemi

Sağlık emekçilerinin basın açıklaması sırasında atılan çeşitli sloganlar da şöyleydi: “Susma haykır, eziyete hayır”, “Sağlık Bakanı istifa”, “Kurtuluş yok tek başına, ya hep beraber, ya hiçbirimiz”.

İstanbul Tabip Odası Başkanı Osman Küçükosmanoğlu, esas sorunun sağlık sisteminde olduğunu belirterek kamu sağlık sisteminin çökertildiğini ve sonuçta vatandaşların özel hastanelere yönlendirildiğini söyledi.

Dr. Osman Küçükosmanoğlu, “Eziyet Yönetmeliği”nin geri çekilmesini, sorunlarıyla ilgili olarak da 7 Mart 2026’da Haydarpaşa’dan Kadıköy’e bir yürüyüş yapacaklarını ve 14 Mart’ta da Ankara Sıhhiye Meydanı’nda sağlık örgütlerinin katılacağı bir miting düzenleyeceklerini bildirdi.