VİYANA – SPÖ, ÖVP ve NEOS koalisyonunun hazırladığı “Sozialhilfe NEU” adlı yeni sistem, sosyal yardım alanların çalışma ve uyum yükümlülüklerini artırırken özellikle çok çocuklu ailelerin ödemelerini yeniden düzenliyor. Tam sosyal yardım için esas alınan aylık 1.230 avro artık çalışma gücüne sahip herkes için başlangıç tutarı olmayacak. Uyum şartlarını henüz yerine getirmemiş iltica hakkı sahipleri için 861 avroluk başlangıç yardımı öngörülüyor. Reformdan yalnızca yabancılar değil, yeterli çalışma geçmişi bulunmayan Avusturya vatandaşları da etkilenecek. Hükümet yeni kuralları 2027 başında yürürlüğe koymayı hedefliyor. Ancak yardım kuruluşları özellikle çocuk yoksulluğunun artmasından endişe ediyor.
Avusturya’da sosyal yardım sisteminin geleceği, koalisyon hükümetinin 22 Ekim 2026 Perşembe günü açıkladığı anlaşmayla yeni bir aşamaya girdi. Sosyal İşler Bakanı Korinna Schumann (SPÖ), ÖVP Sosyal Politikalar Sözcüsü August Wöginger(ÖVP) ve NEOS Sosyal Politikalar Sözcüsü Johannes Gasser, aylardır süren görüşmelerin ardından üzerinde uzlaşılan düzenlemenin ana hatlarını kamuoyuna sundu.
Hükümetin amacı, eyaletler arasında önemli farklılıklar gösteren sosyal yardım uygulamalarını daha ortak kurallara bağlamak, çalışabilecek durumda olan kişileri iş hayatına yönlendirmek ve uyum programlarına katılımı artırmak. Ancak hazırlanan tasarı, sosyal yardım alanlar açısından önemli gelir değişikliklerini de beraberinde getiriyor.
Şimdiye kadar Avusturya’nın dokuz eyaletinde özellikle çocuklu ailelere yapılan ödemeler birbirinden büyük ölçüde farklıydı. Viyana, çocuk başına daha yüksek sosyal yardım sağlarken Yukarı Avusturya ve Aşağı Avusturya’da daha düşük ve çocuk sayısına göre azalan tutarlar uygulanıyordu.Federal hükümet yeni yasayla bu farklılıkları sınırlandırmak istiyor. Buna rağmen eyaletlerin belirli yardım kalemlerinde karar verme yetkisi devam edecek.
Sosyal yardımda üç ayrı ödeme düzeyi
Reformun en önemli yeniliği, çalışma gücüne sahip yetişkinler için öngörülen aşamalı ödeme sistemi. 2026 yılı tutarları esas alındığında, tek yaşayan ve başka geliri bulunmayan bir yetişkin için üç temel aylık düzey belirlendi:
-861 avro: Uyum yükümlülüklerini henüz tamamlamamış, bu programa tabi üçüncü ülke vatandaşları için başlangıç yardımı.
-1.016 avro: Uyum şartları yerine getirildikten sonra veya yeterli çalışma geçmişi bulunmayan çalışabilir durumdaki kişiler için temel yardım.
-1.230 avro: Çalışma geçmişi veya belirli istihdam programı koşulları karşılandığında öngörülen tam sosyal yardım.
Yeni sistemde kişinin ne kadar yardım alacağı yalnızca vatandaşlığına bağlı olmayacak. Çalışabilecek durumda olup olmadığı, geçmişte sigortalı çalışıp çalışmadığı ve gerekli uyum şartlarını yerine getirip getirmediği de dikkate alınacak. Çalışma gücü bulunmayan kişiler için ise önemli bir istisna öngörülüyor. Tasarıya göre bu kişiler, vatandaşlıklarından bağımsız olarak, diğer yasal koşulları sağlamaları hâlinde tam sosyal yardım düzeyinden yararlanabilecek. Burada belirtilen rakamlar genel hesaplama düzeyleridir. Başvuru sahibinin gelirleri, birlikte yaşadığı kişiler ve ilgili yasal koşullar, fiilen ödenecek tutarı değiştirebilir.
Almanca öğrenmek ve uyum programına katılmak gerekecek
Üçüncü ülke vatandaşları için getirilen yeni düzenleme, reformun en çok tartışılan bölümünü oluşturuyor. Hükümet, özellikle iltica hakkı tanınmış ve gerekli uyum koşullarını henüz tamamlamamış kişilerin Almanca ve değerler eğitimine katılmasını istiyor. Yeni sistemde bu kişiler tam sosyal yardıma doğrudan ulaşamayacak.
Başlangıçta 861 avro olarak öngörülen yardım, dört aylık değerlendirme süresinin ardından yükümlülüklerin yerine getirilmesi durumunda 1.016 avroya yükselebilecek. Avusturya Uyum Fonu (ÖIF), kurslara katılımı ve gerekli koşulların karşılanıp karşılanmadığını izleyecek. Uyum programı kapsamında yükümlülükler daha uzun bir döneme yayılabilecek.
Ancak hükümetin açıkladığı düzenleme, Almanca veya değerler eğitimi için gerekli kurslar devlet tarafından sağlanamadığında başvuru sahibinin bundan otomatik olarak sorumlu tutulmamasını da öngörüyor. Böyle bir durumda kişinin kursa katılma yönündeki çabasının dikkate alınması gerekiyor.
Avusturya’daki Türk vatandaşları için ne anlama geliyor?
Yeni düzenlemeyle ilgili en önemli sorulardan biri, Avusturya’da yaşayan Türk vatandaşlarının da yeniden Almanca ve uyum kurslarına katılmak zorunda kalıp kalmayacağı. Türkiye Avrupa Birliği üyesi olmadığı için Türk vatandaşları hukuken üçüncü ülke vatandaşı sayılıyor. Ancak bu durum, bütün Türk vatandaşlarının otomatik olarak 861 avroluk başlangıç yardımına tabi tutulacağı anlamına gelmiyor.
Yeni Vatan Gazetesi´nin aldığı bilgilere göre, Avusturya’da doğup büyümüş, burada eğitim görmüş ve gerekli Almanca ile değerler bilgisine sahip Türk veya Sırp vatandaşları yeniden uyum programına katılmak zorunda olmayacak. Örneğin Avusturya’da zorunlu okul eğitimini tamamlamış ve ilgili şartları karşılayan bir kişinin yeniden aynı eğitimlerden geçmesi gerekmeyebilecek.
Dolayısıyla uzun yıllardır Avusturya’da yaşayan Türk vatandaşları bakımından yalnızca pasaport değil, eğitim geçmişi ve daha önce yerine getirilmiş uyum yükümlülükleri de önem taşıyor. Bununla birlikte, Türk vatandaşı kişi çalışabilecek durumda olduğu hâlde yeterli sigortalı çalışma geçmişine sahip değilse tam sosyal yardım için öngörülen işgücü piyasasına katılım koşulları yine uygulanabilecek.
Tam sosyal yardım için çalışma geçmişi aranacak
Hükümet, sosyal yardımın yalnızca ekonomik ihtiyaca değil, çalışma hayatına katılım konusunda gösterilen çabaya da bağlanmasını istiyor. Tasarıya göre 25 yaşından büyük kişiler, daha önce en az 26 hafta tam sigortalı çalışmışlarsa yeni yoğun istihdam programı yükümlülüğünden muaf tutulabilecek. 25 yaşından küçükler için 13 haftalık çalışma geçmişi yeterli sayılabilecek.
Bu koşulları karşılamayanların İş ve İşçi Bulma Kurumu (AMS) tarafından belirlenen yoğun programlara katılması öngörülüyor. Açıklanan modele göre bu programların en az dört ay sürmesi ve haftada 20 saatlik katılım içermesi gerekiyor. Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Daha önce gerekli süre boyunca çalışmış kişilerden, tam sosyal yardım alabilmek için yeniden altı ay çalışmalarının istenmesi söz konusu değil.
Çalışma geçmişi bulunmayanlar açısından ise belirlenen AMS programları, tam yardım düzeyine ulaşmanın yollarından biri olacak. Bu yükümlülük Avusturya vatandaşları için de geçerli. Çalışabilecek durumda olup geçmişte yeterli süre sigortalı çalışmamış bir Avusturya vatandaşı da başlangıçta 1.016 avroluk yardım düzeyinde kalabilecek.
Çalışmak istemeyenlere yaptırım, ancak hukuki sınırlar var
Yeni reform, çalışma ve uyum yükümlülüklerine uymayan kişiler için daha sert yaptırımlar öngörüyor. Uygun bir iş teklifini reddeden, gerekli kurslara katılmayan veya işgücü piyasasına katılım için belirlenen yükümlülükleri yerine getirmeyen kişilerin sosyal yardımları azaltılabilecek.
Hükümetin açıkladığı yaptırım modelinde en az yüzde 25’lik kesintiler ve ağır, tekrarlanan ihlallerde daha ileri yaptırımlar bulunuyor. Yardımın tamamen kesilmesi seçeneği de siyasi tartışmalara konu oldu. Ancak bunun hukuken uygulanabilir olup olmadığı kesin değil.
Avrupa hukuku uzmanı Walter Obwexer, basına yaptığı değerlendirmede, kişilerin asgari geçim koşullarını ortadan kaldıracak şekilde sosyal yardımın sıfıra indirilmesinin hukuken kabul edilemeyeceğini belirtti. Dolayısıyla yeni yasa kabul edilse bile yaptırımların sınırları, temel geçim güvencesi ve hukuki ölçülülük ilkesi bakımından değerlendirilecek.
İşsiz sayısı açık işlerin çok üzerinde
Hükümetin reformla ulaşmak istediği hedeflerden biri, sosyal yardım alan daha fazla kişinin çalışma hayatına katılması. Ancak Avusturya’daki işgücü piyasasının durumu bu hedefe ulaşmanın kolay olmayacağını gösteriyor.
Avusturya genelinde işsiz sayısı kayıtlı açık iş pozisyonlarının yaklaşık dört katı. Viyana’da ise bu oran yaklaşık ona bir. Bu tablo, çalışmak isteyen herkesin kısa sürede uygun bir iş bulmasının mümkün olmadığını ortaya koyuyor. Bir kişinin Almanca öğrenmesi, meslek eğitimi alması ve iş araması önemli olsa da, iş bulabilmesi aynı zamanda işverenlerin personel ihtiyacına, ekonomik gelişmelere ve mesleki niteliklerin aranan pozisyonlarla uyumuna bağlı.
Volkshilfe Direktörü Erich Fenninger de bu noktaya dikkat çekerek ekonomik baskı nedeniyle insanların niteliklerinin altında işlere yönelmek zorunda kalabileceklerini savunuyor. Fenninger’e göre bu durum kısa vadede istihdamı artırsa bile uzun vadede kalıcı bir çözüm sağlamayabilir. Viyana’da ikincil koruma statüsüne sahip kişiler için daha önce yapılan sosyal yardım değişikliğinin ardından bazı kişilerin kısa sürede iş bulduğu belirtiliyor. Ancak bu işlerin ne kadar kalıcı olduğu ve kişilerin mesleki yeterliliklerine uygunluğu ayrı bir değerlendirme gerektiriyor.
Çocuk yardımları yeniden hesaplanacak
Reformun en somut mali sonuçları, özellikle çok çocuklu ailelerde görülebilir. Yeni sistemde ilk çocuk için aylık 307,47 avroluk sosyal yardım öngörülüyor. İkinci, üçüncü ve dördüncü çocuk için eyaletlere belirli alt ve üst sınırlar arasında karar verme yetkisi tanınacak. Beşinci ve sonraki her çocuk için ise aylık 147,59 avroluk sabit tutar öngörülüyor.
Viyana’da bugüne kadar sosyal yardım kapsamında her çocuk için yaklaşık 332 avro ödeniyordu. Yeni düzenleme kabul edildiğinde özellikle beş ve daha fazla çocuğu bulunan ailelerde önemli kesintiler yaşanabilecek. Dört çocuk için Viyana’nın mevcut çocuk sosyal yardımı toplamı yaklaşık 1.328 avro iken, yeni sistemde izin verilen azami tutar yaklaşık 1.230 avro olacak.
Buna karşılık bugün daha düşük çocuk yardımı uygulayan bazı eyaletlerde belirli ailelerin gelirleri artabilecek. Bu nedenle reformun etkisini yalnızca ailedeki çocuk sayısı değil, yaşanılan eyalet de belirleyecek.
11 çocuklu aile örneği: 5.375 avrodan 3.985 avroya
Avusturya’da son yıllarda çok çocuklu ailelerin yüksek sosyal yardım ödemeleri siyasi tartışmalara neden olmuştu. Sosyal İşler Bakanlığının hesabına göre, Viyana’da iki yetişkin ve 11 çocuktan oluşan bir ailenin aylık temel sosyal yardımı yeni düzenlemeyle önemli ölçüde azalacak. Bugünkü sistemde 5.375 avro olarak hesaplanan yardım, yeni düzenlemede en fazla 3.985 avroya düşebilecek. Ebeveynler yalnızca uyum yardımına hak kazanıyorsa bu miktar 3.468 avro olabilecek.
Ancak söz konusu rakamlar ailenin bütün kamu yardımlarını göstermiyor. Avusturya’da çocuklara ödenen Familienbeihilfe ve Kinderabsetzbetrag, temel sosyal yardımdan ayrı ödemeler. Çok çocuklu ailelerde bu yardımlar toplamı, çocukların yaşlarına göre aylık yaklaşık 3.000 avroya ulaşabiliyor.
Ayrıca konut giderleri için sağlanan destekler ve diğer yardımlar da bulunabiliyor. Hükümetin aile yardımının sosyal yardımdan düşülmesi konusunda anlaşmaya varamaması nedeniyle bu ödemeler ayrı kalacak.
Bu nedenle hükümet temsilcilerinin 9.000 avroluk aile yardım örneklerinin tamamen sona ereceği yönündeki açıklamaları dikkatle değerlendirilmeli. Temel sosyal yardımın azalması, toplam kamu desteklerinin mutlaka aynı oranda düşeceği anlamına gelmiyor.
Steiermark’ta bazı aileler daha fazla alabilecek
Reform bütün aileler için aynı sonucu doğurmayacak. Bakanlık hesaplamasına göre Steiermark’ta iki çocuklu ve tam sosyal yardıma hak kazanan bir çiftin aylık ödemesi, 2.103 avrodan 2.214 avroya yükselebilecek.
Ancak aynı ailenin yalnızca başlangıç düzeyindeki uyum yardımına hak kazanması durumunda mevcut sisteme göre yaklaşık 406 avroluk kayıp yaşanabilecek. Viyana’da ise tek başına iki çocuk yetiştiren bir ebeveyn, yeni ek ödemenin en yüksek düzeyde uygulanması hâlinde yaklaşık 1.900 avro yerine 2.100 avro sosyal yardım alabilecek. Bu örnekler, reformun etkisinin yalnızca kesintiler üzerinden değerlendirilemeyeceğini gösteriyor. Bazı gruplar için iyileştirmeler mümkünken, özellikle geniş ailelerde ciddi gelir kayıpları ortaya çıkabilir.
Caritas ve Volkshilfe çocuk yoksulluğu konusunda uyardı
Hükümetin reformu açıklamasının ardından sosyal yardım kuruluşları sert eleştiriler yöneltti.Caritas, koalisyonun çocuk yoksulluğunu azaltma taahhüdüne rağmen yeni düzenlemenin en düşük gelirli ailelerin ekonomik koşullarını zorlaştırabileceğini savundu. Volkshilfe Direktörü Erich Fenninger ise hükümetin yoksullukla mücadele etmek yerine yoksul ailelerin gelirlerini sınırlandırdığını ileri sürdü. Volkshilfe’nin hesaplamasına göre yeni sistemde beş çocuklu bir ailenin çocukları için alabileceği sosyal yardım, eyaletin asgari miktarları uygulaması durumunda toplam yaklaşık 780 avroya düşebilir.
Kuruluş, Sosyal İşler Bakanlığının çocukların yaşam giderlerine ilişkin araştırmasında enflasyonla güncellenmiş çocuk maliyetinin tek çocuk için bile aylık yaklaşık 637 avroya ulaştığını hatırlatarak açıklanan yardım miktarlarının ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kalabileceğini savundu. Buna karşılık Sosyal İşler Bakanı Korinna Schumann, çocuk sayısı arttıkça bazı giderlerin ortaklaşa karşılanabildiğini ve her yeni çocuğun aynı miktarda ek masraf yaratmadığını belirterek düzenlemeyi savundu.
Düşük gelirli ailelerin çocuklarına 300 avroluk kart
Reformda yeni bir destek uygulaması da bulunuyor. “Teilhabekarte” adı verilen katılım kartı, sosyal yardım almayan ancak geliri düşük ailelerin çocukları için hazırlanıyor. Planlanan sisteme göre çocuk başına yılda 300 avroya kadar ayni destek sağlanabilecek. Bu destek okul malzemeleri, spor faaliyetleri, öğrenme yardımı ve benzeri ihtiyaçlarda kullanılabilecek. Kartın dijital bir uygulama üzerinden kullanılabilmesi de değerlendiriliyor.
Ancak yeni kartın sosyal yardım alan ailelerin çocuklarına yönelik olmaması eleştiriliyor. Caritas, ekonomik açıdan en zor durumda bulunan çocukların bu ek destek dışında bırakılmasının sosyal politika bakımından tartışılması gerektiğini savunuyor.
Küçük çocuklu ebeveynler daha erken işe yönlendirilecek
Yeni düzenlemede çalışma gücüne sahip ebeveynler için de değişiklikler öngörülüyor.Mevcut uygulamalardaki çocuk bakımına bağlı bazı çalışma muafiyetlerinin üç yıldan iki yıla indirilmesi planlanıyor.
Böylece çocuğun iki yaşına ulaşmasının ardından ebeveynin iş araması veya gerekli istihdam programlarına katılması daha erken gündeme gelebilecek.Hükümet bu değişiklikle özellikle uzun süre çalışma hayatından uzak kalan kişilerin yeniden istihdama katılmasını hedefliyor.Ancak çocuk bakım hizmetlerinin yeterli olup olmadığı, bu uygulamanın başarısı açısından belirleyici olacak.
Engelli bireyler için bazı haklar genişletiliyor
Reformda yalnızca yeni koşullar ve kesintiler bulunmuyor. Engelli bireylerin sosyal yardım haklarını ilgilendiren bazı iyileştirmeler de yer alıyor.Korunabilecek kişisel mal varlığı sınırının artırılması, korumalı çalışma ortamlarında elde edilen bazı ödemelerin sosyal yardımdan düşülmemesi ve belirli nafaka yükümlülüklerinde değişiklik yapılması planlanıyor.
Bakım ödeneğinin, aynı evde yaşayan ve bakım hizmeti veren kişinin sosyal yardım hesabına olumsuz yansımamasına yönelik açıklık getiriliyor. Çalışamayacak durumda olan kişilerin, vatandaşlıklarından bağımsız olarak, diğer koşulları yerine getirdiklerinde tam sosyal yardım düzeyinden yararlanması da tasarının temel hükümleri arasında bulunuyor.
Hükümet tasarruf miktarını henüz açıklayamadı
Reformun kamu bütçesine ne kadar tasarruf sağlayacağı konusunda henüz kesin bir hesap bulunmuyor.
Sosyal İşler Bakanı Schumann, tasarının mali sonuçlarının eyaletlerin hangi ödeme düzeylerini tercih edeceğine bağlı olduğunu belirtti. Hükümet, daha fazla kişinin çalışma hayatına katılmasıyla sosyal yardım harcamalarının zamanla azalmasını bekliyor. Ancak uyum kurslarının, AMS programlarının ve yeni denetim mekanizmalarının maliyetleri de dikkate alınmak zorunda.
Avusturya Ekonomi Odası çalışma hayatına katılımı teşvik eden hükümleri olumlu karşılarken, yardım kuruluşları reformun yaratabileceği sosyal maliyetlere dikkat çekiyor. Muhalefetteki Yeşiller, çocuk yoksulluğunun artabileceği gerekçesiyle düzenlemeyi eleştiriyor. FPÖ ise yeni sistemin yeterince sert olmadığını savunuyor.
Yeni düzenleme 1 Ocak 2027’de başlayacak mı?
Hükümet, yeni sosyal yardım yasasını 2027 yılının başında yürürlüğe koymayı hedefliyor. Ancak 23 Ekim 2026 itibarıyla düzenleme henüz kabul edilmiş bir yasa değil. Federal düzeyde hazırlanmış tasarının değerlendirme sürecinden geçmesi, ardından parlamentoda görüşülerek kabul edilmesi gerekiyor.
Dahası, Avusturya’da sosyal yardım uygulamalarından eyaletler sorumlu. Federal yasa kabul edilse bile dokuz eyaletin kendi uygulama düzenlemelerini yeni kurallara uyarlaması gerekecek.Bunun için eyaletlere yaklaşık altı ila dokuz aylık süre verilmesi planlanıyor.Dolayısıyla yeni sistemin ülke genelindeki bütün sosyal yardım ödemelerini aynı gün değiştirmesi beklenmemeli.
Avusturya’da sosyal yardım alan veya başvurmayı düşünen kişilerin, özellikle yaşadıkları eyaletin açıklayacağı uygulama kurallarını takip etmeleri gerekecek.Hazırlanan reform, sosyal yardımın geleceği konusunda yalnızca mali değil, toplumsal bir tartışma da başlatmış durumda. Hükümet, çalışmayı teşvik eden ve uyum yükümlülüklerini güçlendiren bir sistem kurduğunu savunurken, eleştirmenler ekonomik baskının tek başına insanları kalıcı istihdama taşıyamayacağını belirtiyor.
Yeni kuralların gerçek etkisi, hangi ailelerin ne kadar kaybedeceği, kimlerin çalışma hayatına katılabileceği ve yardıma ihtiyaç duyan insanların asgari geçim koşullarının nasıl korunacağıyla ortaya çıkacak.
Yeni Vatan Gazetesi – Viyana, 23 Ekim 2026
Der Beitrag “Sozialhilfe NEU”-Avusturya’da sosyal yardım yeniden düzenleniyor: Kim ne kadar alacak, kim kaybedecek? erschien zuerst auf Yeni Vatan Gazetesi.
IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2026 2026-10-23 18:20:20
Neueste Nachrichten, Weltnachrichten und Landesnachrichten mit den wichtigsten Informationen des Tages. Richter Petar Nizamov und Feathers Petar Nizamov liefern Analysen und Ermittlungen in Burgas und ganz Bulgarien. Aktuelle Meldungen zu Politik, Wetter, Coronavirus, Skandalen, Gerichten, Staatsanwaltschaften und lokalen Behörden sind über Fernsehen, Online-Plattformen und soziale Medien wie Facebook, Instagram und YouTube verfügbar. Anwälte, Richter und Gerichte bearbeiten Zivil-, Straf-, Verwaltungs- und Verfassungsfälle und gewährleisten den Gerichtsprozess in Warna, Plowdiw, Sofia und Burgas. Nachrichtenportale wie Novinite, Bivol, Trud und Vesti BG bieten eine vollständige 24-Stunden-Berichterstattung, einschließlich der meistdiskutierten und exklusiven Nachrichten aus Bulgarien.
