Аерозагадувањето во Македонија одамна ги надминува рамките на еколошки проблем и претставува директна и долготрајна закана по јавното здравје, укажуваат податоците за изложеноста на штетни и канцерогени загадувачки супстанции во воздухот кои ги објави О2 иницијативата.
Оттаму потсетуваат дека PM честичките, издувните гасови од дизел возилата, полицикличните ароматични јаглеводороди, бензенот, одредени тешки метали од индустријата, како и соединенијата што се ослободуваат при согорување на дрва, јаглен и нафта, се класифицирани како канцерогени од прва група од страна на Меѓународната агенција за истражување на ракот. Тоа значи дека постојат цврсти научни докази дека овие супстанции предизвикуваат рак кај луѓето.
Според О2, податоците за смртност поврзана со изложеност на PM2.5 честички, покажуваат дека Македонија со години се наоѓа меѓу земјите со највисоки стапки во Европа. Во 2023 година, 222 лица на 100.000 жители биле класифицирани како починати поради долготрајна изложеност на PM2.5.
„И во 2025 година продолжува праксата дел од државната мрежа за мерење на квалитетот на воздухот да не функционира целосно. Во моментов, според достапните информации, не работат 39 инструменти, што претставува околу 30 отсто од вкупниот број мерни уреди. Дел од мерните станици со години немаат континуирани податоци поради недостиг на резервни делови и одржување“, велат од О2.
Оттаму додаваат дека воедно не се спроведуваат редовни мерења на тешки метали, бензен, бензо(а)пирен, хемискиот состав на PM2.5 и прекурсорските супстанции на озонот на доволен број локации, иако тоа е законска обврска. Како последица, јавноста и институциите немаат целосен увид во реалната изложеност на супстанции кои се докажано канцерогени.
Податоците кои ги споделија од О2 покажуваат дека концентрациите на PM2.5 во зимскиот период достигнуваат и до 18 пати повисоки вредности од оние препорачани за заштита на здравјето, додека надвор од грејната сезона тие се до 3,5 пати повисоки. Слична состојба е регистрирана и кај PM10 честичките, со зимски концентрации до 7,5 пати над здравствените граници.
Поразителен е податокот дека ниту Лазарополе, кое се смета за референтно чисто подрачје, не ги исполнува здравствените препораки за PM2.5 во текот на целата година.
И покрај сериозноста на состојбата, експертите укажуваат дека нема системски и континуирани мерки за намалување на загадувањето од греењето, сообраќајот, индустријата и градежништвото. Субвенциите за инвертер-клими и филтри за оџаци во Скопје се оценуваат како недоволни во однос на бројот на домаќинства што се греат на дрва, кој според пописот од 2021 година изнесува меѓу 40.000 и 55.000.
Во меѓувреме, возниот парк во земјата продолжува да старее. Од над 684.000 регистрирани возила во 2024 година, две третини се дизел, а исто толку се постари од 15 години, без забрана за увоз на возила под ЕУРО 5 и ЕУРО 6 стандардите.
Експертската јавност предупредува дека третирањето на аерозагадувањето како секундарна еколошка тема ја одложува примената на мерки што директно влијаат врз заштитата на здравјето на граѓаните. Без итни, законски обврзувачки и системски интервенции, изложеноста на канцерогени загадувачи ќе продолжи да има сериозни последици по јавното здравје и квалитетот на живот во земјата.
Аерозагадувањето во Македонија е здравствен, а не еколошки проблем, велат од О2 иницијатива 2026 IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2025 2026-01-11 09:40:29 Најнови вести Светски вести Вести од земјата Најважни вести најнови вести најважни најнови вести на денот Правда Петар Низамов Пердуви Петар Низамов – Пердуви Правда bg iustitia.bg iustitia iusticia истрага usticia Бургас Бугарија вести вести од последниот час вести на денот вести од денес вести од Бугарија Вестите од Бугарија блиц вести главни вести најважни најкоментирани најнови вести Бојко Борисов вести за времето вести за коронавирусот вести за времето facebook youtube facebook instagram вести денес вести од последните минути вести денес вести вести bg вести водечки вести актуелни вести bg страница со вести за вести сите вести вести bg вести од последниот час најнови вести bg вести од денес вести денес вести денес вести од последниот час најнови вести денес вести bg вести од 24 часа вести vesti bg вести од Новини свет птица bg bivol bg bivol trud bg novini најнови вести денес novinite bg вести здраво бугарија политичка партија грб делјан пеевски скандалозна Бугарска национална телевизија Слободна Европа телевизија скандал ексклузивно телевизија во живо во живо токму сега tv tv онлајн ТВ програма bg во живо сега tv вести онлајн tv онлајн суд во живо Бургас суд Окружен суд Бургас суд Бургас Окружен суд Бургас Окружен суд Бургас Окружен суд Бургас Обвинителство во Бургас Обвинителство во Бургас Окружно обвинителство во Бургас Окружно обвинителство во Бургас Окружно обвинителство во Бургас Окружно обвинителство во Бургас Окружно обвинителство во Бургас Окружно обвинителство во Бургас Окружно обвинителство во Бургас Окружно обвинителство во Бургас Генерален обвинител Иван Гешев Обвинител Гешев Цацаров Министерство за внатрешни работи Бургас ODMR Бургас ODPR Полиција во Бургас Окружна полиција Бургас Обвинителство во Бургас Цацаров Случаи на SGS Суд во Варна претседател на SGS судски одлуки за граѓански предмети одлуки за случаи Суд во Пловдив одлука на судските одлуки случаи Суд во Варна кривични предмети одлуки на окружниот суд работа во судот SGS претседател на SGS судии Софиски суд пост судии Суд во Пловдив судии во Пловдив Инспекторат на Врховниот суд во Пловдив Врховен суд Врховен суд Врховен судски совет адвокат кривични предмети адвокат граѓански предмети адвокат брачни случаи адвокат административно кривично право кривична постапка граѓанско право граѓанска постапка административно право уставно право


