Beşinci Antalya Diplomasi Forumu’nun kapanışında düzenlediği basın toplantısında soruları yanıtlayan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’a Türkiye’nin Gazze’de nasıl bir rol oynayacağı soruldu. 

Trump’ın “Gazze Barış Planı”na değinen Fidan, planın halihazırda “bir uygulama süreci”nin olduğunu söyledi.

‘Türkiye, Pakistan, Mısır, Suudi Arabistan bir temsiliyeti ortaya koyuyor’

Bakan Fidan, Gazze’yle ilgili sorudan önce Türkiye, Pakistan, Mısır ve Suudi Arabistan arasında üçüncüsü yapılan toplantının “savunma paktına yönelik bir ilerleme amacının” olup olmadığına dair soruyu yanıtladı.

“Bizim inancımız şu: Bu dört ülke, aslında bir temsiliyeti ortaya koyuyor” diyen Fidan “Bu dört ülkenin etrafında bütün bir bölge var. Biz, bölgenin olması gereken işbirliği imkanlarını kullanmadığı için bölgenin kendi potansiyelini hayata geçiremediğine dair kuvvetli bir inancımız, rasyonel bir tespitimiz var. Bu tespitten hareketle somut konuları hayata geçirmek için hep beraber bir araya geliyoruz” ifadesini kullandı.

Bölgede çok ciddi siyasi krizler ve çatışmalar olduğunu belirten Fidan “Biz, İsrail gibi değiliz. İsrail, Güney Kıbrıs Rum yönetimi ile bir araya gelip bölgedeki Müslüman ülkelere karşı bir askeri ittifak kurdular. Biz, onların yaptığını yapmıyoruz” dedi.

‘Bölgemiz dışarıdan kurtarıcı beklemeye devam ederse…’

İsrail’in aksine bu dört ülkenin bölgedeki çatışmaları söndürme, ekonomik ilerlemeyi sağlama, istikrarı hayata geçirme arayışı içinde olduğunu savunan Fidan şunları kaydetti:

Eğer bölgemiz, dışarıdan kurtarıcı beklemeye devam ederse bölge bu sorunlarla karşı karşıya kalmaya devam edecek. Onun için akıllı aktörler hikmetle geçmişten ders çıkartarak geleceklerine yön verirler.”

‘Türkiye Gazze’de nasıl rol oynayacak’ sorusuna Trump’ın ‘Gazze Planı’ ile yanıt verdi

Fidan’a daha sonra Gazze konusunda Türkiye’nin nasıl bir rol alacağı soruldu.

Bölgenin “dışarıdan kurtarıcı beklememesi” gerektiğini öne süren Fidan bizzat ABD Başkanı eliyle İsrail hedefleri doğrultusunda hazırlanan ve Filistin direnişini bitirmeyi amaçlayan “Gazze Planı”nın uygulanma sürecinde olduğuna işaret ederek Türkiye’nin rolünü açıkladı. 

Fidan geçen Eylül ayında New York’ta ABD Başkanı Trump ile AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Katar, Ürdün, Endonezya, Pakistan liderleri, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı, Mısır Başbakanı, Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanı’nın katıldığı Gazze konulu bölge toplantısını hatırlattı.

‘Kurucu ruhunu oluşturan ülkelerle tekrar bir araya geldik’

“Şu anda Gazze Barış Planı’nın bir uygulama süreci var” diyen Fidan şu ifadeleri kullanarak Trump’ın Gazze planıyla uyumlu bir çizginin sürdüğüne işaret etti:

“Malumunuz Gazze Barış Planı’nın başlangıcına sebep olan sekizli grubun, New York’ta geçtiğimiz yıl eylül ayında Sayın Trump’la liderlerimiz bir araya geldiler. Buradan çıkan görüş ve irade ile Gazze Barış Planı, Barış Kurulu gibi mekanizmalar hayata geçirilmeye başlandı. Şimdi bunun kurucu ruhunu oluşturan bu ülkelerle tekrar bir araya geldik. Tüm bu Gazze soykırımını durdurmaya ve tersine çevirmeye yönelik çabalarımız, çalışmalarımız geride bıraktığımız süreç içerisinde nerede, alınan kararlar, ortaya konan vizyon, yapısal kurumsallaşmalar bizi nereye getirir, bununla ilgili çok detaylı tartışmaları ele aldık.”

İran-ABD müzakereleri: ‘Ateşkeste uzatma inşallah gelir’

İran ile ABD arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda müzakereleri yakından takip ettiklerini ve desteklediklerini anlatan Fidan görüşmelerde kritik bir aşamaya gelindiğini ifade etti.

Basın toplantısından önce Pakistan tarafıyla “önemli bir görüşme” yaptığını söyleyen Fidan “Önümüzdeki hafta ateşkesin sona ermesi ile beraber tekrar yeni bir savaşın başlamasını hiç kimse istemiyor” dedi.

Ateşkeste yeni bir uzatma olasılığına işaret eden Fidan “İki haftalık bir süre ateşkes için iyi ama önlerindeki dosya o kadar kapsamlı ki 2 haftada bütün bu konuların hepsini çözmek mümkün olmayacak. Dolayısıyla yeni bir uzatmaya ihtiyaç olacak. Bu uzatma da inşallah gelir. Ben o konuda iyimserim ama bazı konuların netleştirilmesi lazım. Büyük ölçüde müzakerelerin tamamlandığını görüyoruz. Ama çok kritik bir iki başlıkta hala görüş farklılıkları devam ediyor” diye konuştu.

Yunanistan, Kıbrıs, İsrail işbirliği: ‘Türkiye kendisini korur, daha kırılgan ülkeler endişeyle izliyor’

Öte yandan Fidan Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail arasında Doğu Akdeniz’de gelişen işbirliği tartışmalarına ilişkin ise, Türkiye’nin bu gelişmeleri yakından takip ettiğini ve “bölgesel güvenlik açısından endişe verici bir tablo” gördüğünü söyledi.

Fidan, Türkiye’nin bölgede çok sayıda ülkeyle işbirliği içinde olduğunu ancak aynı zamanda NATO üyesi olduğunu kaydetti, “buna rağmen, Yunanistan, İsrail ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında gelişen askeri nitelikli işbirliklerinin bölgede farklı algılar oluşturduğunu” ifade etti.

Söz konusu üçlü yapının askeri işbirliği ve ortak tatbikatlar üzerinden şekillenmesinin, bölgedeki bazı ülkelerde güvenlik kaygılarını artırdığını belirten Fidan “Bu durumun başka türlü bir izlenim doğurmamasını kimse bekleyemez” dedi. Türkiye’ye yönelik herhangi bir doğrudan güvence verilmediğini ifade eden Fidan, bu tür yapılanmaların gerek oluşum sürecinde gerekse siyasi beyanlarla birlikte değerlendirildiğinde, endişeleri artırdığını söyledi.

Fidan ayrıca, Avrupa’da Yunanistan dışında benzer nitelikte askeri birlikteliklerin yaygın olmadığını belirterek, bunun sadece Türkiye için değil, bölgede birçok ülke için soru işaretleri oluşturduğunu dile getirdi. Türkiye’nin kendisini koruma kapasitesine sahip olduğunu ifade eden Fidan, buna karşın “daha kırılgan ülkelerin” bu tür askeri yakınlaşmaları endişeyle izlediğini savundu.