Venezuela’da Maduro sonrası dış politika dönüşümü, Hugo Chávez döneminin en simgesel tercihlerinden birine daha uzandı.

Venezuela ve İsrail hükümetleri Salı günü yaptıkları açıklamada, iki ülkede yaşayan vatandaşlarına konsolosluk hizmeti sağlanabilmesi için bir koordinasyon mekanizması kurulması konusunda anlaştıklarını duyurdu.

Tarafların kararı henüz tam diplomatik ilişkilerin yeniden kurulması anlamına gelmiyor. Ancak 2009’dan bu yana iki ülke arasında atılan en önemli normalleşme adımlarından birini oluşturuyor.

Venezuela Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre anlaşma, 24 Haziran’da Venezuela’yı vuran depremlerin ardından ülkeye giden İsrail insani yardım heyetinin ziyareti ve iki ülkenin üst düzey yetkilileri arasında yapılan görüşmelerin ardından geldi.

İki hükümet, afet sonrası başlayan teknik işbirliğinin sürdürülmesi konusunda da anlaşmaya vardı. Açıklamada Venezuela’daki Yahudi topluluğu da İsrail ile Venezuela arasında „tarihsel bir dostluk köprüsü“ olarak tanımlandı.

Chávez ilişkileri Gazze nedeniyle kesmişti

Venezuela ile İsrail arasındaki diplomatik ilişkiler Hugo Chávez yönetimi tarafından Ocak 2009’da kesilmişti.

Karakas yönetimi kararı, İsrail’in 2008’in sonunda Gazze Şeridi’ne başlattığı ve binlerce Filistinlinin öldüğü „Dökme Kurşun Operasyonu“ sırasında almıştı. Chávez hükümeti saldırılara tepki olarak önce İsrail Büyükelçisi’ni sınır dışı etmiş, ardından İsrail’le diplomatik ilişkileri tamamen kesmişti.

Bu kopuş aynı zamanda Venezuela’nın Chávez ve ardından Nicolás Maduro dönemlerinde izlediği dış politikanın simgesel unsurlarından biriydi.

Venezuela bu dönemde İran’la ekonomik ve siyasi ilişkilerini güçlendirirken ABD’nin bölgedeki politikalarına karşı Tahran’la ortak bir çizgide hareket etti. İran ve Venezuela, ABD yaptırımlarına maruz kalan iki büyük petrol üreticisi olarak özellikle enerji alanında yakın ilişkiler geliştirdi.

Ancak Venezuela’daki siyasi dengeler bu yılın başında köklü biçimde değişti.

Maduro’nun kaçırılmasının ardından Washington’la yakınlaşma

ABD güçleri 3 Ocak’ta düzenledikleri askeri saldırıyla Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro ile eşini haydutça kaçırarak ABD’ye götürdü. Maduro’nun ardından dönemin devlet başkan yardımcısı Delcy Rodríguez geçici devlet başkanı oldu.

Rodríguez yönetimi ise kısa sürede Washington’la yeni bir ilişki kurmaya yöneldi.

Mart ayında ABD ile Venezuela, 2019’dan beri kesilmiş bulunan diplomatik ve konsolosluk ilişkilerini resmen yeniden kurma konusunda anlaşmaya vardı. Rodríguez, ABD Başkanı Donald Trump’a gönderdiği mesajda iki ülke arasındaki sorunların „diplomatik diyalog“ yoluyla çözülmesini istedi ve Washington’la uzun vadeli ilişkiler kurulmasından yana olduğunu açıkladı.

Yakınlaşmanın ekonomik ayağında ise Venezuela’nın petrol sektörü bulunuyor.

Washington yine Mart ayında Amerikan şirketlerinin Venezuela devlet petrol şirketi PDVSA’yla iş yapabilmesinin önünü büyük ölçüde açtı. ABD’nin 2019’dan beri uyguladığı yaptırım rejiminde önemli bir gevşeme anlamına gelen kararın ardından Venezuela petrol sektörünün yeniden yabancı yatırımlara açılması için çalışmalar hızlandı.

İran’dan İsrail’e uzanan yön değişimi

İsrail’le varılan anlaşmayı dikkat çekici kılan da yalnızca 17 yıllık aranın sona ermesi değil.

Chávez ve Maduro dönemlerinde Filistin’e verdiği destek ve İran’la kurduğu stratejik ilişki Venezuela’nın uluslararası konumlanmasının temel unsurları arasındaydı. İsrail’le ilişkilerin kesilmesi de bu çizginin en görünür sembollerinden biriydi.

Şimdi ise Maduro sonrası hükümet bir yandan Washington’la diplomatik ilişkileri yeniden kuruyor, diğer yandan ABD şirketlerine Venezuela petrol sektörünün kapılarını açıyor ve İsrail’le yeniden resmi temas kanalları oluşturuyor.

17 yıl önce Venezuela’nın ABD-İsrail eksenine karşı bölgesel konumlanışının sembolü haline gelen kopuşun tersine çevrilmesi, Maduro sonrası Karakas’ın dış politikada geçirdiği yön değişiminin bugüne kadarki en görünür işaretlerinden biri.

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.