Fransa’da kamu yayıncısı France Télévisions’ın izleyici verilerini İsrailli bir teknoloji şirketine aktarma planı ortaya çıktı.

Mediapart‘ın haberine göre France Télévisions, izleyicilerinin siyasi tercihleriyle ilgili hassas verileri İsrailli bir şirkete emanet etmeyi planladı. Şirketin yöneticisinin çevrimiçi siyasi hedefleme araçları geliştirdiği ve bunları ticari olarak pazarladığı aktarıldı.

France Télévisions, Mediapart’ın haber üzerinde çalıştığını öğrenmesinin ardından işbirliği planından vazgeçti.

France Télévisions’ın topladığı veriler

France Télévisions’ın dijital platformlarında kullanıcıların kimlik bilgileri, doğum tarihi, posta kodu, tercihleri ve hesap bilgileri işlenebiliyor.

Grubun gizlilik politikasında kullanıcıların tüketim alışkanlıkları, ilgi alanları ve hobileri gibi bilgilerin de toplanabildiği belirtiliyor. Kullanıcıların internet ve sosyal medya faaliyetleriyle bağlantılı bazı bilgiler de veri işleme kapsamında yer alabiliyor.

France Télévisions bu verilerin çeşitli taşeronlara aktarılabildiğini de belirtiyor. Söz konusu şirketler arasında müşteri ilişkileri yönetimi, izleyici ölçümü ve analizi, içerik önerileri ve reklam hedefleme hizmetleri sunan kuruluşlar bulunuyor.

Grubun politikasına göre bazı taşeronlar kullanıcı verilerinin tamamına veya bir bölümüne Avrupa Birliği dışında erişebiliyor ya da verileri AB dışında depolayabiliyor.

France Télévisions’ın çerez politikasında ise kullanıcıların gezinme ve içerik tercihleri üzerinden profiller oluşturulabildiği, kullanıcıların reklam hedefleme amacıyla farklı kategorilere ayrılabildiği belirtiliyor.

Siyasi görüşler özel koruma altında

Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü’nde (GDPR) siyasi görüşler, özel kategorideki kişisel veriler arasında sayılıyor.

Tüzüğün 9. maddesi, siyasi görüşler de dahil olmak üzere özel kategorideki kişisel verilerin işlenmesini kural olarak yasaklıyor ve belirli istisnalar dışında bu tür verilerin işlenmesine izin vermiyor.

Fransa’nın veri koruma kurumu CNIL de siyasi iletişim amacıyla oluşturulan veri dosyalarında kişilerin siyasi görüşlerini doğrudan ortaya koyan veya bu görüşlerin çıkarılmasına olanak veren bilgilerin bulunabileceğine dikkat çekiyor.

Siyasi hedefleme teknolojileri, kullanıcıların internet üzerindeki davranışlarından hareketle belirli özellikler ve eğilimler hakkında çıkarımlar yapılmasına dayanıyor.

France Télévisions’ın planındaki şirketin faaliyet alanı da bu noktada önem kazanıyor.

İsrailli şirketin siyasi hedefleme faaliyeti

Mediapart’ın haberinde adı geçen İsrailli şirket, çevrimiçi siyasi hedefleme alanında faaliyet gösteriyor.

Şirketin yöneticisi siyasi kampanyalar için dijital hedefleme araçlarının geliştirilmesi ve kullanımında rol oynadı. Şirketin sunduğu teknoloji, internet kullanıcılarına ilişkin verilerin siyasi iletişim amacıyla kullanılmasını kapsıyor.

France Télévisions’ın planladığı işbirliğinde ise kamu yayıncısının izleyicilerine ilişkin veriler söz konusu şirketin kullanım alanına girecekti.

France Télévisions’ın günlük ve aylık erişimi düşünüldüğünde söz konusu veri havuzunun büyüklüğü de dikkat çekiyor.

Grup, Eylül 2026’da france.tv platformunun 45 milyon Fransız tarafından kullanıldığını ve platformun günlük 5,9 milyon tekil ziyaretçiye ulaştığını açıkladı. France Télévisions’ın toplam televizyon izlenme payı ise yüzde 29 olarak verildi.

İsrail’in veri ve gözetim teknolojileri

İsrail, askeri ve istihbarat teknolojileriyle özel teknoloji sektörü arasındaki geçişkenliğin güçlü olduğu ülkelerden biri.

Siber güvenlik, yüz tanıma, istihbarat yazılımları, veri analizi ve gözetim teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren çok sayıda İsrailli şirket, dünya çapında devletlere ve özel şirketlere teknoloji sağlıyor.

İsrail’in teknoloji sektöründe askeri ve istihbarat birimlerinden özel şirketlere uzanan insan kaynağı ve teknoloji aktarımı, sektörün gelişiminde önemli bir rol oynuyor.

Pegasus casus yazılımını geliştiren NSO Group gibi şirketler, İsrail’in gözetim teknolojileri alanındaki uluslararası faaliyetlerinin en bilinen örnekleri arasında yer alıyor.

Siyasi hedefleme teknolojileri de bu geniş veri ve gözetim ekonomisinin başka bir alanını oluşturuyor.

ABD merkezli teknoloji tekelleri

Bu sektör İsrail’le sınırlı değil.

Google, Meta, Amazon ve Microsoft gibi ABD merkezli teknoloji şirketleri milyarlarca kullanıcının dijital davranışlarını işleyen küresel altyapılar kurdu.

Arama geçmişleri, sosyal medya etkileşimleri, konum bilgileri, alışveriş davranışları, izlenen içerikler ve reklam etkileşimleri, bu şirketlerin ekonomik modellerinin temel unsurlarından biri haline geldi.

Reklamcılıkta kullanılan kullanıcı profilleri siyasi iletişim alanına da taşındı. Cambridge Analytica skandalı, sosyal medya verilerinin seçmen davranışlarını analiz etmek ve siyasi kampanyalarda hedefleme yapmak için nasıl kullanılabileceğini dünya çapında gündeme getirmişti.

ABD merkezli teknoloji şirketleri ile İsrail’in siber güvenlik ve istihbarat teknolojileri alanındaki şirketleri arasında yatırım, ortaklık, satın alma ve insan kaynağı düzeyinde çok sayıda bağlantı bulunuyor.

Veri toplama, davranış analizi, algoritmik sınıflandırma ve hedefleme bu ekosistemin ortak teknolojik altyapısını oluşturuyor.

Fransa’nın ‘bilgi egemenliği’ tartışması

France Télévisions yönetimi son dönemde bilgi alanındaki egemenlik konusunda çeşitli açıklamalar yaptı.

France Télévisions Başkanı Delphine Ernotte-Cunci, nisan ayında katıldığı “Bilgi, yeni cephe hattı” başlıklı etkinlikte yabancı etkiler karşısında egemenliğin yalnızca askeri kapasiteyle sınırlı olmadığını, bilgi alanındaki hakimiyetin de önem taşıdığını savundu.

France Télévisions aynı zamanda siyasi çoğulculuğa ilişkin verileri düzenli olarak yayımlıyor. Grup, 2025’ten itibaren siyasi aktörlerin, uzmanların ve sivil toplum temsilcilerinin yayınlardaki görünürlüğüne ilişkin aylık veriler yayımlamaya başladı.

Kamu yayıncısının izleyici verileri için tercih ettiği teknoloji şirketleri ise bu tartışmanın diğer tarafında bulunuyor.

Kamu yayıncılığında veri ekonomisi

Geleneksel televizyon yayıncılığında izleyici ölçümü ağırlıklı olarak bir programın kaç kişi tarafından izlendiğini belirlemeye dayanıyordu.

Dijital platformlarda ise kullanıcı davranışları çok daha ayrıntılı biçimde kayıt altına alınabiliyor.

Hangi içeriğin açıldığı, ne kadar süre izlendiği, hangi içeriklere tekrar dönüldüğü, hangi başlıkların tıklandığı ve hangi reklamlarla etkileşime geçildiği gibi veriler kullanıcı profillerinin oluşturulmasında kullanılabiliyor.

France Télévisions’ın kendi politikaları da bu veri işleme faaliyetlerinin izleyici ölçümü, kişiselleştirme ve reklam hedefleme gibi amaçlarla yürütüldüğünü ortaya koyuyor.

Siyasi tercihlerin de bu profillerin bir parçası haline gelmesi, veri ekonomisinin siyasi iletişimle kesiştiği noktayı oluşturuyor.

Veriyi kim kontrol ediyor?

France Télévisions’ın İsrailli şirketle planladığı işbirliği gerçekleşmeden sona erdi.

Ancak kamu yayıncısının izleyici verilerini siyasi hedefleme teknolojileri geliştiren yabancı bir şirkete aktarmayı değerlendirmiş olması, veri güvenliği ve kamusal denetim tartışmasını yeniden gündeme getirdi.

İzleyici verilerinin taşeronlara aktarılması, verilerin farklı ülkelerde işlenebilmesi ve kullanıcı profillerinin reklam ve içerik önerileri için kullanılabilmesi France Télévisions’ın kendi belgelerinde yer alıyor.

İsrailli şirketin siyasi hedefleme alanındaki faaliyetleri ise France Télévisions’ın planını sıradan bir teknoloji hizmeti alımının ötesine taşıyor.

Kamu yayıncısının milyonlarca izleyicisine ilişkin verilerin hangi şirketlere açıldığı, bu şirketlerin hangi ülkelerde faaliyet gösterdiği ve elde edilen verilerin hangi amaçlarla kullanılabildiği, Fransa’da veri egemenliği tartışmasının başlıkları arasında yer alıyor.

İzleyicinin ne izlediği kadar, izleyici hakkında kimin ne bildiği de artık medya düzeninin bir parçası.

soL’un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.