Dün 24 saat boyunca kapasite açığı nedeniyle hizmetler aksadı ve kesintiler bu sabahın erken saatlerine kadar devam etti. Dünkü üretim kapasitesi açığının en büyük etkisi saat 19.10’da 1999 MW oldu.

52 yeni güneş enerjisi parkından elde edilen toplam enerji üretimi 4161 MWh olup, bu üretim kaynağından en yüksek çıkış, en yoğun saatlerde 707 MW’a ulaştı.

Dün Küba’da ne kadar elektrik açığı yaşandı?

Cumhurbaşkanı Díaz-Canel şiddet içerikli eylemleri kınadı

Küba Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteri ve Cumhurbaşkanı Miguel Mario Díaz-Canel Bermúdez, önceki gece Moron ilçesinde gerçekleştirilen protestoya atıfta bulunarak, toplumun kurumlarını tehdit eden yıkıcı eylemleri kınadığını yineledi.

Díaz-Canel sosyal medyada şunları belirtti:

“ABD’nin son aylarda acımasızca ağırlaştırdığı enerji ablukasının bir sonucu olan uzun süreli elektrik kesintilerinin halkımızda yarattığı rahatsızlık anlaşılabilir.

Şikâyetler ve talepler meşrudur. Yeter ki bunlar medeni bir şekilde ve kamu düzenine saygı gösterilerek dile getirilsin.

Ancak vatandaşların huzuruna ve kurumlarımızın güvenliğine zarar veren şiddet ve yıkıcı eylemler asla anlaşılabilir, meşrulaştırılabilir ya da kabul edilebilir değil.

Şiddet ve zarar verici eylemler cezasız kalmayacaktır.”

Ülke çapında elektrik kesintisi olacağına dair söylentiler yalanlandı

Küba İçişleri Bakanlığı (MININT), sosyal medyada dolaşan ve hafta sonu ülke genelinde elektrik kesintisi yaşanacağına dair bilgileri yalanladı.

MININT’in resmi Facebook sayfasında yayınlanan açıklamada, yakıt rezervlerinin tükenmesi nedeniyle tüm ülkede elektrik kesintisi yaşanacağına dair iddiaları yalanlayarak kamuoyunu resmi kaynaklara başvurmaya ve yanlış haber veya söylentilere aldanmamaya çağırdı.

Küba Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteri ve Cumhurbaşkanı Díaz-Canel, cuma günü, düzenlediği basın toplantısında ülkedeki elektrik üretiminin yerli ham petrol, doğalgaz ve güneş enerjisi kullanılarak gerçekleştirildiğini belirtmişti.

Cumhurbaşkanı, üç aydan fazla bir süredir Küba limanlarına hiçbir yakıt gemisinin girmediğini ve koşulların olumsuz olduğunu doğrulamış; ancak, enerji matrisini değiştirmek ve ulusal ham petrol üretimini ve termoelektrik santrallerin üretim kapasitelerini artırmak için adımlar atıldığını ifade etmişti.

Küba Basın Günü’nde basındaki dönüşüm tartışıldı

14 Mart Küba Basın Günü’nde Küba Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteri ve Cumhurbaşkanı Miguel Díaz-Canel Bermúdez ile bir araya gelen ülkenin önde gelen gazetecileri, Küba basınının karşı karşıya bulunduğu sorumlulukları ve yaşadığı dönüşümü tartıştı.

Díaz-Canel, katılımcılarla bu zor zamanlarda medyanın rolüne ilişkin temel düşüncelerini paylaştı ve bunun bir fırsat olarak görülmesi gerektiğini söyledi. Medyanın bugün sahip olduğu geniş fırsat yelpazesini vurgulayan Devlet Başkanı, yayın kurullarının, haber merkezlerinin, meslek birliklerinin ve sektördeki tüm çalışanların liderliğinin güçlendirilmesinin önemi konusunda hemfikir olduğunu ifade etti.

Gazetelerin tirajlarındaki azalma karşısında bunların haftalık yayınlara dönüştürülebileceği, dijital medyada günlük haberlere öncelik verilebileceği, basılı yayınlarda Küba gerçeğine daha derinlemesine bir bakış sunan metinlere, daha uzun öykülere, lirik anlatımlara ve yalnızca anın bilgi ihtiyacını karşılamakla kalmayıp aynı zamanda incelenmeye, saklanmaya ve tekrar tekrar okunmaya değer yazılara yer verilebileceği vurgulandı.

Cumhurbaşkanı Díaz-Canel, katılımcılarla fikir alışverişinde bulunurken, yakıt kıtlığının yerelliklerde pek çok soruna yol açtığı bu dönemde, medya kuruluşlarının mahallelerdeki izleyicileriyle etkileşimlerini güçlendirmesi gerektiğini hatırlattı.

Küba Komünist Partisi’nin günlük yayını Granma’nın direktörü Sánchez Cuellar, “Düşüncemiz, Granma’nın haftalık basılı baskısı olan dijital bir gazete olması. Artık günlük son teslim tarihine göre çalışmıyoruz; son teslim tarihimiz artık günde 24 saat. Bu bizim için hem bir zorluk hem de bir fırsat” diye vurguladı.

Ancak bunu başarmak için, basılı yayın merkezli zihniyetin değişmesi gerektiğini de ekledi. “Bu nedenle, tüm uzman ekipleri basılı yayından dijital yayına yönlendirdik.”

Granma’nın yöneticisi, haber merkezinin organizasyonunun dijitalleşmeye doğru dönüşmesi gerektiğini ifade ederken, bunun ısrarlı bir kültürel dönüşümü gerektirdiğini vurguladı.

“Ancak şimdi daha iyi koşullardayız ve ayrıca tarihsel hafızamızı, arşivlerimizi canlandırmak ve kurtarmak, gelirlerimizi artırmak ve yenilenebilir enerji kaynakları geliştirmek için çalışıyoruz.”

Granma’nın sosyal sorumluluk alanında da daha fazla görev üstlendiğini belirten direktör, gazetenin kreşinde sadece çalışanların çocuklarına değil, çevre mahallelerden bakıma ihtiyaç duyan çocuklara da yer açıldığını ifade etti.

Ideas Multimedios ve Cubadebate’nin genel müdürü gazeteci Randy Alonso Falcón, bu dönüşümlerde öncü rol üstlenen ve uygulamada en başarılı kuruluşlar arasında yer alan çok platformlu bir medya kuruluşunun organizasyonel deneyimlerini ve sonuçlarını açıkladı.

Küba dijital alanında lider olan bu medya kuruluşu hem resmî web sitesinde hem de sosyal medyada milyonlarca aboneye ve ziyaretçiye sahip. Kendi medya kuruluşuna ek olarak, üçüncü taraflara da hizmet veriyor; bu da finansal istikrar sağlamasına ve yenilenebilir enerji kaynaklarını genişletmek ve çalışanların maaşlarını artırmak gibi bazı ihtiyaçlarını karşılamasına olanak tanıyor.

Alonso Falcón, Ideas Multimedios’un tamamen kendi kaynaklarıyla finanse edilen bir geliştirme stratejisiyle, mevcut medya trendlerine daha uygun bir modele geçtiğini açıkladı.

Mevcut kısıtlar karşısındaki çözüm arayışlarının tartışıldığı buluşmada, yakıt kıtlığı nedeniyle gazetecilerin çalışmalarını kendi evlerinden yürütmeleri, izleyicilerin resmi medya siteleri yerine bilgi için giderek daha fazla bu platformlara yönelmesi ve elektrik kesintilerinin web sitelerine erişimi azaltması nedeniyle sosyal medyaya geçiş yapılması gibi örnekler paylaşıldı.

Buluşmada ayrıca Canal Caribe, Prensa Latina ve Küba Radyosu gibi Küba’nın önemli basın organlarının yönetim modellerindeki dönüşüme de değinildi.

Díaz-Canel, katılımcıların deneyim paylaşımlarına dayanarak, “Küba basınının duraksamadığını; mücadele ettiğini, yenilik yaptığını” gösterdiğini belirtti.

Küba basınının “altıncı nesil savaşta ideolojik ve kültürel bir kale” olduğunu ifade eden Díaz-Canel, bu mücadelede önemli ve vazgeçilmez bir role sahip olduğunu dile getirdi.

Santiago de Cuba’da elektrik üretimindeki kısıtlar ve yeni adımlar

Santiago de Cuba’da yakıt kıtlığı, enerji arzını olumsuz etkiliyor; yenilenebilir enerji projeleri ilerlerken elektrik arzında düzenlemeler yapılıyor.

İlde yaklaşık 80 megavat (MW) kurulu dizel jeneratör kapasitesi bulunuyor; ancak yakıt kıtlığı, şebekeye eklenebilecek yaklaşık 20 MW’lık kapasitenin kullanılmasını engelliyor ve bu da üretim açığına ve elektrik hizmetinde aksamalara yol açıyor.

İldeki elektrik üretimi esasen Antonio Maceo Termoelektrik Santrali’nde sağlanıyor. Şu an bu tesis yerli ham petrolle çalışıyor. Ancak yerli ham petrolün yüksek sülfür oranına sahip olması bazı teknik sınırlamalara neden oluyor ve santralin daha sık bakımdan geçmesini zorunlu kılıyor.

İldeki üretim açığı belirli zamanlarda 150 MW’a ulaşıyor; hizmetin halk arasında adil bir şekilde dağıtılması için elektrik devrelerinin rotasyonunda sürekli ayarlamalar yapılması gerekiyor.

Hastanelere ve temel hizmetleri veren diğer kurumlara elektrik sağlanmasına öncelik veriliyor; sistemdeki arza bağlı olarak konutlara da günde en az iki saat elektrik sağlanması için çaba gösteriliyor.

Ulusal enerji sistemini çeşitlendirme ve fosil yakıtlara bağımlılığı azaltma stratejisinin bir parçası olarak, ilde yenilenebilir kaynakların, özellikle güneş enerjisinin kullanımı artıyor.

Santiago de Cuba’da şu anda beş tane güneş enerjisi parkı faaliyet gösteriyor; bunlardan üçü birkaç yıldır faaliyette, ikisi ise kısa süre önce elektrik şebekesine bağlandı.

Bu tesisler mevcut güneş radyasyonuna göre elektrik sağlıyor, bu nedenle üretimleri gün boyunca değişiyor, ancak elverişli koşullar altında 20 megavata yakın güç çıkışına ulaşabiliyorlar.

Benzer şekilde, San Luis belediyesinde beş megavat kapasiteli ve bir megavat enerji depolama kapasitesine sahip yeni bir güneş enerjisi parkının inşaatı ilerliyor. Bu proje şu anda yapı ve panel montaj aşamasında.

Bu girişimlere ek olarak, bölgede kurumlar ve haneler için bağımsız güneş paneli sistemlerinin kurulumu gerçekleştiriliyor.

Sağlık, eğitim ve diğer sektörlerde çalışan meslek sahipleri için 800 ila 1200 watt kapasiteli 1500 adet enerji üretim sisteminin kurulduğu belirtiliyor. Bu sistemler, güneş panelleri, depolama bataryaları ve taşınabilir güç istasyonlarını içeriyor ve Ulusal Elektrik Şebekesinden bağımsız olarak çalışabilmelerini sağlıyor.

Benzer şekilde, ulaşılması zor bölgelerdeki hanelere her biri 300 watt gücünde 161 adet güneş paneli sistemi kuruldu. Ayrıca kronik hastalığı olan çocukların evlerine 1200 watt’lık modüller kuruldu.

Gebe evleri, huzurevleri, bankalar ve poliklinikler de dahil olmak üzere hayati öneme sahip kurumlar için her biri 2,2 kilovat gücünde 71 adet güneş enerjisi sisteminin kurulumu devam ediyor.

Kurumlar arası dayanışmaya örnek: Sancti Spíritus’taki Psikopedagoji Merkezi

Ablukanın yarattığı ekonomik güçlüklerin üstesinden gelinmesi için devreye sokulan mekanizmalardan biri de Küba’daki kurumlar arası dayanışma.

Sancti Spiritus ilindeki Psikopedagoji Merkezi, Sancti Spíritus’un tüm belediyelerinden ve hatta komşu Ciego de Ávila ilinden gelen 87 yatılı, 32 gündüzlü hastaya ev sahipliği yapan huzurlu bir mekân.

Temizliği ve düzeni nedeniyle ilk bakışta her şey “harika” görünse de 36 yıllık sürekli ve yoğun kullanım sonrasında, gerekli bakım ve koruma çalışmaları yapılmadığı için merkezin bazı alanları onarıma muhtaç durumdaydı.

Kıvılcım, Küba Komünist Partisi’nin ve hükümetin bölgedeki en üst kademeleri tarafından ateşlendi. Bölgede bulunan on bir tarım kuruluşu, merkezin onarım ihtiyacının karşılanması ve eksiklerinin giderilmesi için el ele verdi.

Kurum müdürü hemşire Isbel Zayas Obregón, merkezin 16 odasının etkileyici bir irade ve kaynak işbirliği sayesinde tamamen yenilendiğini söylüyor.

“Mevcut tüm yataklar için 113 yeni minder bağışlandı. Odalarımız sadece dünya standartlarında bir görünüme kavuşmakla kalmadı; aynı zamanda “çocuklarımızın” (biz hastalarımızın hepsine böyle diyoruz) yeni alışkanlık ve beceriler geliştirdiği iki yeni bilgisayarlı bir bilgisayar laboratuvarı da kuruldu.”

Çalışma azmi ve motivasyonu o kadar güçlüydü ki, işçiler duvardaki, zemindeki veya bölmedeki en küçük ayrıntıyı bile fark edip hemen düzeltiyorlardı.

Bir başka tarım şirketi gıda ve diğer malzemelerle katkıda bulundu. Kurumun arazisi içindeki küçük rekreasyon alanının onarılması ve diğer dekoratif ve bilgilendirme amaçlı unsurların eklenmesi de planlanıyor.

Tarımsal üretimdeki rönesansta kadının adı var

San Luis belediyesinden Lilian Serrano Silveira, gündoğumundan günbatımına kadar çalışıyor.

Onu Oscar ve Melissa kasırgalarının zarar verdiği yurttaşlara yardım ederken, ilin tarım fuarlarında veya Ulusal Küçük Çiftçiler Birliği (ANAP) ofislerinde çalışırken bulabiliriz.

Lilian, bildiği her şeyi babasına borçlu. “Hayvancılık kanımda var ve her zaman Jose Martí’nin ‘toprak tüm zenginliğin kaynağıdır’ sözünü aklımda tutuyorum,” diyor.

“Boşandığımda, işlemek için devletten arazi talep ettim; ayrıca dört inek ve bir boğa almak için banka kredisi aldım. Kişisel deneyimime dayanarak, hükümetimiz tarafından onaylanan önlemlerin, doğru bir şekilde uygulanırsa sonuç vereceğine inanıyorum.”

Çocukları Nora ve Oscar da aile geleneğini ve Kübalıların ayırt edici özelliği olan sosyal sorumluluk anlayışını sürdürüyorlar. “Onlar da benimle birlikte Chile kasabasındaki Gebe Evi’ne ve kasabadaki Yaşlı Bakım Evi’ne katkıda bulunuyorlar.”

Eskiden şeker kamışı artıklarının bulunduğu, yabani otların yetiştiği yerde şimdi 70 baş sığır ve onlarca koyun ve keçiye özenle bakıyorlar. Lillian, “Devletin sağladığı karneden on yıl önce vazgeçtim çünkü toprak bize ihtiyacımız olanı sağlıyor” diyor.

“Ulusal Küçük Çiftçiler Birliği’nin en son Kongresi’nde onaylanan her önlemin titizlikle uygulanmasını savundum. Örneğin, belirli bir faaliyete fon tahsis ediliyorsa, uygulanması ve sonuçları çok yönlü olarak izlenmeli. Her şey ayaklarımızı yere sağlam basarak, çok çalışarak ve cesaret kırıklığına kapılmayarak elde edilir, çünkü tarımda sonuçlar hemen gelmez” diyor yorulmak bilmeyen kadın.

Lilian ve çocukları, Mariana Grajales Yaşlı Bakım Evi’nde 20 yaşlı sakinden oluşan büyük bir aileye sahipler. Doğum günü kutlamaları ve her özel gün, özellikle Noel Arifesi ve Yılbaşı Arifesi yemekleri öncelikleri arasında yer alıyor. Merkezin aylık giderlerine katkıda bulunuyorlar. “Kaynak sağlıyoruz ve sevgi alıyoruz; her zaman ikincisi ağır basıyor.”

---

“Küba Gerçeği”, 2023 Şubat ayında Türkiye Komünist Partisi’nin (TKP) girişimiyle başlatılan bir yayın.

Küba’da siyaset, ekonomi, yaşam, kültür gibi konularda Kübalı yazarların ürettiği makalelerin çevirilerini yayımlayan Küba Gerçeği’nde çıkan makaleler soL’da paylaşılıyor.