Temmuz ayında Ankara’da toplanmayı planlayan NATO’nun son yıllarda gerginliklerin damga vurduğu yıllık zirvelerinden vazgeçmeyi düşündüğü belirtildi.

Reuters’a konuşan altı kaynağa göre NATO son zamanlarda uyguladığı yıllık zirveleri sona erdirmeyi düşünüyor.

Habere göre NATO, ABD Başkanı Donald Trump’ın görev süresinin son yılı olan 2028’de olası bir gergin karşılaşmadan kaçınabilmek için yıllık zirve yapmamayı değerlendiriyor.

İsrail ile birlikte 28 Şubat’ta İran’a karşı haydutça saldırı başlatan ABD, İran’a karşı askeri saldırılarına NATO’dan ve ittifakın birçok üyesinden istediği ölçüde destek alamadığını savunuyor. Trump her defasında “yanımızda olmadılar” diye yakındığı NATO’dan ülkesini çıkarabileceğini de dile getirmişti.

NATO’nun 77 yıllık tarihinde düzenlediği zirvelerin sıklığı değişiklik gösterdi ancak bu kanlı ittifak 2021’den beri her yaz yıllık zirvelerde bir araya geliyor.

7-8 Temmuz tarihleri arasında Ankara’da bir zirve düzenlemeyi planlayan NATO’ya karşı Türkiye’nin yurtseverleri, anti-emperyalistleri şimdiden protestolara başlamış durumda.

Türkiye Komünist Partisi 4 Nisan’da NATO’nun kuruluş yıldönümünde Ankara’da düzenlediği yürüyüşle “NATO’yu ülkemizden söküp atacağız” demişti.

‘Bazı üyeler zirveleri azaltalım diye baskı yapıyor’

Reuters üst düzey bir Avrupalı ​​yetkili ve NATO üyesi ülkelerden beş diplomatın bazı üyelerin ittifakın yıllık zirve temposunu yavaşlatmak için baskı yaptığını söylediğini yazdı.

Habere göre diplomatlardan biri Arnavutluk’ta yapılması planlanan 2027 zirvesinin muhtemelen o yılın sonbaharında gerçekleşeceğini ancak NATO’nun 2028’de (ABD başkanlık seçimlerinin ve Trump’ın görevdeki son yılının olduğu yıl) hiç zirve yapmamayı düşündüğünü söyledi.

Bir diğeri ise bazı ülkelerin zirveleri iki yılda bir yapma yönünde baskı yaptığını, ancak henüz bir karar alınmadığını ve son sözün Genel Sekreter Mark Rutte’de olacağını ekledi.

Reuters’ın sorusuna yanıt olarak bir NATO yetkilisi ise şunları söyledi: “NATO, Devlet ve Hükümet Başkanlarının düzenli toplantılarını yapmaya devam edecek ve zirveler arasında NATO müttefikleri ortak güvenliğimiz hakkında istişare etmeye, planlamaya ve kararlar almaya devam edecek.”

Tek faktör Trump değil: ‘Dramayı azaltalım işimize bakalım’

Kaynaklardan ikisi Trump’ı bir faktör olarak belirtti, ancak birçoğu daha geniş kapsamlı değerlendirmelerin söz konusu olduğunu söyledi.

Bazı diplomatlar ve analistler uzun zamandır yıllık zirvelerin, uzun vadeli planlamadan uzaklaştıran “göz boyayıcı” sonuçlar için baskı yarattığını savunuyor.

Bir diplomat, “Kötü zirvelerdense daha az zirve yapmak daha iyidir” dedi, ”Zaten işimizi kendimiz hallettik, ne yapmamız gerektiğini biliyoruz” ifadesini kullandı.

Bir diğeri ise, görüşmelerin ve kararların “kalitesinin” ittifak gücünün gerçek ölçüsü olduğunu söyledi.

Atlantik Konseyi’nde kıdemli uzman olan Phyllis Berry de “Yüksek profilli zirvelerin azaltılması, NATO’nun işine devam etmesine ve son zamanlardaki birçok transatlantik karşılaşmayı belirleyen dramayı azaltmasına olanak tanıyacaktır” dedi.

Berry geçen hafta yayımlanan makalesinde, NATO’nun Soğuk Savaş dönemi boyunca sadece 8 zirve düzenlediğini belirtti, Trump’ın ilk dönemindeki ilk üç NATO zirvesini “müttefiklerin düşük savunma harcamalarına ilişkin şikayetlerinin hakim olduğu, tartışmalı olaylar” olarak nitelendirdi.

Geçen yıl Lahey’de yapılan zirve de büyük ölçüde Trump’ın NATO üyelerinin savunma harcamalarını GSYİH’nin yüzde 5’ine çıkarmaları yönündeki talebiyle şekillendi. Üyeler bu hedefi kabul ederek temel savunmaya yüzde 3,5 ve daha geniş güvenlik yatırımlarına yüzde 1,5 harcamayı kabul ettiler. Zirvenin büyük bir gerilim yaşanmadan sona ermesi bile bir başarı olarak değerlendirildi.

Haberde bu yılki zirvenin de gergin geçmesinin beklendiği belirtildi.