Abluka altında üretmek ve örgütlenmek

Küba İç Ticaret Bakanlığı, ABD ablukasının yol açtığı zorlu ekonomik koşullara karşı halkın ihtiyaçlarını karşılamak ve ülkenin üretimini sürdürebilmek için ticari faaliyetleri yeniden düzenleyen yeni bir mevzuat paketi hazırladı. Buna göre Resmi Gazete’de yayımlanan 167 ve 168 sayılı kararnameler ile tamamlayıcı kararlar, devlet dışı ekonomik aktörlerin artan ticaretteki rolünü hukuki bir çerçeveye yerleştirirken iç ticaretin daha düzenli, şeffaf ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasını hedefliyor.

Yeni hukuki çerçeve, Merkez Ticaret Sicili’nin dijitalleştirilmesi, aynı işletmenin birden fazla faaliyette bulunmasına olanak sağlayan kapsamlı ruhsat sistemine geçilmesi ve elektronik ticaretin resmi bir ticaret modeli olarak tanınması gibi uygulamaları kapsıyor. Elektronik ödeme yöntemlerinin zorunlu hale getirilmesi ve dijital altyapının güçlendirilmesiyle, sınırlı kaynakların daha etkin kullanılabildiği ve tüketici haklarının daha güçlü korunduğu bir iç ticaret düzeni oluşturmak hedefleniyor. 

ABD ablukasına rağmen kamu yararı ve toplumsal dayanışmadan ödün vermeyen Küba, toptan ve perakende ticareti yeniden yapılandırırken halkın istihdamını ve refahını koruma hedefini en başa koymaya devam ediyor. Yerel üretimin teşvik edilmesi, devlet ile devlet dışı sektörler arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi ve ticaret mekanizmalarının yeniden düzenlenmesi, ablukanın daralttığı hareket alanında toplumsal ihtiyaçları karşılayabilmenin araçlarını çoğaltma çabası olarak karşımıza çıkıyor.

Sömürgeciliğe karşı ortak mücadele

Porto Rikolu dayanışma aktivisti Herminia Cruz, Juan Rius Rivera Tugayı ile birlikte Havana ve Artemisa’daki sağlık kurumlarını ziyaret ederek Başkomutan Fidel Castro’nun 100. doğum yılı anısına düzenlenen etkinliklere katıldı. Ulusal Elektrik Sistemi’ndeki kesintileri doğrudan deneyimleyen Cruz’un değerlendirmeleri, ablukanın gündelik yaşam üzerindeki somut etkilerini yerinde görmenin ötesine geçerek sömürgecilik ve emperyalist kuşatma altında yaşayan halkların deneyimleri arasındaki ortaklığa işaret ediyor. Flores Betancourt Eğitim Polikliniği’nde, tugayın bağışladığı güneş panellerinin elektrik kesintileri sırasında hastalar ve sağlık çalışanları için yaşamsal bir işlev üstlendiğine edilen tanıklık dayanışmanın soyut bir siyasal söylem olmadığını gösteriyor.

Sömürge boyunduruğu altında yaşamanın ne demek olduğunu bir Porto Rikolu olarak çok iyi bildiğini ifade eden Cruz, emperyalist baskıların ve kıtlıkların bir ulusu boyun eğdirmeye yetmediğini Küba örneğinde açıkça gördüklerini belirtti. Küba’nın kısıtlı kaynaklarına rağmen kalbini ve imkânlarını dış dünyayla cömertçe paylaşmaya devam ettiğini ve bu direncin dünya halklarına bağımsızlık ve sömürgecilikle mücadele yolunda büyük bir umut kaynağı olduğunu ifade etti.

Abluka altında sağlıkta teknolojik egemenlik

Küba Sibernetik, Matematik ve Fizik Enstitüsü (ICIMAF) bilim insanları, kemik kırıklarının tedavisinde ve iyileşme sürecinin hızlandırılmasında kullanılacak “Boneconsol” adlı yerli bir ultrasonik jeneratör geliştirdi. Bu cihaz, gereksiz hastane yatışlarını azaltmayı, hastaların iyileşme sürelerini kısaltmayı hedeflerken tıpta ülkenin teknolojik egemenliğinin artmasına da katkı sağlıyor. Proje kapsamında ayrıca yaşlı nüfusta sık görülen kalça kırıklarının tedavisinde kullanılacak biyouyumlu vidaların yerli üretimi de sağlandı.

ICIMAF araştırmacıları ayrıca, kalp ameliyatlarında kan akışını hassasiyetle ölçen düşük maliyetli sensörler ve android tabanlı doppler sistemleri geliştirdi. Tıp alanının yanı sıra tarım sektörüne yönelik İHA ve robotik platform destekli Tarım 4.0 projeleri üzerinde çalışan enstitü, kıdemli bilim insanlarının tecrübesiyle yeni mezun genç mühendislerin dinamizmini başarıyla harmanlıyor. Bu yerli teknolojiler, ABD ablukasının yarattığı ağır ekonomik ve teknolojik kısıtlamalara karşı Küba’nın kendi imkânlarıyla üreten mücadeleci yapısını bir kez daha ortaya koyuyor. Küba bilimi, halkın sağlık ve refah düzeyini yükseltmek amacıyla üretmeye ve teknolojik bağımsızlık mücadelesini kararlılıkla sürdürmeye devam ediyor.

Devrimin kadrolarını yetiştirmek

Küba Komünist Partisi “Granma Çıkarması” Fakültesi, kuruluşunun 50. yılına hazırlanıyor. Eylül 2026’dan Eylül 2027’ye uzanacak 50. yıl programı, Fidel Castro’nun doğumunun 100. yılı ve Granma çıkarmasının 70. yıldönümüyle birlikte ele alınıyor.

“Verimli Yollarda 50 Yıl” başlıklı program kapsamında fakültenin tarih salonunun açılması, Sosyal Bilimler Lisans Programı’ndan 10 öğrencinin mezuniyet töreni, Siyaset Bilimi ve Sosyopolitik Çalışmalar Yüksek Lisansı’ndan 11 mezuna yönelik etkinlik ve emekli kadro, öğretim üyesi ve çalışanlarla buluşmalar gerçekleştirilecek. Kurumun oluşumuna katkıda bulunan kişi, kurum ve emekçilere “50. Yıl” ödülü verilecek; yarım yüzyıllık deneyimin derslerinin değerlendirileceği bir buluşma da düzenlenecek.

Manzanillo’da başlayan ve bugün Granma’nın başkentindeki merkezinde faaliyet gösteren fakülte, ülke genelinde politik ve ideolojik kadro eğitiminin önemli kurumlarından biri haline gelmiş durumda. Fakültenin işlevi yalnızca Parti kadrolarının yetiştirilmesiyle sınırlı değil. Gençlik örgütü, Küba İşçileri Sendikaları Konfederasyonu (CTC), Devrimi Savunma Komiteleri (CDR) ve Küba Kadın Federasyonu (FMC) gibi Devrim’in kitle örgütlerinin de eğitim süreçlerine katkı sunuyor. Bu yönüyle fakülte, Parti politikalarının toplumsal örgütlenme içerisinde yaygınlaşmasında rol oynayan bir siyasal eğitim kurumu olarak faaliyet gösteriyor.
Ablukanın ekonomik ve toplumsal baskıyı ağırlaştırdığı koşullarda bu eğitim faaliyetinin önemi, yalnızca yeni kadroların yetiştirilmesinde değil, Devrim’in örgütsel sürekliliğinin ve siyasal kapasitesinin korunmasında ortaya çıkıyor.

Kanocu Cirilo dünya sahnesinde

Paris 2024 Olimpiyat üçüncüsü Kübalı kano sporcusu Yarisleidis Cirilo, Polonya’da düzenlenen 2026 Dünya Durgunsu Kano Şampiyonası’na güçlü bir başlangıç yaptı. C-1 200 metre eleme serisini 49,04 saniyelik derecesiyle ilk sırada tamamlayan Cirilo, doğrudan yarı finale yükseldi.

Küba’yı şampiyonada tek başına temsil eden Cirilo’nun başarısı, spor alanındaki sonuçların arkasındaki maddi koşullardan bağımsız değerlendirilemez. Spor altyapısının, ekipman tedarikinin ve uluslararası hareketliliğin ciddi kaynak gerektirdiği bir ortamda Kübalı sporcuların uluslararası düzeyde rekabet etmeyi sürdürmesi, ülkenin sporu bir toplumsal hak ve kamusal alan olarak ele alan yaklaşımının sonuçlarından biri.

Avrupa’nın merkezinden yükselen dayanışma sesleri

Brüksel’de Fidel Castro’nun doğumunun 100. yılı anısına düzenlenen dayanışma bisiklet turu, Poelaert Meydanı’nda düzenlenen Küba ile dayanışma eylemi ile son buldu. Avrupa’nın kalbinden yükselen Küba ile dayanışma sesleri; ABD hükümetinin Küba halkını doğrudan hedef alan saldırgan politikalarına, enerji kesintilerini derinleştiren abluka uygulamalarına ve ekonomik boğma girişimlerine karşı kararlı bir protestoya dönüştü. Eylemde söz alan dayanışma örgütü temsilcileri ve Kübalı diplomatlar, yarım asrı aşkın süredir sürdürülen ekonomik, ticari ve finansal ablukanın Küba halkının yaşam koşulları üzerindeki yıkıcı etkisini ve bunun uluslararası hukuk açısından taşıdığı sorunları vurguladı.

Enerji cephesinde mücadele sürüyor

Camagüey’deki 10 Ekim Termik Santrali’nin 6 numaralı ünitesi, Ulusal Elektrik Sistemi ile senkronize olduktan sonra fırın borularından birinde meydana gelen arıza nedeniyle devre dışı kaldı. Kazandaki aşırı basınç nedeniyle ortaya çıkan arızanın giderilebilmesi için uzman ekipler vakit kaybetmeden kazandaki suyu tahliye ederek onarım çalışmalarına başladı.

Arızanın, iletim hatlarındaki frekans dalgalanmasının Felton Termik Santrali’nin devre dışı kalmasına, bunun sonucunda türbin vanalarının kapanmasına ve sistemde basınç yükünün oluşmasına bağlı olduğu açıklandı. Bu teknik zincir, Holguín’den Guantánamo’ya kadar doğu vilayetlerinde geçici elektrik kesintilerine yol açtı.

ABD ablukasının yarattığı ağır malzeme ve altyapı kısıtlamalarına rağmen Küba yönetimi ve Elektrik Santralleri Bakım Şirketi (EMCE) uzmanları, kriz anında sergiledikleri yüksek mücadele gücü ve hızlı müdahale kapasitesiyle sistemi aynı gün saat 22:00 itibarıyla yeniden ayağa kaldırmayı başardı. Zorlu şartlara rağmen gösterilen bu yoğun çaba, Küba halkının ve teknik ekiplerinin altyapı sorunları karşısındaki direncini bir kez daha ortaya koydu.

Küba’da elektrik üretiminde son durum

Küba Ulusal Elektrik Birliği (UNE), ABD ablukasının neden olduğu yedek parça ve yakıt tedarik kısıtlamaları ile termik santrallerdeki teknik arızalar ve bakım süreçleri sonucu ülke genelinde ağır bir elektrik üretim açığının yaşandığını açıkladı.

Açığın en yüksek olduğu saatlerde 2.340 MW seviyelerine ulaştığı belirtildi. Güneş enerjisi santrallerinin ürettiği yenilenebilir enerji altyapıya kritik bir katkı sağlasa da akşam saatlerinde artan yüksek talep karşısında mevcut kapasitenin yetersiz kalması nedeniyle elektrik hizmetinde ciddi kesintilerin yaşanmaya devam edeceği öngörülüyor.