Öğrenciler hasatta

Camilo Cienfuegos Askeri Okulu öğrencileri, eğitimlerinin bir parçası olarak Villa Clara’da tarımsal üretime katılıyor. Öğrenciler, Corralillo belediyesindeki hasat sürecine doğrudan katılarak halk için gıda üretimine doğrudan destek oluyor. Küba’da uzun yıllardır sürdürülen “okuldan kırsala” geleneğinin güncel bir yansıması olan bu faaliyetler sayesinde gençler hem hasada katkı sunuyor, hem de emeğin değerini kavrayarak hayat disiplini kazanıyor, toplumsal bilinç ve dayanışma duyguları güçleniyor. 

ABD’nin abluka politikaları ve yakıt kıtlığı nedeniyle tarımsal üretimin giderek daha kritik bir hâl aldığı bugünlerde, bu tür katkılar Küba halkı için özel ve hayati bir önem taşıyor.

Üretimin sürmesine yönelik önlemler

Küba Devleti, abluka ve enerji krizine karşı toplumsal direnç mekanizmaları geliştirmeye çalışıyor. Üretimin sürmesi için işçilerin üretim alanına ulaşmasının mümkün olmadığı durumlarda, uygunsa, uzaktan ve esnek çalışma modellerine geçiliyor. Üretimin sürdürülemediği koşullarda iş gücü, görev değişikliği ile üretimin devam ettiği alanlara kaydırılıyor. Zorunlu kesinti durumlarında, ilk ay tam maaş alan işçilere sonraki aylarda yüzde 60 ücret güvencesi sağlanarak işçiler koruma altına alınıyor.

Üretim ve lojistik faaliyetlerin sürdürülebilmesi için kritik liman işlemlerinin kesintisiz yürütülmesine özellikle önem veriliyor. Öncelikli olarak ülkeye ulaşan gıda, tıbbi malzeme ve enerji altyapısı ekipmanlarının dağıtımı organize ediliyor. Küba’nın krize yanıtı dört temel eksen üzerinde şekilleniyor: Ekonomiyi ayakta tutmak, enerji kıtlığına uyum sağlamak, toplumsal eşitsizlikleri derinleştirmemek ve uzun vadeli dönüşümü hızlandırmak. Bu yaklaşım, sınırlı kaynaklarla toplumsal dayanışmayı ve kamusal sorumluluğu güçlendirme çabası ile birlikte, kriz yönetimi politikalarının ötesine geçiyor.

Geri dönüşüm seferberliği

Sanayi Bakanlığı, atıkların geri kazanımını geliştirmek, döngüsel ekonomiyi desteklemek ve çevreye özen göstermek amacıyla “Küba Geri Dönüştürüyor” kampanyasını başlattı. Kampanya, halkta farkındalık yaratmayı, geri dönüşüm faaliyetlerine katılımı artırmayı ve çevresel olumsuz etkileri azaltmayı hedefliyor. Çalışmalar, kitle örgütleri, devlet dışı kuruluşlar ve medya iş birliğiyle yürütülüyor; sonuçlar üç aylık ara değerlendirmelerle takip edilecek.

Bu kapsamda Holguín’de başlatılan kampanya, atıkların ayrıştırılması ve yeniden ekonomiye kazandırılması için halkı ve yeni ekonomik aktörleri seferberliğe çağırdı. Bir yıl sürmesi planlanan program kapsamında mahallelerde yeni atık toplama noktaları oluşturulmaya başlandı. Abluka koşullarında kaynakların sınırlı olduğu bir ortamda, geri dönüşüm hem ekonomik hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından kritik bir rol oynuyor. 

Kosta Rika ile diplomatik gerilim

Kosta Rika’nın herhangi bir gerekçe sunmadan Havana’daki büyükelçiliğini tek taraflı olarak kapatma kararı, Küba Dışişleri Bakanlığı tarafından “keyfi ve dış baskı altında alınmış” bir karar olarak değerlendirildi. Aynı karar kapsamında, Küba’dan San José’deki büyükelçiliğin diplomatik personelini çekmesi istendi. Ayrıca Kosta Rika tarafı, ilişkilerin 1 Nisan itibarıyla yalnızca konsolosluk düzeyinde sürdürüleceğini bildirdi. Bu adım, ABD’nin Küba’yı bölgesel olarak izole etme çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Ancak Küba, iki halk arasındaki tarihsel bağlara vurgu yaparak bu tür siyasi adımlarla ilişkilerin koparılmayacağını net bir şekilde ifade etti.

ABD kamuoyunda çatlak

Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodríguez Parrilla, ABD’de yapılan bir ankete göre Amerikan halkının yüzde 46’sının ABD’nin mevcut Küba politikasını desteklemediğini açıkladı. YouGov verilerine göre ABD’de ekonomik, ticari ve finansal abluka özelindeki politikalara karşı çıkanların oranı yüzde 40 iken, katılımcıların sadece yüzde 28’i mevcut politikaları onaylıyor. ABD’lilerin yüzde 61’i ise Küba ile diplomatik ilişkilerin sürdürülmesinden yana. Bu tablo, ABD kamuoyunda ablukanın insanlık dışı etkilerinin giderek daha fazla anlaşıldığını ortaya koyuyor.

Uluslararası dayanışma ve toplum sağlığı 

Ablukayı protesto etmek ve Küba ile dayanışma göstermek üzere Avrupa’dan gelen “Bizim Amerika Konvoyu” üyeleri Havana’da karşılandı. Küba Halklarla Dostluk Enstitüsü Başkanı Fernando González Llort, 19 ülkeden 120 aktivistin katıldığı bu ziyareti, ablukanın ağırlaştığı bir dönemde önemli bir dayanışma ve cesaret göstergesi olarak nitelendirdi.

Konvoy tarafından getirilen 5 ton tıbbi malzeme, Ramón González Coro Kadın Hastalıkları ve Doğum Eğitim Hastanesi ile başkentteki dört sağlık merkezine ulaştırıldı. Ramón González Coro Hastanesi, düşük doğum ağırlıklı bebeklerin ve kanser, kalp hastalığı, diyabet gibi komplike hastalıkları olan çocukların bakımından sorumlu bir merkez. Hastane direktörü Recio Rodríguez, hastaneyi ziyaret eden delegasyona, abluka nedeniyle çocuk bakımında yaşanan zorlukları anlattı: Ameliyat ve konsültasyonların yeniden düzenlenmesi gerektiğini, sütle beslenmesi gereken 30’dan fazla diyabetli çocuğa ulaşmada lojistik sorunların yaşandığını, bazı malzemelerin eksikliği nedeniyle hastalarını kurtaramama endişesi duyduklarını ve personelin bazen iki gün boyunca hastanede kaldığını aktardı.

Ulaşımda yeniden düzenleme

Küba Ulaştırma Bakanı Eduardo Rodríguez Dávila, katıldığı TV programında ABD’nin enerji ablukasının ulaşımı ciddi şekilde kısıtladığını açıkladı. Yakıt, yedek parça ve altyapı sorunları nedeniyle ulusal otobüs, tren ve feribot seferleri azaltılmış olsa da özel eğitim öğrencileri, hemodiyaliz hastaları gibi öncelikli grupların ulaşımı sağlanıyor. Bakan, kriz koşullarına rağmen merkezi düzeyde elektrikli ambulanslar, güneş enerjili şarj altyapıları ve yeni ulaşım araçlarıyla uzun vadeli enerji dönüşümünün sürdürüldüğünü; yerel düzeyde ise elektrikli araçlar ve toplu taşıma alternatiflerinin artırıldığını belirtti.

Camagüey’de temizlik mücadelesi

Yakıt kıtlığı, kentsel temizlik ve sanitasyon hizmetlerini doğrudan etkiliyor. Yerel yönetimler sınırlı kaynaklarla sağlık merkezleri, ana arterler ve öncelikli mahallelerde temizlik çalışmalarını sürdürüyor; şehirde mikro çöplükleri ortadan kaldırmaya yönelik kampanyalar yürütüyor. Camagüey’de gerçekleştirilen kampanya kapsamında yetkililer, düzensiz atık bırakma sorununa dikkat çekerek elde edilen kazanımların sürdürülmesi için halka çağrıda bulundu. Şehirde, elle temizlik ve hayvan gücü sağlanması için yeni adımlar atılıyor. 

Küba’da elektrik açığı 

16 Mart Pazartesi günü Ulusal Elektrik Sistemi’nde (SEN), mart ayının ikinci büyük arızası yaşanmış ve ülkede elektrik tamamen kesilmişti. SEN, hizmetin 24 saat boyunca kapasite açığından etkilenmesinin ardından, karmaşık işletme koşullarıyla karşı karşıya kalmaya devam ediyor. Termoelektrik santrallerindeki arızalar nedeniyle stratejik açıdan önemli olan bazı üniteler hala hizmet dışı. 

Frekans dalgalanmalarının sistemde yarattığı istikrarsızlık nedeniyle üretimde kayıplar yaşanıyor. En büyük üretim kayıplarından birinin yaşandığı Ciego de Ávila’da süt işleme tesislerinin artık önceliklendirilemediğini bildirildi.

“Küba Gerçeği”, 2023 Şubat ayında Türkiye Komünist Partisi’nin (TKP) girişimiyle başlatılan bir yayın.

Küba’da siyaset, ekonomi, yaşam, kültür gibi konularda Kübalı yazarların ürettiği makalelerin çevirilerini yayımlayan Küba Gerçeği’nde çıkan makaleler soL’da paylaşılıyor.