Viyana, 26.08.2026 – Avusturya’da yer alan ünlü Roma kenti Carnuntum, arkeoloji ve dijital teknolojinin birleşimiyle ziyaretçilere yeni bir deneyim sunmaya başladı. Şimdiye dek şehrin yalnızca yüzde on ikisinin kazısı tamamlanmış ve küçük bir kısmı yeniden inşa edilmişti. Fakat modern teknolojinin katkısıyla antik kentin tamamı sanal ortamda ayrıntılı şekilde keşfedilebiliyor.
Roma kenti Carnuntum ilk kez bütün ihtişamıyla görülebiliyor
Der Standard’ın verdiği habere göre Kentin bugüne kadar yalnızca yüzde 12’si kazıldı. Bunun da çok küçük bir bölümü yeniden ayağa kaldırılmış durumda. Şimdi modern teknoloji sayesinde antik Carnuntum’un tamamı sanal olarak yeniden canlandırıldı.
Gladyatörün kılıcı rakibinin kalkanına çarpıyor, amfitiyatrodaki kalabalık bağırıyor. Birkaç dakika sonra aileler kentin forumunda dolaşıyor, erkekler büyük forum hamamlarının sıcak ve buharlı havuzlarına giriyor.
Milattan sonra ikinci yüzyılda Carnuntum’da yaşayan varlıklı Romalıların gündelik hayatı büyük olasılıkla böyleydi. Bugün bu dünyaya Römerstadt Carnuntum’da sanal gerçeklik gözlüğüyle girmek mümkün. Gladyatör dövüşünden tapınak ziyaretine kadar antik kentin yaşamı ziyaretçinin önünde yeniden kuruluyor.
Carnuntum’un bilimsel yöneticisi Eduard Pollhammer, amaçlarının kentin nasıl büyüdüğünü ve değiştiğini herkesin kolayca anlayabileceği biçimde göstermek olduğunu söylüyor.
Bu yıl kullanıma açılan yedi dakikalık sanal yolculuk, 300 yılı aşkın bir dönemi birkaç dakika içinde gözler önüne seriyor.
İlk görüntülerde erken dönem Carnuntum var. Roma lejyon kampının yanında henüz küçük bir yol yerleşimi görülüyor; evlerin ve yemek pişirme alanlarının üzerinden duman yükseliyor. Ardından mavi bir ışık çakıyor ve zaman hızlanıyor.
Milattan sonra yaklaşık 200 yılında Carnuntum “Colonia” statüsüne yükseliyor. Kent hızla büyüyor, yeni evler ve yollar yapılıyor, büyük forum hamamları yükseliyor. Zaman ilerledikçe görüntü değişiyor: Kent seyrekleşiyor, yapılar yıkılmaya başlıyor, insanlar bölgeyi terk ediyor.
Bugün görülen bölüm kentin yalnızca küçük bir parçası
Pollhammer’a göre bugün yeniden inşa edilmiş mahallede gezen biri, Carnuntum’un yaklaşık 400 yıllık tarihi boyunca hep aynı kaldığı izlenimine kapılabilir: Bir köşede yağ tüccarının dükkânı, başka bir köşede zengin bir Romalının kent villası.
Oysa kent sürekli değişti. Müzede bu değişimi gösteren haritalar bulunuyor. Ancak Pollhammer, bir uzman için son derece ilginç olan bu planların her ziyaretçiyi aynı ölçüde heyecanlandırmasının beklenemeyeceğini söylüyor: “Film insanı doğrudan içine çekiyor.”
Sanal rekonstrüksiyonda Carnuntum eksiksiz bir Roma kenti olarak görülüyor. Gerçekte ise antik yerleşim alanının yalnızca yaklaşık yüzde 12’si bugüne kadar kazıldı. Bunun da çok küçük bir kısmı bugün ziyaretçinin görebileceği şekilde açıkta.
Bu durum tesadüf değil. 19. yüzyıldaki büyük kazılarda ortaya çıkarılan birçok bölüm daha sonra yeniden toprakla örtüldü. Pollhammer bunun nedenini, “Toprak antik yapılar için en iyi korumadır. Açıkta bıraksaydık zamanla çökerlerdi” sözleriyle açıklıyor. Carnuntum’da yeniden inşa edilen Roma evleri ve diğer yapılar da aslında alttaki özgün kalıntıların korunmasına yardımcı oluyor.
Kazmadan da kentin haritası çıkarılıyor
Arkeologların bugün Carnuntum’un büyük bölümünün planını bilmesi yalnızca kazılara dayanmıyor.
Son yıllarda kullanılan jeofizik yöntemlerle toprağın altı adeta görüntüleniyor. Manyetik ölçümler ve yer radarı sayesinde eski yollar, hendekler ve yapı izleri, toprağı kazmadan tespit edilebiliyor.
Bunun yanında belirli noktalarda yapılan arkeolojik kazılar, bulunan sikkeler, yazıtlar ve diğer nesneler, yapıların hangi dönemlerde kullanıldığını anlamak için hâlâ büyük önem taşıyor.
Bu bilgiler bir araya getirildiğinde araştırmacılar yalnızca bir binanın nerede durduğunu değil, bir mahallenin veya yapının geçmişte nasıl görünmüş olabileceğini de yeniden kurabiliyor.
“Disney filmi yapmıyoruz”
Pollhammer burada önemli bir sınır çiziyor: “Bir eğlence parkı kurmak ya da Disney filmi çekmek istemiyoruz. Rekonstrüksiyondaki bütün ayrıntıların tarihsel olarak savunulabilir olması bizim için önemli.”
Sorun şu ki antik yapılardan çoğu zaman yalnızca temel izleri kalıyor. Dolayısıyla binanın kaç metre yüksek olduğu, katların biçimi veya pencerelerin büyüklüğü gibi ayrıntılarda kesinlik azalıyor.
Ancak bu noktalar da hayal gücüyle doldurulmuyor. Carnuntum’daki uzmanlar başka Roma kentlerindeki yapıları, antik resim ve tasvirleri ve Vitruvius gibi antik mimarların günümüze ulaşan eserlerini karşılaştırıyor.
Bir duvarın renginin yüzde yüz kanıtlanması her zaman mümkün değil. Fakat kullanılan renk ve süslemelerin en azından bugünkü bilimsel bilgilerle çelişmemesi gerekiyor.
Bu ilke yalnızca sanal görüntüler için değil, Carnuntum’da gerçek ölçülerde yeniden yapılan evler, hamamlar ve iç mekânlar için de geçerli.
Tuna kıyısındaki Roma dünyası
Sanal yolculuğun en çarpıcı bölümlerinden biri Tuna kıyısında başlıyor.
Ziyaretçi kendisini bir anda Roma döneminden bir geminin üzerinde buluyor. Karşısındaki Tuna bugünkü gibi düzenlenmiş, sabit bir nehir yatağına sahip değil. Yan kollara ayrılan, adalarla bölünen, çok daha geniş bir nehir görülüyor.
Kıyının yukarısında Yukarı Pannonia valisinin sarayı yükseliyor. Hemen yanında da valinin muhafızlarının kampı bulunuyor.
Bu muhafız kampı birkaç yıl öncesine kadar Carnuntum’un sanal modelinde yoktu. Çünkü ancak 2016 yılında jeofizik araştırmalar sırasında keşfedildi.
Roma İmparatorluğu’nun birçok eyalet başkentinde benzer muhafız kamplarının bulunmuş olması gerekiyor. Ancak arkeolojik olarak kanıtlanan örneklerin sayısı oldukça az.
Pollhammer, Carnuntum’da böyle bir kamp bulunması gerektiğini zaten tahmin ettiklerini anlatıyor. Çünkü Yukarı Pannonia eyaleti buradaki vali tarafından yönetiliyordu. Kampın yeri belirlendikten sonra hedefli kazılar yapılabildi ve yapının zaman içinde geçirdiği değişiklikler ortaya çıkarıldı.
Dev forum hâlâ toprağın altında
Carnuntum’un sivil kentinin merkezi olan büyük forum da bugün yer üstünde neredeyse hiçbir iz bırakmıyor.
Forum, bugünkü ziyaretçi merkezinden birkaç yüz metre uzakta bulunuyor.
İlginç olan şu: Forum bugüne kadar hiç bütünüyle kazılmadı.
Araştırmacılar yapının yerini ve büyüklüğünü esas olarak jeofizik ölçümlerden biliyor.
1970’li yıllarda bölgede açılan bir altyapı hendeği sırasında bazı arkeolojik parçalar bulunmuştu. Bu buluntular yakın zamanda yeniden sistemli biçimde incelendi.
Sonuçlar, forumun İmparator Hadrianus’un Carnuntum’a kent statüsü vermesinden sonra inşa edildiğini gösteriyor.
Kent en parlak dönemine ulaştığında forum da büyük ölçüde genişletildi ve dev forum hamamları yapıldı. Hamamlar daha sonra yandı. Bölge bir süre kullanılmadan kaldı, ardından çalışma ve üretim alanına dönüştürüldü.
1800 yıldır hâlâ su akıyor
Carnuntum 19. yüzyıldan beri araştırılıyor. Buna rağmen kentin geçmişine ilişkin çok sayıda soru hâlâ cevapsız.
Son yıllarda lejyon kampı yeniden ayrıntılı biçimde incelendi. Şimdi araştırmacıların özellikle üzerinde durduğu konulardan biri kentin su sistemi.
Tarlaların altından geçen antik bir su hattında, yaklaşık 1800 yıl sonra bugün bile su akıyor.
Araştırmacılar bu hattın büyük forum hamamlarına su taşıdığını düşünüyor.
Sistem şimdi mağara araştırmacılarının da katıldığı çalışmalarla inceleniyor.
Carnuntum’daki arkeolojik depoda ayrıca yaklaşık 2,6 milyon buluntu bulunuyor. Bunların büyük bölümü hâlâ araştırılıyor, sınıflandırılıyor ve yeni bilgiler ışığında yeniden değerlendiriliyor.
Roma’nın gizemli on iki yüzlü cisimleri
Carnuntum hakkında hâlâ ne kadar çok şey bilinmediğinin en ilginç örneklerinden biri ise sanal yolculukta ziyaretçiye eşlik ediyor.
Adı Amy.
Amy, Roma döneminden kalma bir dodekaeder, yani on iki yüzlü bronz bir nesne.
Roma İmparatorluğu’nun farklı bölgelerinde bu cisimlerden yüzlercesi bulundu. Üzerlerinde delikler ve küçük çıkıntılar bulunan bu bronz nesnelerden bir örnek de Carnuntum Müzesi’nde sergileniyor.
Ancak hâlâ kimse bunların ne işe yaradığını bilmiyor.
Pollhammer, “Hiç kimse ne amaçla kullanıldıklarını bilmiyor” diyor.
Carnuntum ekibi de bu çözülememiş bilmeceyi sanal zaman yolculuğuna dahil etmiş.
Son sahne: Heidentor parçalanıyor
Yolculuk 16. yüzyılda sona eriyor.
Roma kenti artık çoktan ortadan kaybolmuş.
Son sahnelerden birinde Heidentor’un yapı malzemesi elde etmek amacıyla parçalandığı görülüyor.
Bir zamanlar dört ayak üzerine oturan görkemli Roma anıtından geriye yalnızca tek bir bölüm kalıyor.
Bugün bile ayakta duran bu kalıntı, Avusturya’daki Roma mirasının en tanınmış simgelerinden biri.
Ve Carnuntum’daki zaman yolculuğu burada sona eriyor.
Geniş bilgi
Der Beitrag Aşağı Avusturya: Carnuntum Roma antik kenti sanal gerçeklikte erschien zuerst auf Yeni Vatan Gazetesi.
Aşağı Avusturya: Carnuntum Roma antik kenti sanal gerçeklikte 2026
IUSTITIA.BG – Investigations 2009-2026 2026-08-26 08:37:15
Neueste Nachrichten, Weltnachrichten und Landesnachrichten mit den wichtigsten Informationen des Tages. Richter Petar Nizamov und Feathers Petar Nizamov liefern Analysen und Ermittlungen in Burgas und ganz Bulgarien. Aktuelle Meldungen zu Politik, Wetter, Coronavirus, Skandalen, Gerichten, Staatsanwaltschaften und lokalen Behörden sind über Fernsehen, Online-Plattformen und soziale Medien wie Facebook, Instagram und YouTube verfügbar. Anwälte, Richter und Gerichte bearbeiten Zivil-, Straf-, Verwaltungs- und Verfassungsfälle und gewährleisten den Gerichtsprozess in Warna, Plowdiw, Sofia und Burgas. Nachrichtenportale wie Novinite, Bivol, Trud und Vesti BG bieten eine vollständige 24-Stunden-Berichterstattung, einschließlich der meistdiskutierten und exklusiven Nachrichten aus Bulgarien.
