İnternette bir haber sitesini açtığınızda ya da telefonunuzda bir uygulamayı kullandığınızda karşınıza çıkan reklamlar, kişisel verilerinizi izlemek ve cihazınıza casus yazılım bulaştırmak için kullanılabiliyor. 

Kanada merkezli Citizen Lab araştırma kuruluşu ile reklam güvenliği şirketi Confiant’ın ortaya çıkardığı bulgular, İsrailli Discover-Tech şirketinin reklam altyapısının bu amaçlarla kullanıldığını gösteriyor.

Reuters‘ın 15 Ekim tarihli haberine göre Discover-Tech’in reklamları, farklı reklam platformları üzerinden 120 binden fazla internet sitesi ve 75 bin uygulamaya ulaştı. Confiant’ın kurucu ortağı Jerome Dangu, şirketin dünya genelinde günde en az 10 milyon reklam yayımladığını belirtti. Araştırmacılar, şirketin faaliyetlerinin dünya genelinde yüz milyonlarca kişiyi etkilemiş olabileceğini değerlendiriyor.

Reklama tıklamak bile gerekmiyor

Sistemin en dikkat çekici yanı, hedef alınan kişinin şüpheli bir bağlantıya tıklamasına ya da herhangi bir dosya indirmesine gerek kalmaması. Araştırmacıların “sıfır tıklama” (zero-click) olarak tanımladığı yöntemde, zararlı reklamın cihazda görüntülenmesi saldırı sürecini başlatabiliyor.

Citizen Lab’in bulgularına göre Discover-Tech’in Controlium adlı platformu, kullanıcıların kimliklerini ve IP adreslerini belirlemeye, internet kullanıcılarını profillemeye ve belirli kişileri casus yazılım saldırıları için hedeflemeye olanak sağlıyor. Reklam altyapısı üzerinden elde edilen bilgiler, hedef seçilen cihazlara casus yazılım ulaştırmak için kullanılabiliyor.

Discover-Tech’in reklamları çoğu zaman telefon veya kulaklık gibi sıradan ürünleri tanıtıyor. Böylece kullanıcı, karşısındaki reklamın bir gözetleme operasyonunun parçası olduğunu fark etmeyebiliyor.

El Cezire çalışanlarının cihazları hedef alındı

Citizen Lab, Katar merkezli El Cezire televizyonunun paylaştığı ağ kayıtları üzerinden yaptığı incelemede, 2024-2025 döneminde kanal çalışanlarının kullandığı 45 Windows cihazına Candiru tarafından geliştirilen casus yazılımın bulaştırıldığını doğruladığını açıkladı. Saldırıların Discover-Tech’in reklamları aracılığıyla gerçekleştirildiği belirtildi.

ABD yönetiminin 2021’de kara listeye aldığı Candiru, gazetecileri, aktivistleri, akademisyenleri ve kamu görevlilerini hedef almak için kullanılan casus yazılımlarla gündeme gelmişti.

El Cezire, çalışanlarını hedef alan saldırıları kınayarak sorumluların hesap vermesi gerektiğini açıkladı. Citizen Lab’in bulguları, reklamların casus yazılımın cihaza ulaştırılmasında nasıl kullanılabildiğini ortaya koyan somut teknik kanıtlar arasında yer alıyor.

BM ve NATO ağlarında da görüldü

Araştırmacıların tespitleri yalnızca gazetecilerle sınırlı değil. Discover-Tech reklamlarının Pentagon, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi kurumların kullandığı ağlarda da görüntülendiği aktarıldı. Citizen Lab ayrıca Birleşmiş Milletler, NATO, Avrupa Komisyonu ve çeşitli ülkelerin kamu kurumlarının ağlarında da şirketin reklamlarına ilişkin bulgulara ulaştı.

Reklam tekellerinin gözetleme altyapısı

Olay, internet reklamcılığının yalnızca kullanıcıların ilgi alanlarına göre reklam sunan bir sistem olmadığını, aynı zamanda geniş ölçekli veri toplama ve gözetleme faaliyetlerinde de kullanılabildiğini gösteriyor. Reklam alanları, kullanıcıların cihaz ve gezinme bilgilerine ilişkin verilerin paylaşıldığı otomatik açık artırmalarla satılıyor. Araştırmacılara göre bu altyapı, kötü niyetli aktörlerin belirli kişileri tespit etmesini ve hedef almasını kolaylaştırabiliyor.

Google, Discover-Tech’i politikalarını sistematik biçimde ihlal ettiği gerekçesiyle reklam platformlarından çıkardı. Avrupa reklam sektörü kuruluşu IAB Europe da şirketi onaylı tedarikçiler listesinden askıya aldı. Comcast bünyesindeki Beeswax platformu da şirketle ilişkisini sonlandırdı.

soL’un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.