Merhuma rahmet, sevenlerine başsağlığı 2026

Her yeni güne bir yeni CHP’li belediyeye baskın haberiyle uyanıyoruz. İstanbul’dan başladılar, Ekrem İmamoğlu’nu hapse göndererek ilk aşamayı tamamladılar. Bu aslında İmamoğlu’nun ilk seçimini iptal etme operasyonun bir uzantısıydı. İmamoğlu’nu Tayyip Erdoğan’a benzetiyorlar, hem korkuyor hem nefret ediyorlar. Hapse attılar ama çıkıp yola devam etme ihtimali hep var. İçeride tutmakla yetinmiyorlar, belediyelere el koyarak mali kaynağını kurutmak istiyorlar. Olmadı beton dökecekler üzerine. 

Özgür Özel, CHP’nin başına geçince İmamoğlu’nun arkasında durmak zorunda kaldı. Şimdi bedelinin çok ağır olduğunu görüyor ama geri çekilmesi için de imkânı yok. Onun o koltuğa oturtulmasının tek nedeni İmamoğlu’ydu. Yoksa Kemal Kılıçdaroğlu’ndan veya Ekrem İmamoğlu’ndan bir farkının olmadığını herkes biliyor. Üçü de birer reenkarne Turgut Özal’dır. 

CHP artık birbirine benzeyen üç-beş adamın ikbal partisidir. Duruşu belli değil, ideolojisi yok, cumhuriyete arkasını dönmüş, laikliği terk etmiş. Özelleştirmeci ve karşı devrimci. Halktan değil sermayeden yana. Koçların eli AKP’den çok CHP’nin içinde, karıştırıp duruyor.

E aynı özelliklerde ve iktidarı elinde tutan bir parti daha var. Daha gerici, daha gözü kara, daha ölçüsüz. Emperyalist merkezler ve büyük patronlar da arkasında duruyor. Haliyle CHP’nin her gün dayak yemesi kaçınılmazdır. Kavgan yok ki giresin, cesaretin yok ki dövüşesin. Cumhuriyet Ak Partisi’ne dönüşmüş Cumhuriyet Halk Partisi’nin dramıdır.

***

Halkımıza yıllardır cumhuriyetin yıkıldığını anlatmaya çalışıyoruz. Cumhuriyet yıkılmış ve laikliği cami avlusuna terk edilmiştir. 

Ancak cumhuriyeti yıkan, laikliği terk eden, sanıldığı gibi, AKP değildir. AKP’yi ölüyü kaldırsın diye icat edip göreve çağırdılar. İstiyor, kaldıramıyor; ölü ortada, her gün tecavüze uğruyor.

Ancak sorun saldırıya uğraması değil, halkımızın ölünün canlanacağını sanmasıdır. 

Cumhuriyet yıkıldı ama yıkılmadan önce zaten çürümüştü. CHP de kapatılmadan önce çürümüş, yıkılmıştı. “Seyyit” Kılıçdaroğlu’nda, imam eşliğinde koltuğuna oturan İmamoğlu’nda, cami cami dolaşıp basın açıklaması yapan Özel’de laiklik bulamayız. 

Laikliğe sırtını dönmüş cumhuriyetin yaşama şansı yoktur. Laiklikten uzaklaşmış CHP’nin ayakta kalması imkansızdır. İkisi de göçmüştür. Merhumlara rahmet, sevenlerine başsağlığı diliyoruz.

Şimdi de CHP’nin kapatıldığını anlatmaya çalışıyoruz. İşte ölü ortada, sahipsiz yatıyor.

Cumhuriyet yıkılmış, kurucu partisi kapatılmıştır. Bu iki yıkım kabul edilmeden halkımızın bir çıkar yol bulması mümkün değildir. Buradayız; Ölü canlanmayacak ve CHP bir daha ayağa kalkamayacak.  

***

Yalnız bu yıkılışın “demokrasi eksikliği” ile bir ilgisi yoktur. “Demokratik cumhuriyet”in ortaya çıkışında sınıf ve sosyalizm korkusunun büyük payı var. Demokrasi sonradan ortaya çıkmıştır, cumhuriyete eklentidir. Başlangıcında ise “Jakoben terörü” var. Laiklik ve eşitlik cumhuriyet için yeter şarttır; demokrasisi eksik olsa bile bunlar sonucu oluşturmaya ehildir. Hatta yavaş işleyen, hoşgörülü cumhuriyet, eğer varsa, bir anomalidir. Özgürlükçü laiklik olmaz, monarşiye hoşgörülü bir cumhuriyetçilik imkansızdır. Cumhuriyetin kökeninde Jakobenizm var. 

***

Şimdi yıkıcıları cumhuriyette bir anomali buluyor, saltanatı ve hilafeti geri çağırıyor. Osmanlıda demokrasi bulmak bu varsayımla mümkün oluyor. 

Cumhuriyetin eşitliği yurttaşlıkta ete kemiğe bürünmüştür. Ümmetten ve tebaadan farklı olarak yurttaşlık eşitliği varsayar. Kral ile köylü, işçi ile şehirli yurttaşta birbirine eşitlenmiştir. Tabii arkasında piyasa mekanizmasının herkesi birer alıcı ve satıcı kimliğinde birleştirip eşitlemesi var. Burjuva cumhuriyetin eşitliğindeki sorun esinini piyasadan almasındadır. Piyasada ise eşitlik yoktur, çünkü iktisadi bir şeydir. Herkes parası kadar eşittir. Zenginlerin eşitliğidir. 

Haliyle cumhuriyette “eşit yurttaşlık” da olmaz. Cumhuriyet, bütün diğer kimlikleri silip yerine yeni bir kimlik, yurttaşlık, inşa etmekle ilgilidir. Asimilasyon, haliyle, kaçınılmazdır. Devrimden önce Fransa’da halkın ancak yüzde 10’u Fransızca konuşuyordu. Devrim Fransızcayı, Paris Fransızcasını, ulusal dil yapmıştır. Oksitanca, Bretonca, Kuzey dilleri veya Flamanca’ya eşitlik tanımayı hiç düşünmemiştir.

Yurttaşlık cumhuriyetin tek kimliğidir. Cumhuriyetçi kimliğin inşasında etnik ve dini kimliklere yer yoktur. Yurttaşlığın esası kimliklere eşitlik tanımak değil, alt kimlikleri ortadan kaldırarak ortak yaşamı ve ulusal kimliği öne çıkarmaktır. Eski düzenin tebaası ve kulu yerine, hakları olan özgür bireyi koyar. Kralın tebaasını boyun eğmez yurttaşlara dönüştürür. 

Cumhuriyette inanç özgürlüğü de olmaz. Cumhuriyet fıtratı gereği laiktir. Dini, kamusal alandan silerek ve kilisenin etkisini öteki dünyaya göndererek ortak bir kamusal alan yaratmayı hedefler. Laiklik dinlere özgürlük değil, dinlerden özgürlüktür. 

Bu durumda cumhuriyette anomali bulan cumhuriyet düşmanı bir gericidir. Cumhuriyette anomali bulanın normali Osmanlıdır, hilafettir, saltanattır, ümmettir, tebaadır. 

Cumhuriyetin sorunu normal olmaması değil haddinden fazla normal olmasıdır. Bizim cumhuriyetimiz bir açıdan Fransız Devrimi’nin burnundan düşmüştür. Tabii kuran sınıf daha korkak, daha temkinli ve az devrimcidir. Jakobenizm yetmezliğinden mustarip bir cumhuriyettir bu. 

***

Eşit yurttaşlık istemiyoruz, eşitliği tam bir yurttaşlık istiyoruz. Devrimci bir meclisi gereksiniyoruz. Sahibinin halk olduğu yeni bir ülke istiyoruz. 

Çünkü eskisi yıkılmıştır ve yok hükmündedir, butlandır. 

Tabii kısıtlarımız ar; 15 yıldır halkımıza cumhuriyetin yıkıldığını anlatmaya çalışıyoruz. Kırk yıldır bu CHP’nin kurucu parti ile bir ilişkisinin kalmadığını kabul ettirmeye çabalıyoruz.

Yıkıldığını kabul etmeden yenisini kurmaya kalkışamayız çünkü. 

Cumhuriyet yıkıldı ve CHP kapandı. 

Bize yeni bir parti ve yeni bir cumhuriyet gerek. Eşitliği tam bir yurttaşlık gerek. Bize yeni bir devrim gerek.