“Madenin işletmecisi Yıldızlar SSS Holding’in patronu Sabahattin Yıldız’ı aramış Bakan Bey. “İşçilerin alacaklarını ödeyin, bu eylem bitsin” demiş. İçişleri Bakanı’nın ricası karşılık bulmuş. Patron “tamam” demiş.”

Ahmet Hakan köşe yazısında, İçişleri Bakanlığı’nı arayarak polislerin madencilere neden bu kadar sert davrandığını sorup öğrenmek istediğini belirtti. Bunun üzerine İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Ahmet Hakan’ı arayarak bilgilendirdi. Bakanın yaptığı açıklamaya göre, Bakanlık polislere “işçilere müsamahalı davranılması” talimatını verdi. 

Yazıya göre “yalnızca işçilerin arasına karışan marjinal gruplara sert müdahale edildi”. Ayrıca Bakan, işçilerin hakkını vermeyen patronu aradı ve “Parayı verin, eylem bitsin” dedi. Bunun üzerine patron maaşları ödemeyi kabul etti.

Madem bir telefonla çözülüyordu neden beklediler?

Yaklaşık 3 haftadır yollarda ve Ankara’da Kurtuluş Parkı’nda açlık grevlerinde, kilometrelerce yol yürüyerek Eskişehir Mihalıççık’tan Ankara’ya gelen işçilerin sorunu bir telefonla çözülebiliyorsa neden madencilere bu eziyet yaşatıldı? Durum pek de Ahmet Hakan’ın anladığı ya da anlattığı gibi değil.

Çünkü patronun ödemeyi kabul ettiği meblağ, yalnızca yatırılmayan maaşları kapsıyor. Oysa işçiler haklarının tamamını talep ediyor. Bugüne kadarki mücadele sürecinde patronun işçilere verdiği para, asıl hak edilen tutarın sadece ellide birine denk geliyor.

Bağımsız Maden İşçileri Sendikası Avukatı Mert Batur ise işçilerin beklentilerinin bunun çok ötesinde olduğunu belirtiyor. Çünkü sorun patronun anlık sözleriyle çözülecek bir durum değil, temelinde 10 yılı aşkın süredir alışkanlık haline getirilen hak gaspları yatıyor.

‘Firmanın işçilerin yeniden hakkına çökmeyeceğinin garantisi yok’

“Esas mevzu ücretsiz izinler, kıdem tazminatı, toplu iş sözleşmeleri veya sağlık, emeklilik gibi haklarda yaşanan hak kayıpları.”

Mert Batur’un dikkat çektiği bir diğer şey ise patronun aslında tüm bu başlıklardaki hak gasplarını kabul ediyor olması.

“Ücretsiz izinlerin ödemesini yapmam” diyen patron, işçileri ücretsiz izne çıkardığını kabul ediyor. Oysa bu, iş hukukuna aykırı. Patronun sadece bu açıklamasının dahi bir hukuki karşılığı olması gerekirken Yıldızlar SSS Holding’in tüm hukuk dışı ve işçi düşmanı faaliyetleri görmezlikten geliniyor, şirket da bu vurdumduymazlıktan besleniyor.

Madencilerin patronun teklifini neden kabul etmediğini avukat Mert Batur veriyor: 

“Çünkü firmanın madencilerin maaşlarını ödedikten sonra işçileri bir kez daha ücretsiz izne çıkarmayacağının, yine-yeni haklarına çökmeyeceğinin garantisi yok. Çünkü geçmişte hep böyle oldu”.

‘Patronun esas kaybetmek istemediği şey kurduğu kölelik düzeni’

“Bu örnekler sadece Doruk Madencilik için geçerli değil. Yıldızlar SSS Holding’in bünyesinde bir sürü işletme ve maden için de geçerli. Hadi Yıldızlar SSS’yi geçtim, aynı şartlarda ve durumlarda işçilerini çalıştıran benzer firmalar için de geçerli” diye anlatıyor durumu Avukat Mert Batur.

Mert Batur bunu “Patronun esas kaybetmek istemediği şey kurduğu kölelik düzeni. Düşünsenize, işçiye ‘6 ay gelme’ diyor. 6 ay boyunca maaş vermiyor. Ne güzel dünya! Patron dilediği zaman işçiye maaşını vermeyebiliyor. Kaybetmek istemedikleri şey bu kurdukları düzen aslında” diye anlatıyor.

Marjinal gruplar meselesine gelince. Valiliğin ya da İçişleri’nin sığındığı bu klasik bahane maden grevinde belli açılardan düşmüş bir argüman. Zira ne polisin sert müdahale ettiği Ankara halkı ne de dayanışmaya gelenler için polis müdahalesinden sonra kurulan ilk yardım alanları bu marjinal tanımlamasına denk düşüyor.

Tüm saldırılar sonrasında biber gazı sıkılan, polis tarafından tartaklanan, günlerdir açlık grevinde olan madenciler değil mi? Bir de üstüne dün yaşanan saldırıların ardından açlık grevindeki madencilerin karşısında kumanyalarını yiyen polislerin yarattığı şey sadece fiziki şiddetten ibaret değil.

Madencilere reva görülenlere yönelik “Bu kadarı da fazla değil mi” sorusu gerçek bir soru. Madenciler yerin metrelerce altında verdikleri emeğin karşılığını talep ediyor.