ABD yönetimi, mart ayı başında Florida’daki zirve öncesinde yayımladığı bir videoda Ekvador’da bir “uyuşturucu karteli eğitim kampının” bombalandığını duyurdu. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, operasyonu “artık karada da narko-teröristlerin vurulduğu” yeni bir aşama olarak sunmuştu.

Ancak yapılan bir araştırma, söz konusu hedefin bir uyuşturucu kampı değil, kırsal bir süt ve hayvancılık çiftliği olabileceğine işaret ediyor. 

ABD’li New York Times (NYT) gazetesine konuşan çiftlik sahibi, çalışanlar ve köy sakinleri, bombalanan alanın herhangi bir silahlı grupla bağlantısı olmadığını söylüyor.

ABD’nin rolü belirsiz

Pentagon operasyonun “Ekvador’un talebiyle hedefli bir müdahale” olduğunu açıklarken, ABD askerlerinin doğrudan bombardımana katılmadığı da öne sürülüyor. Konuya yakın kaynaklara göre ABD, istihbarat ve lojistik destek sağladı ancak saldırıyı fiilen Ekvador ordusu gerçekleştirdi.

Pentagon ise operasyonun “ortak” yürütüldüğünü savunarak detay vermekten kaçındı.

Tanıklar: İşkence, yakma, ardından bombardıman

Bölgedeki tanıklar ve çiftlik çalışanları, olayların resmi anlatımdan çok farklı geliştiğini aktarıyor.

İddialara göre Ekvador askerleri 3 Mart’ta helikopterlerle çiftliğe indi, çalışanları sorguladı ve bazılarını darp etti. Ardından yapıları benzin dökerek ateşe verdi. Gözaltına alınan işçilerin boğma ve elektrik şoku gibi işkencelere maruz kaldığı da öne sürülüyor.

Köy sakinleri, 6 Mart’ta helikopterlerin geri dönerek zaten yanmış olan alanı bu kez bombaladığını ve kamuoyuna sunulan görüntülerin bu aşamada kaydedildiğini belirtiyor.

‘Kanıt yok, fotoğraf yok’

Ekvador ordusu, çiftliğin silahlı gruplar tarafından kullanıldığını ve yaklaşık 50 kişilik bir “eğitim kampı” olduğunu savundu. Ancak yetkililer bu iddiaları destekleyen somut kanıt paylaşmadı.

Oysa Ekvador güvenlik güçleri, geçmiş operasyonlarda ele geçirilen silah ve uyuşturucuya dair görüntüleri kamuoyuyla paylaşmasıyla biliniyor.

Bölge halkı: ‘Evler bombalandı’

San Martín köyünde yaşayanlar, operasyonun sadece bu çiftlikle sınırlı olmadığını, çevredeki bazı terk edilmiş evlerin de yakılıp bombalandığını söylüyor.

Köy yetkililerinden Vicente Garrido, “Bunun bir eğitim kampı olduğu söyleniyor ama giderek bunun sadece evler olduğu anlaşılıyor” diyerek yetkililerin anlatımına tepki gösterdi.

İnsan hakları ihlali iddiaları

Ekvador’daki insan hakları örgütleri, operasyonun sivil nüfusa yönelik bir saldırı olabileceği gerekçesiyle hem ülke makamlarına hem de Birleşmiş Milletler’e şikayette bulundu.

Avukat María Espinosa, “Olayı yerini inceleyen tek bir kamu görevlisi bile yok” diyerek soruşturma eksikliğine dikkat çekti.

Çiftlik sahibi: ‘Bu bir yalan’

Çiftliğin sahibi Miguel de, yıllar içinde kurduğu işletmenin tamamen yok edildiğini belirterek suçlamaları reddetti:

“Burada 50 kişinin eğitim aldığı söyleniyor. Nerede eğitim alacaklar? Açık arazide mi? Bu mantıksız.”

Miguel, çiftliğinde yalnızca hayvan yetiştirdiğini ve süt üretimi yaptığını vurguladı.

Arka plan: Ekvador’da artan şiddet

Ekvador son yıllarda Kolombiya ve Peru’dan gelen kokain ticaretinin ana geçiş noktalarından biri haline gelirken, ülke Latin Amerika’nın en şiddetli bölgelerinden biri olarak anılmaya başladı.

Hükümet, ABD ile işbirliği içinde kartellere karşı sert operasyonlar yürüttüğünü öne sürüyor. Ancak San Martín’deki olay, bu operasyonların hedefi ve yöntemleri konusunda ciddi soru işaretleri doğurdu.