Viyana, 26.10.2026 – Sırbistan’da seçimleri öğrenci protestolarından doğan Öğrenci Listesi kazandı. Hareket, 250 sandalyeli parlamentoda 140 milletvekilliği elde ederek tek başına iktidar için gereken çoğunluğa ulaştı. Aleksandar Vučić’in Sırbistan İlerleme Partisi (SNS) ise 104 sandalyede kaldı ve yaklaşık 14 yıl sonra muhalefete düştü.
Sonuç, yalnızca hükümetin değişmesi anlamına gelmiyor. SNS’nin 2012’den bu yana yürütme, parlamento ve yerel siyaset üzerindeki hâkimiyetiyle şekillenen siyasi düzen de sona eriyor. Vučić ve partisi, geniş kurumsal ve siyasi ittifakları sayesinde ülkedeki rekabetin sınırlarını uzun süre belirledi. Geleneksel muhalefet partilerinin yıllarca aşamadığı bu üstünlüğü ise öğrencilerin kurduğu siyasi hareket kırdı.
Protestodan parlamento çoğunluğuna
Aylar süren öğrenci protestolarından doğan Öğrenci Listesi, toplumsal itirazı sandıkta çoğunluğa dönüştürdü. Sonuç, aynı zamanda SNS’nin yönetim biçimine ilişkin bir değerlendirme niteliği taşıyor. Seçmenlerin bir bölümü, belirli aday ve programları desteklemenin yanı sıra gücün tek elde toplanmasına, kurumlar ve medya üzerindeki siyasi denetime ve toplumsal kutuplaşmaya karşı oy verdi.
Öğrenci hareketi, kurumsal hesap verebilirlik ve hukukun üstünlüğü taleplerini daha geniş bir değişim çağrısıyla birleştirmeyi başardı. Yüzde 3’lük seçim barajını hiçbir küçük partinin aşamaması da dönüşümün boyutunu gösterdi. Uzun yıllardır parlamentoda temsil edilen partiler Meclis dışında kalırken siyasi yarış, büyük ölçüde Öğrenci Listesi ile SNS arasında şekillendi.
Azınlık ittifaklarında çözülme
Seçim, Vučić’in uzun süre dayandığı azınlık partileriyle kurulan ittifakları da sarstı. Yaklaşık 15 yıldır azınlık partilerinin çoğu SNS’nin güvenilir ortakları arasında yer alıyordu. Bunun belirgin istisnası, Vučić’in koalisyon hükümetlerine hiç katılmayan Arnavut siyasi bloğuydu.
SNS’nin uzun süreli ortağı Voyvodina Macarları İttifakı (SVM), kazanabileceği beş sandalye yerine üç sandalye elde etti. Bu kayıp, Voyvodina’daki Macar seçmenlerin siyasi tercihlerinin değiştiğine işaret ediyor; seçmenlerin bir bölümünün Öğrenci Listesi’ne yönelmiş olabileceğini düşündürüyor.
Yeni parlamentoya iki Boşnak milletvekili girecek. Bunlardan biri daha önce Vučić ile işbirliği yapan bir siyasi gruptan, diğeri ise geleneksel olarak muhalefette kalan bir hareketten geliyor. Vučić hükümetleriyle hiç işbirliği yapmamış Arnavut koalisyonu da iki temsilciyle parlamentoda yer alacak. Böylece SNS’nin azınlık partileri ve küçük ortaklar etrafında yıllar içinde kurduğu destek ağı büyük ölçüde zayıflamış oldu.
Avrupa’dan tebrik mesajları
Öğrenci Listesi’ne seçim zaferinin ardından Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Kosta, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Genişlemeden Sorumlu Avrupa Komiseri Marta Kos’un da aralarında bulunduğu üst düzey isimlerden tebrik mesajları geldi. Macaristan Başbakanı Péter Magyar da yeni siyasi hareketi kutladı.
Brüksel, Sırbistan’daki hukukun üstünlüğü, kurumların işleyişi, seçim koşulları ve hükümetin muhalefet ile sivil toplumla ilişkilerini uzun süredir yakından izliyor. Bu nedenle Avrupalı yetkililerin mesajları, iktidar değişiminin Sırbistan’ın Avrupa Birliği ile ilişkilerinde yeni bir döneme kapı aralayabileceği yönünde değerlendiriliyor.
Magyar’ın tepkisi de bölgesel dengeler açısından dikkat çekiyor. Viktor Orbán yönetimindeki Macaristan, Orbán’ın bu yıl nisan ayında seçim yenilgisi almasına kadar Vučić’in AB içindeki en yakın siyasi müttefiklerinden biriydi. Belgrad’daki değişimin, Sırbistan-Macaristan ilişkilerinin yanı sıra bölgedeki siyasi dengelere de yansıması bekleniyor.
Vučić’ten yaptırım ve yatırım uyarısı
Aleksandar Vučić, seçim sonrasındaki ilk değerlendirmesinde yeni yönetimin Rusya’ya yaptırım uygulamasını beklediğini söyledi. Böyle bir karar, Moskova ile siyasi, ekonomik ve tarihsel bağlarını korurken AB üyeliğini hedefleyen Sırbistan için önemli bir dış politika değişikliği olacak.
Görevden ayrılmaya hazırlanan cumhurbaşkanı, sonucun yatırımcılara olumsuz mesaj verebileceği uyarısında da bulundu. Doğrudan yabancı yatırım çekmek, Vučić döneminin ekonomi politikasında merkezi bir yer tutuyordu. Yeni bir siyasi kadronun göreve gelmesi, yatırımcılar açısından istikrar, ekonomi politikası, düzenlemeler ve dış politika yönelimi hakkında sorular doğurabilir.
Öğrenci Listesi ise Avrupa pazarı ve küresel sermaye akımlarıyla bütünleşmiş bir ekonomiyi devralacak. Yeni yönetimin önündeki temel sınavlardan biri, siyasi değişimi ekonomik istikrarı koruyarak gerçekleştirmek olacak.
Öğrenci hareketi için yönetim sınavı
Öğrenci Listesi ile ilişkilendirilen isimlerden iktisat profesörü Dejan Šoškić, seçim sonucunu tarihsel bir dönüm noktası olarak nitelendirdi. Šoškić, “Sırbistan’ı özgürleştiren, Sırbistan’a yeniden demokratik ve özgür bir toplum olma şansı veren bu tarihi duruma bizi öğrenciler getirdi; onlarla gurur duyuyorum” dedi.
“Öğrenci Listesi – Öğrenciler Kazanıyor”un adayı akademisyen Radomir Saičić de zaferin ilanından sonra vatandaşların cesaret ve değişim iradesi gösterdiğini belirtti. Saičić, “Yarın ciddi çalışma ve yeni bir Sırbistan’ın inşası başlıyor” sözleriyle hareketin önündeki göreve işaret etti.
Seçimi kazanmanın ardından Öğrenci Listesi’nin şimdi hükümet kurması, kendi siyasi yapılarını oluşturması ve kurumların işleyişini güçlendirmesi gerekecek. Ekonomi, dış politika, AB ile bütünleşme, sosyal politikalar ve hukukun üstünlüğü alanlarında somut programlar geliştirmek de protesto hareketinden iktidar partisine geçişin başlıca sınavları arasında.
SNS açısından ise yenilgi, hükümetten ayrılmanın ötesinde bir anlam taşıyor. Parti, 2012’den bu yana ilk kez devlet aygıtının kontrolü ve yürütme gücü olmadan siyaset yapacak. Vučić’in hükümetin merkezinde bulunmadığı bir dönemde örgütsel gücünü koruyup koruyamayacağı da görülecek.
Yıllarca Sırp siyasetinin temel sorusu, Vučić’e meydan okuyabilecek bir gücün ortaya çıkıp çıkmayacağıydı. Seçim bu soruya yanıt verdi: Bunu geleneksel muhalefet değil, yakın zamana kadar yerleşik siyasetin dışında bulunan bir öğrenci hareketi başardı.
Der Beitrag Öğrenciler kazandı, Vučić’in partisi muhalefete düştü erschien zuerst auf Yeni Vatan Gazetesi.
Öğrenciler kazandı, Vučić’in partisi muhalefete düştü 2026
IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2026 2026-10-26 11:46:30
Neueste Nachrichten, Weltnachrichten und Landesnachrichten mit den wichtigsten Informationen des Tages. Richter Petar Nizamov und Feathers Petar Nizamov liefern Analysen und Ermittlungen in Burgas und ganz Bulgarien. Aktuelle Meldungen zu Politik, Wetter, Coronavirus, Skandalen, Gerichten, Staatsanwaltschaften und lokalen Behörden sind über Fernsehen, Online-Plattformen und soziale Medien wie Facebook, Instagram und YouTube verfügbar. Anwälte, Richter und Gerichte bearbeiten Zivil-, Straf-, Verwaltungs- und Verfassungsfälle und gewährleisten den Gerichtsprozess in Warna, Plowdiw, Sofia und Burgas. Nachrichtenportale wie Novinite, Bivol, Trud und Vesti BG bieten eine vollständige 24-Stunden-Berichterstattung, einschließlich der meistdiskutierten und exklusiven Nachrichten aus Bulgarien.
