Antalya’da ışıklar yanıyor. Büyük ekranlarda ormanlar, masmavi denizler, rüzgâr türbinleri, güneş panelleri ve yemyeşil vadiler… Dünyanın geleceğine ilişkin umut verici görüntüler eşliğinde iklim krizi konuşuluyor. Sürdürülebilir kalkınmadan, karbon emisyonlarının azaltılmasından, temiz enerjiden ve doğanın korunmasından söz ediliyor. Konferans salonlarının duvarlarını süsleyen coğrafya ile o coğrafyanın üzerinde yaşananlar arasında ise giderek büyüyen bir mesafe var.

Birinci bölüm yazımda, Antalya’da dünya ikliminin geleceği konuşulmaya hazırlanılırken Ankara’nın içme suyu havzasındaki 2 bin 964 hektarlık alanın orman sınırları dışına çıkarılmasını ele almıştım. Şimdi bu kez zirvenin salonlarına, o salonların en görünür yerlerinde isimleri bulunan şirketlere ve onların memleketin dört bir yanına uzanan yatırımlarına bakalım.

Çünkü iklim krizinin çözümüne ilişkin büyük sözlerin arkasında, bugünün ekonomik düzenini ve bu düzenin doğayla kurduğu ilişkiyi anlamamızı sağlayacak önemli bir tablo bulunuyor.

COP31’in kurumsal ortakları arasında Türkiye’nin en büyük sermaye grupları yer alıyor. Koç Holding “Küresel İş Ortağı”, Sabancı Holding “Elektrifikasyon Ortağı”, Cengiz Holding ise “Uygulama Ortağı” olarak zirvenin resmî sponsorluk listesinde bulunuyor. Limak ve IC Holding de zirvenin destekçileri arasında anılıyor.

Şimdi Antalya’dan biraz uzaklaşalım. Muğla’nın Akbelen ormanlarına, kömür ocaklarının genişleme baskısı altındaki zeytinliklerine, Çanakkale’nin Karabiga kıyılarına, Kaz Dağları’na uzanalım. Oradan Karadeniz’e, Artvin’in dağlarına, Rize’nin İkizdere Vadisi’ne, Ordu’nun madencilik faaliyetleriyle karşı karşıya kalan yaylalarına bakalım. Anadolu’nun ormanlarını, meralarını, tarım topraklarını, derelerini ve sulak alanlarını düşünelim. Çünkü bu coğrafyalarda yaşananlar, zirvenin salonlarında sıkça tekrarlanan “sürdürülebilirlik” sözcüğünün memleketin gerçek yaşamında nasıl bir karşılık bulduğunu sorgulamamız için yeterince güçlü nedenler sunuyor.

Petrolün kazancı, iklimin geleceği

Önce Koç Holding’den başlayalım. Türkiye’nin en büyük sanayi gruplarından biri, dünyanın en önemli iklim zirvesinin “küresel iş ortağı” olarak karşımıza çıkıyor. Üstelik bu ortaklık, siyasi iktidar tarafından iklim mücadelesinde kamu ile özel sektörün iş birliğinin önemli örneklerinden biri olarak sunuluyor.

Koç Holding’in ekonomik gücünün dayandığı alanlara baktığımızda enerji, otomotiv, dayanıklı tüketim ve finans sektörlerinde büyük bir sermaye yoğunlaşması görüyoruz. Bu yapının enerji alanındaki en önemli kuruluşlarından biri ise TÜPRAŞ. Türkiye’nin en büyük petrol rafinaj şirketi olan TÜPRAŞ, yaklaşık 30 milyon tonluk yıllık rafinaj kapasitesiyle fosil yakıtlara dayalı enerji sisteminin başlıca aktörlerinden biri.

2025 yılında 26,8 milyon ton petrol ürünü üreten şirketin rafinerileri yüksek kapasiteyle çalışmayı sürdürüyor. Benzin, motorin ve jet yakıtı üretimi, grubun ekonomik faaliyetleri içinde önemli bir yer tutuyor.

Buraya kadar büyük sermayenin bilinen ekonomik faaliyetlerinden söz ediyoruz. Ancak iklim zirvesinin ortaklığıyla birlikte değerlendirdiğimizde karşımıza çok daha çarpıcı bir gerçek çıkıyor.

Climate Home News’in şirket belgelerine dayanarak yaptığı araştırmaya göre Koç Holding ve TÜPRAŞ, 2025 yılında 2030 yılı için belirledikleri operasyonel sera gazı emisyonlarını azaltma hedeflerini yüzde 27’den yüzde 20’ye düşürdü. TÜPRAŞ’ın 2035 yılına ilişkin azaltım hedefi de yüzde 35’ten yüzde 25’e çekildi.

Daha açık söyleyelim: İklim krizinin giderek ağırlaştığı, fosil yakıtlardan çıkışın uluslararası müzakerelerin merkezinde bulunduğu bir dönemde, COP31’in “küresel iş ortağı” olan sermaye grubu yani Koç’lar, iklim hedeflerini aşağı yönlü değiştirdi.

Üstelik aynı araştırma, Koç Holding’in toplam karbon ayak izinin yaklaşık yüzde 97’sini oluşturan dolaylı emisyonlar için belirlenmiş bir azaltım hedefinin bulunmadığını aktarıyor.

Kapsam 3 olarak adlandırılan bu emisyonlar, şirketin değer zincirinde ve sattığı ürünlerin kullanımında ortaya çıkan sera gazlarını da içeriyor. Petrol ürünlerinin araçlarda, uçaklarda ve diğer kullanım alanlarında yakılmasıyla oluşan emisyonlar bu nedenle son derece önemli.

Şirketin açıkladığı azaltım hedefleriyle toplam karbon ayak izi arasındaki bu büyük fark, iklim politikalarının hangi ölçütlerle değerlendirildiği sorusunu gündeme getiriyor.

Koç Holding ve TÜPRAŞ, diğer taraftan yenilenebilir enerji, sürdürülebilir havacılık yakıtı ve yeşil hidrojen gibi alanlara yatırım yapmayı hedefliyor. Büyük sermaye, fosil yakıtlara dayalı üretim sistemindeki ekonomik konumunu sürdürürken enerji dönüşümünün açtığı yeni pazarlarda da yerini almaya hazırlanıyor.

İşte kapitalizmin iklim krizi karşısındaki en önemli çelişkilerinden biri burada belirginleşiyor.

Doğal varlıkların yoğun kullanımına ve fosil yakıtlara dayalı üretim ilişkileri içinde büyüyen sermaye, bugün kendini aynı krizin çözümüne aday gösteriyor. Krizin kendisi yeni teknolojilerin, yatırımların, finansman mekanizmalarının ve sermaye birikiminin konusu hâline geliyor.

Petrol ekonomisinden elde edilen birikim, bu kez “yeşil dönüşüm” adı verilen yeni ekonomik alanlara taşınıyor.

Peki, Koç Holding bu ortaklığa hangi ölçütlerle seçildi?

Asıl üzerinde durmak istediğim meselelerden biri de burada başlıyor.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekretaryası arasında imzalanan COP31 Ev Sahibi Ülke Anlaşması, kurumsal ortaklıkların değerlendirilmesinde şirketlerin iklim bakımından güvenilirliğinin dikkate alınmasını öngörüyor. Anlaşmada, potansiyel ortaklar hakkında BM Sekretaryasının görüşüne başvurulmasına ilişkin hükümler de bulunuyor.

Ancak Climate Home News’in araştırmasına göre Koç Holding’in bu değerlendirmeden hangi ölçütlerle geçtiği kamuoyuna açıklanmış bulunmuyor. Türkiye’nin COP31 Başkanlığı, sponsorluk seçim kriterlerini ve ortaklık anlaşmalarının mali koşullarını da kamuoyuyla paylaşmış durumda değil. Araştırma kapsamında yöneltilen sorulara ilişkin yeterli açıklama alınamadığı bildiriliyor.

Burada yanıtlanması gereken çok açık bir soru var:

İklim hedeflerini aşağı çeken, ekonomik faaliyetlerinin önemli bir bölümünü petrol rafinajı üzerinden sürdüren ve toplam karbon ayak izinin büyük bölümünü oluşturan dolaylı emisyonlar için azaltım hedefi bulunmayan Koç Holding, hangi değerlendirme sonucunda COP31’in “küresel iş ortağı” seçildi?

Bu sorunun yanıtı, yalnızca bir şirketin çevresel performansıyla ilgili değil. İklim politikalarının kimlerle, hangi ekonomik ilişkiler içinde ve hangi kamusal denetim mekanizmalarıyla oluşturulduğunu da ilgilendiriyor.

İklim zirvesinin ortaklık koşullarının açıklanması, şirketlerin çevresel taahhütlerinin bağımsız biçimde değerlendirilmesi ve bu ortaklıkların sağladığı ekonomik ve kurumsal olanakların kamuoyunca bilinmesi gerekiyor.

Çünkü bir iklim zirvesinin güvenilirliği, kürsülerde yapılan konuşmalar kadar, o kürsülerin arkasındaki ekonomik ilişkilerle de ölçülüyor.

Akbelen’de kömür, Antalya’da iklim

Şimdi Muğla’nın Milas ilçesine, Akbelen’e gidelim.

İkizköy çevresindeki ormanlar, zeytinlikler, tarım alanları ve köy yaşamı yıllardır kömür madenciliğinin genişleme baskısıyla karşı karşıya. Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerine kömür sağlayan faaliyetlerin arkasında Limak ve IC Holding ortaklığındaki YK Enerji bulunuyor.

Akbelen’deki mücadeleyi hepimiz biliyoruz. Köylüler yıllardır zeytinliklerini, ormanlarını, geçim kaynaklarını ve yaşam alanlarını korumaya çalışıyor. Bu mücadele sırasında kolluk müdahaleleri, gözaltılar ve yargısal süreçler de yaşandı.

Bir tarafta kömür üretiminin devamlılığı için alınan kararlar, diğer tarafta toprağını ve yaşamını savunan köylüler…

Akbelen’de yaşananlar, kuşaklar boyunca sürdürülen tarımsal üretim ile maden işletmelerinin ekonomik çıkarları arasındaki çatışmayı bütün açıklığıyla ortaya koyuyor. Bir tarafta toprağı işleyen, zeytin ağaçlarını yetiştiren, geçimini bu coğrafyadan sağlayan köylüler, diğer tarafta aynı toprakların altında bulunan kömürü ekonomik kazanca dönüştürmek isteyen sermaye ve bu tercihin önünü açan siyasi iktidar bulunuyor.

Zeytinlikler üzerindeki madencilik baskısı, Türkiye’de doğal varlıkların ekonomik kullanımına ilişkin en çarpıcı örneklerden birini oluşturuyor. 2025 yılında çıkarılan 7554 sayılı Kanun’la getirilen düzenlemeler, belirli koşullar altında zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetlerine olanak tanırken zeytin ağaçlarının taşınmasını ve yeni zeytinlik alanları oluşturulmasını da öngörüyor.

Oysa bir zeytinlik, yalnızca belirli sayıda ağacın bulunduğu bir arazi parçasından oluşmuyor. Toprağı, suyu, biyolojik çeşitliliği, üretim kültürü ve kuşaklar boyunca sürdürülen emekle birlikte var oluyor. Yüzyıllık bir zeytin ağacının başka bir yere taşınmasıyla, o ağacın parçası olduğu ekolojik ve toplumsal ilişkilerin de taşınabileceğini varsaymak, coğrafyayı ekonomik kullanım alanlarına indirgeyen anlayışın en açık örneklerinden biri.

Açık ocak madenciliğinin yarattığı etkiler, yalnızca ağaçların kesildiği alanlarla sınırlı kalmıyor. Toprağın yapısı, suyun hareketi, bitki örtüsü, tarımsal üretim ve kırsal yaşamın sürekliliği bu müdahalelerden etkileniyor. Kömürün yakılması ise sera gazı emisyonları yoluyla iklim krizine katkıda bulunuyor.

İşte bu nedenle Limak ve IC Holding’in iklim zirvesinin destekçileri arasında yer almasını, Akbelen’deki üretim faaliyetlerinden bağımsız düşünemiyorum.

Antalya’da iklim krizi konuşulurken Akbelen’de kömür üretiminin sürdürülmesi için verilen mücadele, enerji politikalarının ekonomik ve toplumsal karakterini bütün açıklığıyla ortaya koyuyor.

Kömür üretiminin devamlılığı için gösterilen kararlılıkla köylülerin yaşam alanlarını koruma taleplerine verilen karşılık arasındaki fark, siyasi iktidarın hangi ekonomik önceliklere ağırlık verdiğini de gösteriyor.

Karabiga’dan İkizdere’ye uzanan sermaye coğrafyası

Çanakkale’nin Karabiga kıyılarında CENAL kömürlü termik santrali bulunuyor. Cengiz Holding’in enerji yatırımları arasında yer alan santral, ek kömür kapasitesine ilişkin tartışmalarla yeniden gündemde.

Greenpeace Türkiye’nin Ekim 2026’da Karabiga’da gerçekleştirdiği eylemde, santralin genişletilmesine yönelik planlarla şirketin COP31 ortaklığı arasındaki çelişkiye dikkat çekildi.

Cengiz Holding’in yatırım coğrafyasına baktığımızda Karabiga’dan çok daha geniş bir alanla karşılaşıyoruz. Eskişehir’deki altın ve gümüş madeni projeleri, Artvin’deki madencilik faaliyetleri ve Kaz Dağları’ndaki yatırımlar, orman alanları, su kaynakları ve tarım toprakları üzerindeki etkileri nedeniyle tartışılıyor.

Karadeniz’de ise Rize’nin İkizdere ilçesindeki Eskencidere Vadisi, aynı sermaye grubunun faaliyetleri üzerinden doğa koruma mücadelesinin başka bir yüzünü gösteriyor. İyidere Lojistik Limanı’na malzeme sağlamak amacıyla açılan taş ocağına ilişkin 21 Ocak 2021 tarihli “ÇED Gerekli Değildir” kararı, uzun bir yargılama sürecine konu oldu. Rize İdare Mahkemesinin 15 Mayıs 2024 tarihli, 2023/138 Esas ve 2024/448 Karar sayılı kararında, proje tanıtım dosyasındaki çevresel değerlendirmelerin yetersizlikleri ve proje alanı dışındaki kullanımların etkileri ele alınarak dava konusu işlem iptal edildi. Ocak 2026’da basına yansıyan haberlerde de taş ocağına ilişkin iptal kararı ve yıllara yayılan hukuki mücadelenin sonuçları yeniden gündeme geldi.

Davacıların avukatı Yakup Şekip Okumuşoğlu’nun açıklamaları, meselenin en çarpıcı yönünü ortaya koyuyor: Yargısal denetim sürerken vadideki faaliyetler yıllarca devam etti. Hukuki mücadelenin sonuç vermesi, bu süre içinde doğada meydana gelen tahribatı kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.

Bir vadinin ekolojik sürekliliği, su kaynakları ve bitki örtüsü zarar gördükten sonra verilen iptal kararları, kaybedilen doğal ilişkileri geri getirmeye yetmiyor. İkizdere, çevresel denetimin zamanlamasının da en az kararın kendisi kadar önemli olduğunu gösteriyor.

Karadeniz’in başka coğrafyalarında da benzer mücadeleler sürüyor. Ordu’nun Perşembe ve Çobantepe yaylalarında madencilik faaliyetlerine karşı çıkan köylüler, su kaynaklarını, hayvancılığı ve yayla yaşamını korumaya çalışıyor. Yaylaların ekolojik niteliği, yalnızca bitki örtüsünden ibaret kalmıyor; suyun dolaşımı, otlatma düzeni, kırsal üretim ve kuşaklar boyunca oluşmuş kullanım ilişkileriyle birlikte anlam kazanıyor.

Bütün bu örneklerde ortak bir ekonomik yaklaşım görüyoruz. Toprağın altındaki maden, üzerindeki orman, çevresindeki su kaynakları ve o coğrafyada sürdürülen yaşam, yatırım kararlarının farklı sonuçları olarak karşımıza çıkıyor.

Bir maden sahasının sınırlarını harita üzerinde çizmek mümkün. Ancak suyun hareketi, orman ekosistemlerinin sürekliliği, tarımsal üretimin koşulları ve köylerin yaşam ilişkileri bu sınırların çok ötesine uzanıyor.

Bir peyzaj mimarı olarak coğrafyaya baktığımda birbirinden bağımsız yatırım parsellerinden çok, birbirini besleyen doğal ve toplumsal sistemler görüyorum. Orman, su, tarım, hayvancılık ve yerleşim bir bütünün parçaları. Sermayenin yatırım kararları ise çoğu zaman bu bütünlüğü parçalara ayırarak her bir parçayı ayrı bir ekonomik kullanımın konusu hâline getiriyor.

Bu nedenle iklim krizinin sonuçlarını yalnızca karbon emisyonlarıyla değerlendirmek, doğa üzerindeki toplam baskının önemli bir bölümünü görünmez kılabiliyor.

Yenilenebilir enerji de toprağın üzerinde kuruluyor

Fosil yakıtlardan uzaklaşmanın zorunluluğu konusunda bilimsel bir tartışma bulunmuyor. Kömür, petrol ve doğal gaza bağımlılığın azaltılması, iklim krizinin sınırlandırılması açısından temel bir gereklilik.

Ancak yenilenebilir enerji yatırımlarının da coğrafyanın üzerinde gerçekleştiğini unutmamak gerekiyor.

Rüzgâr türbinleri, güneş panelleri, enerji iletim hatları ve bağlantı yolları belirli arazi kullanımlarını beraberinde getiriyor. Bu tesislerin nerelere kurulduğu, hangi ekosistemleri etkilediği ve kırsal üretimle nasıl ilişkilendiği, enerji dönüşümünün çevresel ve toplumsal sonuçlarını belirliyor.

COP31 çevresindeki kurumsal ortaklıklar arasında adı geçen Kalyon Holding’in Ordu, Tokat ve Sivas illerini kapsayan rüzgâr enerjisi projesi, orman, mera ve yaylak alanları üzerindeki olası etkileri bakımından tartışılıyor. Şanlıurfa’nın Viranşehir ilçesinde hayvancılık amacıyla kullanılan meralardaki güneş enerjisi yatırımlarına yönelik itirazlar da benzer bir sorunu gündeme getiriyor. Sabancı grubunun İzmir Çeşme’deki enerji yatırımları etrafında tarım arazilerine ilişkin yaşanan tartışmalar ise yer seçiminin önemini bir kez daha gösteriyor.

Bir güneş enerjisi santralinin karbon emisyonlarını azaltmaya katkıda bulunması önemli. Ancak verimli tarım topraklarının kaybı, meraların kullanımının daralması ya da doğal yaşam alanlarının parçalanması gibi sonuçlar, enerji dönüşümünün başka ekolojik ve toplumsal bedellerini oluşturabiliyor.

Burada enerji dönüşümünün kendisini sorgulamaktan çok, bu dönüşümün hangi üretim ve mülkiyet ilişkileri içinde gerçekleştirildiğini tartışıyorum.

Çünkü enerji kaynağının değişmesi, üretim üzerindeki ekonomik hâkimiyetin, yatırım kararlarının ve toprağın kullanımına ilişkin tercihlerin kendiliğinden değişmesini sağlamıyor.

Kömürün yerini güneşin, petrolün yerini rüzgârın alması önemli bir dönüşüm. Ancak enerji üretiminin kimin denetiminde olduğu, hangi toplumsal ihtiyaçları karşıladığı ve ortaya çıkan kazancın nasıl paylaşıldığı da en az enerji kaynağı kadar önemli.

Yeşil dönüşümün sınıfsal meselesi

Bütün bu örnekleri yan yana getirdiğimizde, iklim krizinin kapitalist ekonomi içindeki yerini daha açık görebiliyoruz.

Büyük sermaye grupları bir taraftan fosil yakıtlara dayalı üretim sistemindeki faaliyetlerini sürdürüyor, diğer taraftan yenilenebilir enerji, yeni teknolojiler ve iklim finansmanı alanlarında büyümeyi hedefliyor. İklim kriziyle mücadele, böylece aynı zamanda yeni yatırım alanlarının ve sermaye birikim olanaklarının geliştiği bir sürece dönüşüyor.

Elbette enerji teknolojilerinin gelişmesi, fosil yakıt kullanımının azaltılması ve yeni üretim biçimlerinin oluşturulması gerekiyor. Ancak bütün bunların piyasanın kârlılık ölçütlerine bırakılması, iklim krizinin toplumsal nedenlerini ve sonuçlarını yeterince karşılamıyor.

Enerji, toplumun ortak ihtiyaçlarından biri. Elektriğe, ısınmaya, ulaşım olanaklarına ve sağlıklı bir çevreye erişim, insanların yaşam koşullarını doğrudan belirliyor. Buna rağmen enerji üretimi ve dağıtımı üzerindeki kararların büyük ölçüde yatırım getirisi ve sermaye birikimi üzerinden şekillenmesi, iklim krizinin sınıfsal boyutunu daha da belirginleştiriyor.

Üretimin maliyetini işçiler, doğal varlıkların kaybını köylüler, enerji fiyatlarını ise milyonlarca hane taşırken, dönüşümün ekonomik kazançlarının kimlerin elinde toplandığını tartışmak zorundayız.

Akbelen’de köylülerin, Karabiga’da çevre örgütlerinin, Karadeniz’in vadilerinde ve yaylalarında yaşam alanlarını savunan insanların sürdürdüğü mücadeleler bu nedenle yalnızca yerel çevre sorunları olarak görülemez. Bu mücadeleler, toprağın ve doğal varlıkların kullanımına kimin karar vereceği, üretimin hangi ihtiyaçlara göre düzenleneceği ve ortaya çıkan toplumsal bedellerin kimlere yükleneceği sorularını da taşıyor.

İklim krizi, sınıflar arasındaki ekonomik ve siyasal ilişkilerden bağımsız bir doğa olayı olarak ele alınamaz. Krizin nedenleri de sonuçları da üretim biçimleriyle, mülkiyet düzeniyle ve siyasi iktidarların tercihleriyle yakından ilişkili.

Yeşil vitrinin ardında memleketin gerçekleri

Bugün “sürdürülebilirlik”, “yeşil dönüşüm”, “karbon dengeleme” ve “iklim dostu yatırım” gibi kavramlar büyük şirketlerin kurumsal dilinin ayrılmaz parçaları hâline geldi.

Bir şirketin sürdürülebilirlik raporu yayımlaması, iklim zirvesine sponsor olması ya da karbon azaltım hedefleri açıklaması elbette değerlendirilebilir. Ancak bu açıklamaların gerçek karşılığı, şirketlerin üretim faaliyetlerinde, yatırım kararlarında ve doğa üzerinde bıraktıkları izlerde aranmalı.

Yeşil aklama olarak tanımlanan tartışma da tam burada önem kazanıyor.

Çevresel sorumluluk görüntüsüyle üretimin gerçek sonuçları arasındaki mesafe büyüdükçe, sürdürülebilirlik söylemi mevcut ekonomik ilişkilerin üzerini örten bir vitrine dönüşebiliyor. COP31’in kurumsal ortaklıklarına baktığımızda da aynı soruyla karşılaşıyoruz. İklim krizini konuşmak üzere bir araya gelen siyasi iktidarlar ve büyük sermaye grupları, bu krizi yaratan üretim ve mülkiyet ilişkilerinin dönüşümünü ne ölçüde gündeme getiriyor?

Koç Holding’in petrol rafinajındaki ağırlığı ve aşağı yönlü değiştirilen iklim hedefleri, Akbelen’deki kömür madenciliği, Karabiga’daki termik santral yatırımları, İkizdere’deki taş ocağı ve Karadeniz’in yaylalarından Anadolu’nun meralarına uzanan madencilik ve enerji projeleri, bu sorunun neden önemli olduğunu gösteriyor.

Antalya’da iklimin geleceği konuşulurken memleketin dört bir yanında toprağın, suyun, ormanın ve emeğin geleceğine ilişkin mücadeleler sürüyor.

Bir tarafta büyük şirketlerin uluslararası zirvelerde kazandıkları görünürlük ve ekonomik olanaklar, diğer tarafta yaşam alanlarını korumaya çalışan köylüler ve işçiler bulunuyor. Bu tabloyu yalnızca şirketlerin çevresel sorumlulukları üzerinden değerlendirmek yeterli gelmiyor bana. Siyasi iktidarın büyük sermayeyle kurduğu ilişkileri, doğal varlıklar üzerindeki tasarruf yetkisini ve kamusal planlamanın giderek piyasa önceliklerine tabi kılınmasını da aynı bütünün içinde görmek gerekiyor.

Çünkü memleketin ormanları, su havzaları, meraları ve tarım toprakları üzerinde yaşananlar, birbirinden bağımsız yatırım kararlarının toplamından çok daha geniş bir ekonomik ve siyasal düzenin sonuçlarını taşıyor.

Antalya’da iklim krizini ele alan masanın en görünür yerlerinde, fosil yakıtlardan ve doğal varlıkların ekonomik kullanımından büyük kazançlar sağlayan sermaye grupları oturuyor. Memleketin dört bir yanında ise bu üretim düzeninin sonuçlarını yaşayan insanlar, topraklarını, sularını ve yaşamlarını savunuyor.

İklim krizinin asıl siyasal meselesi de burada düğümleniyor: Doğanın ve emeğin geleceği, sermayenin yeni birikim alanlarına göre mi şekillenecek, yoksa halkın ortak ihtiyaçlarını esas alan kamusal bir üretim ve yaşam düzeni mi kurulacak?

soL’un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.