Gaziantep’in Araban ilçesinde devlet adına TOKİ ihalesi üstlenen firmalarda çalışan işçiler, aylardır alamadıkları alacaklarının peşinde. Yükleniciyle taşeronun birbirine havale ettiği ödemeler, işçilerin sofrasından, tedavisinden, kirasından eksiliyor. 

soL’a konuşan Mehmet Akın ve İsrafil Doğan, yaşadıklarını tek tek anlattı.

‘Hakediş yapmamız lazım’ diyerek on ay oyalandılar

Mehmet Akın, aynı şantiyede on dört ay çalıştığını, bunun on ayında hiç ödeme görmediğini söylüyor. Mehmet, patronların oyalama taktiğini, „Sürekli bize maaşlarınızı ödeyebilmemiz için hakediş yapmamız lazım. Hakediş yapabilmemiz için de sizin iş çıkarmanız lazım diyerek oyaladılar“ sözleriyle anlatıyor. 

Mehmet’e göre bu cümle on ay boyunca değişmeden tekrarlandı; işçiler alacaklarını kurtarabilmek umuduyla çalışmaya devam etmek zorunda kaldı.

Süreç ilerledikçe bahaneler de değişmiş. 

Mehmet, önce Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan hakedişin gelmediğinin söylendiğini, ardından „bu ay ekside kaldık, önümüzdeki ay toparlayacağız“ denildiğini aktarıyor. En son ise iş, birbirine taşere edilmiş firmalar arasında adeta bir sorumluluk pinpon topuna dönmüş: „Yüklenici firma ‘taşeron ödeyecek’ dedi, taşeron ise ‘yüklenici firma ödeyecek’ diyerek bizi oyalamaya başladılar.“

Çek karşılıksız çıktı

İsrafil Doğan’ın anlattıkları da benzer bir oyalama zincirine işaret ediyor. Doğan, işe başladığından beri aynı sorunla karşılaştığını, dört ay „bugün yarın“ denildikten sonra kendisine çek verildiğini belirtti. Ne var ki bu dört aylık alacağın karşılığı olan çek, malzeme aldıkları işletmeye verildiğinde karşılıksız çıktı. İsrafil Doğan „Çeki verdiğimiz işletmeden geri alıp malzeme parasını kendi kredi kartlarımızla ödedik.“ diye anlatıyor bunu.

İsrafil, patronun kendilerine „Hak edişi alamadık, içeriden para alamadık, bu ay ertelendi, hazinede para yok.“ dediğini ifade ediyor.  Dört ay süren bu cümlelerin sonunda elde kalan, karşılıksız bir çek oldu.

‘Babamın cenaze masrafı için borç para buldum’

Paranın gecikmesi işçilerin en zor anlarına denk geldi. 

İsrafil, sekiz ay önce babasını kaybettiğini, cenaze masrafı için yaklaşık 400 bin lirayı eşinden dostundan borç alarak karşıladığını anlattı. Kısa süre sonra annesi rahatsızlanınca da parasızlıkla boğuştuğunu belirtiyor: „Annemi Batman, Şanlıurfa, Gaziantep ve birkaç kez Adıyaman hastanesine götürmek zorunda kaldım. Paramı alamadığım için bunlar bana çok ciddi bir mağduriyet yaşattı.“

Mehmet de benzer bir tabloyu aktarıyor; ödenmeyen maaşların sürdürmesi gereken tedavilerini aksattığını, bunun kalıcı hasarlar bırakabileceğini söylüyor: „Hem psikolojik hem de fiziksel olarak çok kötü etkiledi, temel ihtiyaçlarımızı karşılayamayacak duruma geldik.“

Kalacak yer yok, yemek yok, iş güvenliği hiç yok

Ödenmeyen maaşların yanına, şantiyedeki çalışma koşulları da ekleniyor. Mehmet, kalacak yerin uygun olmaması nedeniyle kirayı kendi cebinden karşılayarak ev tuttuklarını, iş güvenliği adına herhangi bir uygulamaya rastlamadıklarını, yemeklerin de gerektiği gibi olmadığını belirtiyor.

İsrafil ise aynı tabloyu doğruluyor: Yemekler yenilecek durumda olmadığı için sık sık dışarıdan, yine kendi ceplerinden karşılamak zorunda kaldıklarını, kaldıkları yerin hijyenik olmadığını, bu yüzden kendisinin de ayrıca ev kiralamak zorunda kaldığını anlatıyor. 

Sahada iş güvenliğine dair ne bir yetkili gördüklerini ne bir duyum aldıklarını ifade eden işçiler alacaklarını talep ediyor. Aylardır alacaklarını alamayan işçiler seslerini duyurmak istiyor. 

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.