Bijna een derde van het aangevraagd vermogen op de wachtlijst voor stroomaansluitingen komt van datacenters. Dat laten netbeheerders aan Nieuwsuur weten. Dat komt neer op 15 Gigawatt; goed voor het aansluitvermogen van ongeveer 15 miljoen huishoudens. Nederland telt 8,5 miljoen huishoudens.
Netbeheer Nederland vraagt het kabinet daarom met klem harde keuzes te maken over waar en voor hoeveel datacenters er nog plaats is.
Datacenters – met servers en krachtige computers die digitale informatie opslaan en verwerken – gebruiken steeds meer van de beschikbare stroom in Nederland. „We leven in een tijd van schaarste: niet alles kan overal“, zegt Joris de Groot van netbeheerder Alliander. „Dat betekent dat we keuzes moeten maken, ook wat betreft datacenters.“
Golf van aanvragen
Er is geen landelijk vestigingsbeleid voor datacenters. Het kabinet wijdde er in het regeerakkoord niet meer dan één regeltje aan: er staat dat het kabinet de bouw van „Europese autonome datacenters stimuleert“. Datacenters zijn belangrijk voor de steeds snellere en efficiëntere digitalisering van de samenleving, is de gedachte.
In april riep bijna de voltallige Kamer het kabinet op met concreet landelijk beleid voor datacenters te komen. Deze maand kondigde staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei Jo-Annes de Bat aan met maatregelen te willen komen die sneller ruimte moeten maken op het overvolle stroomnet.
Maar de netbeheerders willen specifieke maatregelen voor de datacenters. Dat is broodnodig, zegt De Groot. „Er komt een golf van aanvragen op ons af. Wij willen weten waar we wel en niet moeten investeren. Het kabinet moet daarom keuzes maken over waar we nog datacenters willen hebben en onder welke voorwaarden.“
Als datacenters niet aan speciale voorwaarden willen voldoen – bijvoorbeeld op het gebied van energie, milieubelasting, watergebruik en rapportage – dan moet de overheid het aandurven om hen geen vergunning te verlenen, vindt hij.
De branche van datacenters zegt dat die 15 gigawatt op de wachtlijst weinig zegt over hoeveel datacenters er echt komen. „Wie nu een aansluiting aanvraagt, wacht zo’n tien jaar. Dan vraag je vroeg en ruim aan, anders sta je achteraan.“ Zegt Stijn Grove, directeur van de branchevereniging Dutch Data Center Association.
Weinig zeggenschap
Op dit moment telt Nederland bijna 200 grote en 300 kleinere datacenters. Daar komen er naar verwachting nog zo’n 200 bij. De bestaande datacenters leggen nu al een enorm druk op de Nederlandse stroomvoorziening. Het grootste datacenter van Nederland gebruikt evenveel stroom als één procent van het totale Nederlandse stroomverbruik, berichtte NRC onlangs.
Het Rijk bepaalde in 2022 de allergrootste datacenters, zogeheten hyperscalers, alleen twee gebieden mochten komen. Maar zeven hadden hun aanvraag voor een stroomaansluiting toen al gedaan. Die vergunningen zijn al grotendeels verleend, bleek dit voorjaar uit navraag van Nieuwsuur.
Officieel besluiten gemeenten of en waar er datacenters in hun gemeente komen. Maar in de praktijk kunnen gemeenten alleen toetsen of de aanvraag van een datacenter binnen het Omgevingsplan past. Zijn datacenters daar niet expliciet in uitgesloten, dan heeft de gemeente weinig tot geen zeggenschap over de vestiging.
Daarnaast besluiten gemeenten niet over de stroomaansluiting van een datacenter. Dat doen de netbeheerders. Tot vorig jaar gold bij de aanvraag het first come first serve-principe: wie zich het eerste meldde, werd als eerste aangesloten. Inmiddels mogen netbeheerders in specifieke gevallen voorrang geven aan bijvoorbeeld nieuwe woonwijken boven datacenters, als er capaciteit op het stroomnet beschikbaar is.
Wachtlijst
Veel bedrijven en huishoudens zijn overgestapt op elektriciteit, maar de ondergrondse kabels kunnen dat niet aan. Daardoor ontstaat netcongestie; ‘s ochtends en de ‘s avonds een hogere vraag naar stroom dan overdag en ‘s nachts. Het aantal wachtenden is in de eerste helft van dit jaar gegroeid naar bijna 15.500.
Eenmaal op de wachtlijst heeft een aanvrager recht op een stroomaansluiting als deze wordt toegekend. En waar die aanvraag wordt gedaan, bepaalt de aanvrager zelf. „Daar stemmen wij onze investeringen in de uitbreiding van het stroomnet op af“, zegt De Groot.
De netbeheerders ramen de kosten van die uitbreiding nu op ruim 200 miljard tot 2040. Om dat de betalen, loopt de energierekening van huishoudens de komende jaren flink op. „Het Rijk moet duidelijk maken of al die investeringen nodig zijn, en voor wie. Dat kan enorm schelen in de maatschappelijke kosten“, zegt De groot.
Stroomnet verlichten
„Natuurlijk blijven we ook met datacenterbedrijven in gesprek over efficiënter stroomverbruik. Ook kunnen ze in de toekomst helpen de druk op het stroomnet te verlichten: met de inzet van batterijen bijvoorbeeld. Of met restwarmte woningen verwarmen“, zegt De Groot. „Maar dat is niet genoeg. We hebben een kabinet nodig dat keuzes maakt voor de lange termijn.“
Het Interprovinciaal Overleg (IPO) wil ook dat het Rijk heldere en uniforme voorwaarden aan datacenters stelt, maar vindt dat de uiteindelijke regie regionaal moet blijven. „Provincies moeten bevoegd blijven om binnen deze kaders de regionale ruimtelijke afweging te maken.“
Staatssecretaris van Economische Zaken Willemijn Aerdts en staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei Jo-Annes de Bat laten aan Nieuwsuur weten de oproep te begrijpen. „We onderzoeken momenteel hoe we op korte termijn steviger kunnen sturen op de grote schaarste van ruimte en elektriciteit.“
Een derde aangevraagde stroom komt van datacenters, genoeg voor alle huishoudens 2026
IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2026 2026-10-15 16:06:38
Laatste nieuws, wereldnieuws, landsnieuws, belangrijkste nieuws, laatste nieuws, belangrijkste, laatste van de dag, Justitie, Petar Nizamov, Veren, Petar Nizamov- Veren, Justitie bg, iustitia.bg, iustitia, iusticia, usticia, onderzoek, Boergas, Bulgarije, nieuws, breaking news, nieuws van de dag, nieuws van vandaag, nieuws van vandaag, Bulgarije nieuws, Het nieuws uit Bulgarije, blitz nieuws, top nieuws, belangrijkste, meest besproken, laatste nieuws, Boyko Borisov, nieuws, weer, coronavirus, nieuws, nieuws, weer, facebook, youtube, facebook, instagram, nieuws van vandaag, last minute nieuws, nieuws vandaag, nieuws van vandaag, nieuws, bg nieuws, leading news, hot news, bg nieuws, nieuwssite, al het nieuws, nieuws bg, nieuws van het laatste uur, laatste, laatste nieuws bg, nieuws van vandaag, nieuws vandaag, nieuws van het laatste uur, laatste nieuws, vandaag, nieuws bg, nieuws, nieuws vesti, 24 uur nieuws, vesti bg novini, wereld nieuws, vogel bg, bivol bg, bivol, trud bg novini, laatste nieuws vandaag, novinite bg nieuws, hallo bulgarije, wapen van politieke partij, delyan peevski, schandalig, bulgaarse nationale televisie, vrij europa, televisie, schandaal, exclusief, live, live tv nu, tv, tv online, tv-programma, bg, live nu, tv-nieuws, online, live tv online, rechtbank, rechtbank van burgas, districtsrechtbank van burgas, rechtbank van burgas, districtsrechtbank van burgas, districtsrechtbank van burgas, hof van beroep van burgas, officier van justitie van burgas, kantoor van de officier van justitie van burgas, kantoor van de officier van justitie van burgas, hoofdofficier van justitie, ivan geshev, officier van justitie geshev, tsatsarov, mvr burgas, odmvr burgas, odp burgas, politie burgas, districtspolitie burgas, officier van justitie tsatsarov, sgs-zaken, rechtbank varna, voorzitter van het Hooggerechtshof, gerechtelijke uitspraken in civiele zaken zaken, beslissingen in zaken, rechtbank van Plovdiv, gerechtelijke beslissing, beslissingen in zaken, rechtbank van Varna, strafrechtelijk, zaken, district, beslissingen van de districtsrechtbank, werk bij de rechtbank, voorzitter van het Hooggerechtshof, rechters van het Hooggerechtshof, rechtbank van Sofia, plaatsvervangende rechters, Plovdiv, rechtbank van Plovdiv, rechters Plovdiv, Hooggerechtshof, Inspectie van het Hooggerechtshof, Hoge Raad van Justitie, Hooggerechtshof, Hoge Raad van Justitie, advocaat, advocaat strafzaken, advocaat civiele zaken, advocaat huwelijkszaken, advocaat administratief, strafrecht, strafrechtelijk proces, burgerlijk recht, burgerlijk proces, bestuursrecht, staatsrecht,
