Viyana, 28.08.2026 – Avusturya gazetesi Der Standard, 28 Ağustos 2026 tarihli analizinde, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından ömür boyu hapse mahkûm edilen eski Bosnalı Sırp General Ratko Mladić’in ölümünün ardından Sırbistan ve Bosna-Hersek’in Sırp Cumhuriyeti entitesinde yaşananları mercek altına aldı. Gazete, Mladić için Sırbistan’da devlet ve askerî tören düzenlenmesi hazırlıklarından sokaklardaki meşaleli yürüyüşlere, Srebrenitsa soykırımının inkârından savaş suçlularının kahramanlaştırılmasına kadar uzanan tabloyu “tarihsel revizyonizm” olarak değerlendiriyor.
VİYANA/SARAYBOSNA – Der Standard’ın Saraybosna muhabiri Adelheid Wölfl imzasıyla yayımlanan “Staatsbegräbnis in Serbien für Massenmörder und Muslimenfeind Mladić” başlıklı analiz, 27 Ağustos’ta Lahey’de hayatını kaybeden Ratko Mladić’in ardından Sırbistan’da ve Bosna-Hersek içindeki Republika Srpska’da ortaya çıkan siyasi ve toplumsal tepkileri ele aldı.
Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujić, Mladić’in cenazesinin Lahey’den Belgrad’a özel uçakla getirileceğini ve en yüksek devlet ve askerî törenlerle defnedileceğini açıkladı. Vujić, “General Mladić bir generaldir ve belirli protokoller vardır. Rolü bilinmektedir; General Mladić’e neyin layık olduğu da bilinmektedir ve buna elbette saygı gösterilecektir” dedi. Sırbistan devlet ajansı Tanjug ve kamu yayıncısı RTS de cenazenin “en yüksek devlet ve askerî onurlarla” gerçekleştirileceğini bildirdi; defin yerini ise ailesinin belirleyeceği açıklandı.
Vujić, Mladić’in ölümünü “hepimiz ve bütün Sırp halkı için üzücü bir haber” olarak nitelendirdi. Der Standard ise Sırbistan ile Bosna-Hersek’in Sırp Cumhuriyeti entitesinde savaş suçlarının ve bunlardan sorumlu kişilerin ele alınışına sert eleştiri yöneltti. Gazeteye göre, 1990’lı yıllardaki suçlarla yüzleşmek yerine savaş suçlularını yücelten ve Müslüman kurbanların yaşadıklarını küçümseyen bir tarih anlatısı siyasal ana akımın parçası haline gelmiş durumda.
Soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından ömür boyu hapis
Bosna-Hersek’in Kalinovik kentinde doğan Ratko Mladić, Bosna Savaşı sırasında Republika Srpska Ordusu’nun (VRS) başkomutanıydı. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, Mladić’i 2017 yılında soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş hukukunun ağır ihlallerinden suçlu bularak ömür boyu hapis cezasına çarptırdı. Mahkûmiyet kararı daha sonra temyizde de onandı.
Mahkeme, Mladić’in Bosnalı Müslümanların ve Hırvatların Sırpların hak iddia ettiği bölgelerden kalıcı biçimde çıkarılması amacıyla yürütülen ortak suç planına katıldığını; sürgün, zorla yerinden etme, cinayet ve zulüm suçlarından sorumlu olduğunu hükme bağladı. Ayrıca Srebrenitsa’da Bosnalı Müslüman erkek ve çocukların sistematik biçimde öldürülmesi soykırım olarak tanımlandı. Uluslararası mahkeme Mladić’i Sarajevo’daki sivil nüfusu keskin nişancı ateşi ve topçu bombardımanıyla terörize eden harekâtın da sorumlularından biri olarak mahkûm etti.
Bosna Savaşı 1992 ile 1995 yılları arasında sürdü. Mladić’in komuta ettiği VRS birlikleri, Bosna-Hersek’i etnik hatlar boyunca parçalamayı ve Sırp hâkimiyetindeki bölgelerden Sırp olmayan nüfusu uzaklaştırmayı amaçlayan savaş politikasının askerî gücüydü. Uluslararası mahkeme kararlarında bu politikanın Bosnalı Müslümanlara ve Bosnalı Hırvatlara karşı cinayet, sürgün, işkence ve zorla yerinden etme yoluyla uygulandığı belgelendi.
Sarajevo kuşatması: Keskin nişancılar sivilleri hedef aldı
Mladić, Sarajevo’nun kuşatılması sırasında sivillere yönelik terör kampanyasından da mahkûm edildi. Yıllarca süren kuşatma sırasında şehir sürekli topçu ateşi altında kaldı; keskin nişancılar sokaklarda sivilleri hedef aldı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi Savcılığına göre Mladić’in komutasındaki güçlerin yürüttüğü keskin nişancı ve ağır topçu saldırıları Sarajevo’da günlük hayatın parçası haline geldi ve 10 binden fazla insanın ölümüne yol açtı. İnsanlar su almaya giderken, pazarlarda, işe veya okula giderken vuruldu. Çocuklar da saldırılarda hayatını kaybetti.
Der Standard, Mladić’in ölümünün ardından on binlerce savaş kurbanının anılması yerine Sırbistan ve Republika Srpska’nın çeşitli şehirlerinde onun adına toplantılar ve yürüyüşler düzenlenmesini özellikle eleştirdi.
Belgrad ve Novi Sad’da meşaleli yürüyüşler
Mladić’in ölümünün açıklandığı günün akşamında Belgrad, Novi Sad, Višegrad, Zvornik ve Republika Srpska’nın başka kentlerinde onu anmak amacıyla gösteriler düzenlendi. Belgrad ve Novi Sad’da Mladić’in portrelerinin taşındığı meşaleli yürüyüşler gerçekleştirildi.
Višegrad’da onlarca kişi kentin ünlü köprüsünde toplandı; meşaleler yakıldı ve havai fişekler atıldı. Bazı kentlerin meydanlarında Mladić için mumlar yakılırken, kiliselerde anma ayinleri yapıldı. Bosna-Hersek basını da Zvornik, Višegrad ve Bijeljina’daki kutlama ve anmaları görüntülerle aktardı.
Zvornik’te Mladić sloganlarıyla caminin önünden geçtiler
Der Standard’ın dikkat çektiği en çarpıcı olaylardan biri Zvornik’te yaşandı. Mladić’in adını yüksek sesle sloganlaştıran bir kalabalık bir caminin önünden geçti.
Zvornik, Bosna Savaşı’nın ilk aylarında Müslüman nüfusa yönelik ağır suçların işlendiği yerlerden biriydi. 1992 baharında Sırbistan’dan gelen paramiliter birliklerin de katıldığı saldırılar sırasında bölgedeki yaklaşık 40 bin Müslüman yerinden edildi; yüzlerce sivil işkence gördü veya öldürüldü. Srebrenitsa’da 1995 yılında öldürülen insanların önemli bir kısmının cesetlerinin bulunduğu toplu mezarlar da Zvornik çevresinde yer alıyor.
Bosna-Hersek’in savaş suçlarını araştıran Detektor kuruluşu, Mladić’in ölümünün ardından Zvornik’te yüzlerce kişinin onun adını sloganlaştırdığını ve bunun savaşta evlerinden sürülen veya geri dönen Boşnaklarda ciddi kaygı yarattığını bildirdi.
Dodik: “Sırp halkının hayatta kalması”
Der Standard’a göre savaş suçlarıyla yüzleşmek yerine Mladić’i kahramanlaştıran yaklaşım yalnızca sokaktaki milliyetçi gruplarla sınırlı değil. Bosnalı Sırpların en güçlü siyasi isimlerinden Milorad Dodik de Mladić’in ölümü üzerine onu “Sırp halkının hayatta kalması” mücadelesiyle ilişkilendirdi ve Republika Srpska’nın Mladić’i unutmayacağını söyledi.
Dodik ve ona yakın medya organları Mladić’in ölümünü “cinayet” şeklinde sundu. Der Standard, bu yaklaşımı fail ile mağdurun yerini değiştirmeyi amaçlayan bir söylem olarak değerlendiriyor.
Sırp medyasında “Lahey Mladić’i öldürdü” manşetleri
Mladić’in ölümünün ardından bazı Sırp medya organlarında kullanılan dil de Der Standard’ın analizinin önemli bir bölümünü oluşturdu.
Informer televizyonu ve gazetesi arşiv görüntülerini, Mladić’in annesini kutsayan milliyetçi bir şarkı eşliğinde yayımladı ve ölümü “Scheveningen’deki işkenceden sonra işlenen bir suç” olarak sundu. Haberde Mladić’in “öldürüldüğü” ve “kanıt olmadan” ömür boyu hapse mahkûm edildiği ileri sürüldü.
Večernje novosti gazetesi, “Lahey Mahkemesi Republika Srpska’nın yaratıcısını öldürdü” şeklinde yayın yaptı. Alo gazetesi Lahey’i “zindan” olarak nitelendirirken Dodik’in “cinayet” ifadesini öne çıkardı. Bazı yayın organları Mladić’in ölmeden önce komünyon aldığını ve “elinde haçla öldüğünü” özellikle vurguladı.
Srpski Telegraf ise Mladić’in Sırp Ortodoks takvimine göre 28 Ağustos’ta kutlanan Meryem’in Göğe Kabulü Bayramı’nın hemen öncesinde ölmesini dini bir işaret olarak yorumladı; bunun “ebedi yaşama geçişi” ve ruhunun temizliğinin göstergesi olduğunu ileri sürdü.
“Mezarı Sırp halkının hac yeri olsun”
Republika Srpska Gaziler Bakanı Radan Ostojić, Mladić’i “kahraman ve savaşçı” olarak nitelendirdi. Ostojić, Mladić’in mezarının “Sırp halkı için bir ziyaret ve hac yerine” dönüşmesi gerektiğini söyledi.
Laktaši Belediye Başkanı Miroslav Bojić ise kent merkezindeki bir caddeye Ratko Mladić’in adının verilmesini planladıklarını açıkladı.
Der Standard, buna karşı çıkan Sırp seslerinin ise oldukça sınırlı olduğunu yazdı. Sırbistan’ın Danas gazetesinden gazeteci Snežana Čongradin, Srebrenitsa soykırımını inkâr eden ve Mladić’in suçlarını savunan siyasi kadroların hâlâ iktidarda bulunmasını sert biçimde eleştirdi. Çongradin’e göre bir iktidar soykırımı savunabiliyor, gerekçelendirebiliyor ve geçmişle arasına mesafe koymuyorsa, aynı yapı toplum üzerinde şiddet, yalan ve ağır manipülasyon araçlarını da kullanabilir.
Der Standard, Vučić’in savaş yıllarındaki geçmişini de hatırlattı
Analizde Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in 1990’lı yıllardaki siyasi geçmişine de yer verildi. Der Standard, Vučić’in Bosna Savaşı döneminde radikal Sırp milliyetçisi çevrelerde yer aldığını ve Sarajevo çevresindeki Sırp birlikleriyle bağlantılı görüntülerinin bulunduğunu hatırlattı.
Reuters da Mladić’in ölümünün ardından yayımladığı haberinde Vučić’in geçmişte aşırı milliyetçi siyasetin önemli isimlerinden olduğunu, daha sonra Avrupa yanlısı bir siyasi çizgiye geçtiğini ancak Sırp milliyetçiliğiyle ilişkili tarihsel meselelerin hâlâ ülke siyasetinin hassas alanlarından biri olduğunu aktardı.
Vučić, Mladić’in ölümünün ardından Lahey’deki BM savaş suçları mahkemesini de eleştirdi. Mladić’in sağlık durumu ağırlaşmasına rağmen Sırbistan’a dönmesine izin verilmemesini “uygar olmayan” bir davranış olarak nitelendirdi. Buna karşılık Mladić’in soykırım ve savaş suçlarından mahkûmiyetine ilişkin kararlar uluslararası mahkeme tarafından kesinleştirilmiş durumda.
Avrupa kurumlarına çağrı: Savaş suçlularının kahramanlaştırılmasına sessiz kalmayın
Tehdit Altındaki Halklar Derneği de Avrupa Birliği ülkelerine, AB kurumlarına ve Avrupa Konseyi’ne çağrıda bulunarak Mladić’in yüceltilmesine açık biçimde karşı çıkılmasını istedi.
Dernek, uluslararası kurumların savaş suçlarının araştırılması, kurbanların hatırasının korunması ve tarihsel gerçekler ile mahkeme kararlarına dayalı bir hafıza kültürü için çalışan kesimleri desteklemesi gerektiğini belirtti.
Açıklamada, “Barışçıl ve demokratik bir Avrupa isteyen hiç kimse, mahkûm edilmiş savaş suçlularının kahraman ilan edilmesi karşısında sessiz kalamaz” mesajı verildi.
Avrupa Komisyonu da aynı gün konuya ilişkin daha sonra yaptığı açıklamada, savaş suçlularının her türlü yüceltilmesinin Avrupa’nın temel değerlerine aykırı olduğunu ve bunun ne AB içinde ne de aday ülkelerde yeri bulunduğunu bildirdi. Komisyon, Mladić’in Srebrenitsa soykırımı ve insanlığa karşı suçlardan ömür boyu hapis cezası aldığını hatırlattı.
Kızılyıldız Belgrad hakkında UEFA’ya resmi şikâyet
Mladić’in ölümünün yankıları futbol tribünlerine de taşındı. Srebrenitsa Soykırımı Anma Merkezi, Kızılyıldız Belgrad kulübü hakkında UEFA’ya resmi şikâyette bulundu.
27 Ağustos’ta Viktoria Plzeň ile Kızılyıldız arasında oynanan UEFA Avrupa Ligi karşılaşmasında Belgrad ekibinin taraftarları “General, büyük şan ve teşekkürler” yazılı pankart açarak Mladić’in adını sloganlaştırdı. Karşılaşmayı Viktoria Plzeň 5-1 kazandı.
Anma Merkezi, tartışmalı pankartların daha sonra Kızılyıldız’ın resmi sosyal medya hesaplarında yayımlanan fotoğraflarda da yer aldığına dikkat çekerek olayın yalnızca bazı taraftarların davranışı olarak görülemeyeceğini savundu ve UEFA’dan yaptırım talep etti. Merkez, UEFA’nın daha önceki bir dosyada Mladić’in yüceltilmesinin yalnızca bir kişiye destek sayılamayacağı, etnik ve dini temelde kurbanları aşağılayan bir mesaj niteliği taşıdığı sonucuna vardığını da hatırlattı.
Srebrenitsa Anma Merkezi üzerindeki baskı tartışması
Der Standard, Srebrenitsa Anma Merkezi’nin Republika Srpska yönetiminin siyasi baskısı altında olduğunu da yazdı. Temmuz sonunda ve ağustos başında merkezin mevcut ve eski çalışanları polis tarafından sorguya çağrıldı.
Republika Srpska makamları işlemlerin mali ve idari usulsüzlük şüpheleri kapsamında yürütüldüğünü belirtirken, Anma Merkezi bunu kuruma yönelik “kurumsal baskı ve yıldırma” olarak değerlendirdi. 31 Temmuz’da en az 26 mevcut veya eski çalışan ve işbirlikçinin sorguya çağrıldığı bildirildi.
Bu gelişmenin hemen öncesinde Srebrenitsa Anma Merkezi yeni “Soykırım İnkârı Raporu”nu yayımlamıştı. Rapora göre bir yıllık dönemde Bosna-Hersek’te 149 soykırım inkârı vakası tespit edildi; önceki dönemde bu sayı 99’du. Böylece belgelenen vaka sayısında yüzde 50’nin üzerinde artış görüldü.
Srebrenitsa’da 8 binden fazla Boşnak öldürüldü
Srebrenitsa, Temmuz 1995’te Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilmiş olmasına rağmen Bosnalı Sırp güçlerinin eline geçti. Mladić’in komutasındaki birlikler 8 binden fazla Boşnak erkek ve erkek çocuğunu öldürdü, kadınları, çocukları ve yaşlıları zorla bölgeden çıkardı.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ve daha sonra kurulan Uluslararası Ceza Mahkemeleri Mekanizması, Srebrenitsa’da işlenen suçları hukuken soykırım olarak hükme bağladı. Mladić de bu soykırımdaki rolü nedeniyle kesinleşmiş ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Srebrenitsa-Potočari Anma ve Mezarlık Merkezi 2003 yılında, savaş sırasında BM’nin üs olarak kullandığı eski tesisin bulunduğu bölgede açıldı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Mayıs 2024’te kabul ettiği kararla 11 Temmuz’u “1995 Srebrenitsa Soykırımını Uluslararası Anma ve Düşünme Günü” ilan etti. Kararda soykırımın inkârı ve soykırım, insanlığa karşı suçlar veya savaş suçlarından mahkûm edilen kişilerin yüceltilmesi de kınandı.
Bosna-Hersek’te soykırım ve savaş suçlarının inkâr edilmesi ile kesinleşmiş savaş suçlularının yüceltilmesi Temmuz 2021’den bu yana ceza hukuku kapsamında yaptırıma tabi bulunuyor. Buna rağmen Mladić’in ölümünün ardından Republika Srpska’nın çeşitli şehirlerinde yapılan gösteriler, bu yasanın uygulanması konusundaki tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
Kaynak: Der Standard – Adelheid Wölfl, Saraybosna, 28 Ağustos 2026, 14.02.
Der Beitrag Sırbistan’da soykırım hükümlüsü Ratko Mladić için devlet cenazesi erschien zuerst auf Yeni Vatan Gazetesi.
Sırbistan’da soykırım hükümlüsü Ratko Mladić için devlet cenazesi 2026
IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2026 2026-08-28 15:55:21
Neueste Nachrichten, Weltnachrichten und Landesnachrichten mit den wichtigsten Informationen des Tages. Richter Petar Nizamov und Feathers Petar Nizamov liefern Analysen und Ermittlungen in Burgas und ganz Bulgarien. Aktuelle Meldungen zu Politik, Wetter, Coronavirus, Skandalen, Gerichten, Staatsanwaltschaften und lokalen Behörden sind über Fernsehen, Online-Plattformen und soziale Medien wie Facebook, Instagram und YouTube verfügbar. Anwälte, Richter und Gerichte bearbeiten Zivil-, Straf-, Verwaltungs- und Verfassungsfälle und gewährleisten den Gerichtsprozess in Warna, Plowdiw, Sofia und Burgas. Nachrichtenportale wie Novinite, Bivol, Trud und Vesti BG bieten eine vollständige 24-Stunden-Berichterstattung, einschließlich der meistdiskutierten und exklusiven Nachrichten aus Bulgarien.
