Batı Afrika ülkesi Nijer’de askeri yönetimi hedef alan ciddi bir isyan girişimi yaşandı.

Başkent Niamey’de cumartesi sabaha karşı başlayan olaylarda isyancı askerler, Diori Hamani Uluslararası Havalimanı’ndaki askeri üs ile başkanlık sarayı çevresi dahil olmak üzere kentteki stratejik noktalara saldırdı.

Reuters‘ın aktardığına göre saatler boyunca silah sesleri ve şiddetli patlamalar duyulurken devlet televizyonu ve radyosunun yayınları da bir süre kesildi.

Nijer Savunma Bakanlığı gün içerisinde ordu birliklerinin ele geçirilen noktaları aşamalı olarak geri aldığını duyurdu. Ancak cumartesi öğleden sonra havalimanının bir bölümünde isyancıların varlığını sürdürdüğü ve kentteki durumun belirsizliğini koruduğu belirtiliyordu.

Başkanlık sarayının ise yönetime bağlı askerler tarafından güvence altına alındığı bildirildi.

Onlarca asker öldürüldü ya da gözaltına alındı

Son bilgilere göre, çatışmaların ardından onlarca isyancı asker öldürüldü ya da gözaltına alındı.

Devlet televizyonu RTN, gözaltına alınan çoğu genç askerlerin görüntülerini yayımladı. Yönetim, güvenlik güçlerinin birkaç saat süren çatışmaların ardından isyanı bastırdığını açıkladı.

İsyanın ilk aşamasında bazı subayların Niamey’deki askeri üste rehin alındığı bildirildi.

İsyancı birliklerin yalnızca başkentteki askerlerden oluşmadığı, ülkenin güneybatısındaki Ouallam, Tera ve Dosso gibi bölgelerden de askerlerin Niamey’e geldiği belirtiliyor.

Bu bölgelerde görev yapan Nijer ordusu son dönemde IŞİD ve El Kaide bağlantılı silahlı örgütlerin saldırılarında ağır kayıplar verdi.

Nijer ordusu yalnızca olaylardan yaklaşık bir hafta önce Dosso bölgesindeki bir saldırıda 18 askerini kaybetmişti.

Rusya isyanın bastırılmasına katıldı

İsyanın dikkat çeken bir başka boyutuysa Rusya’nın müdahalesi oldu.

Rusya’nın Africa Corps birliklerinin Nijer yönetimine hava ve kara desteği sağlayarak isyanın bastırılmasına katıldığı bildirildi.

Rusya’nın Niamey Büyükelçisi Viktor Voropayev de Nijerli üst düzey subayların havalimanındaki Africa Corps üssünü ziyaret ederek Rus askerlere isyanın bastırılmasındaki yardımları için teşekkür ettiğini söyledi.

Havalimanındaki askeri üs aynı zamanda Nijer, Mali ve Burkina Faso’nun oluşturduğu ortak askeri gücün merkezlerinden biri.

Üç ülkenin oluşturduğu Sahel Devletleri İttifakı (AES) da cumartesi akşamı Nijer yönetimine destek açıklaması yaptı ve isyancıların girişiminin başarısızlığa uğratıldığını duyurdu.

Fransa gitti, Rusya geldi

2023 darbesi aynı zamanda Nijer’in eski sömürge gücü Fransa ile ilişkilerinde köklü bir kırılmaya yol açmıştı.

Darbeye kadar Nijer, Fransa ve ABD’nin Sahel’deki başlıca askeri ortaklarından biriydi.

Tiani yönetimi önce Fransa’yla askeri anlaşmaları feshetti. Fransız askerleri ülkeden ayrıldı. Ardından Washington’la yapılan askeri işbirliği anlaşması da iptal edildi ve yaklaşık bin ABD askeri 2024 yılında Nijer’deki üslerden çekildi.

Buna karşılık Niamey yönetimi Moskova’yla askeri ilişkilerini geliştirdi. Rus askeri eğitmenler ve Africa Corps birlikleri ülkeye konuşlandırıldı.

Nijer aynı dönemde Mali ve Burkina Faso’yla birlikte Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu’ndan (ECOWAS) ayrılarak Sahel Devletleri İttifakı’nı oluşturdu.

Uranyum kavgasının merkezindeki ülke

Nijer’in Batı’yla kopuşunun bir başka önemli başlığını ülkenin zengin doğal kaynakları oluşturuyor.

Afrika’nın önemli uranyum üreticilerinden biri olan Nijer, uzun yıllar Fransa’nın nükleer enerji tekeli Orano’nun önemli tedarikçilerinden biriydi.

Askeri yönetim, Fransa’yla yaşanan gerilimin ardından Orano’nun ülkedeki faaliyetlerine yönelik kontrolünü giderek artırdı.

Haziran 2025’te Orano’nun çoğunluk hissesine sahip olduğu SOMAÏR uranyum şirketi devletleştirildi. Şirketin varlıkları Nijer devletinin kontrolüne geçti.

Orano, bu adımın ardından uluslararası tahkim yoluna başvurdu.

Nijer yönetimi son olarak geçtiğimiz hafta Orano ile Kanadalı GoviEx’in daha önce sahip olduğu bazı uranyum ruhsatlarını devlet destekli şirketlere devretti.

Nijer, madenler tam kapasiteyle işletildiği dönemde Orano’nun uranyum tedarikinin yaklaşık yüzde 15’ini karşılıyordu.

Tiani’nin cumartesi günü boyunca kamuoyu önüne çıkmaması da dikkat çekti. Askeri liderin bulunduğu yerin henüz netleşmediği belirtilirken, yönetim güvenlik güçlerinin kontrolü sağladığını ve birliklerin seferber durumda olduğunu açıkladı.

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.