Antalya’nın Akseki ilçesindeki Gidengelmez Dağı’nda açılması planlanan boksit madeni için yaklaşık 60 bin ağaç kesilecek.

Cengiz Holding’e bağlı Seydişehir Eti Alüminyum tesisleri için hammadde temin edilmesi için Akseki’de büyük kısmı orman arazisi olan bölgede 792 hektarlık maden ruhsatı verilmişti. Bu alanın 461 hektarlık kısmında işletme izni verilen maden projesinin kapasite artışı için yürütülen ÇED sürecinde 21 Mayıs 2026’da Ankara’da İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısı yapılacak. 

ÇED raporunda yer alan bilgilere göre proje alanında 59 bin 658 ağaç bulunuyor. Ağırlığı karaçam ve kızılçam olmak üzere ardıç, sedir ve meşe ağaç türleri bulunuyor. Maki topluluğu içerisinde yer alan sert yapraklı ağaç türlerinin listede yer almadığı proje dosyasına göre boksit cevheri çıkarmak için alanda yaklaşık 400 bin ton bitkisel toprak sıyrılacak. Projeyle ilgili ÇED dosyasında madencilik sonrası bölgenin orman dokusunun mevcuttan daha iyi duruma geleceğinin öne sürülmesi dikkati çekiyor.

Cengiz Holding bünyesindeki Seydişehir Eti Alüminyum işletmesi için Antalya’nın Akseki ilçesindeki maden sahasında kapasite artışı projesi hazırlanmıştı. Mevcuttaki 792 hektarlık (yaklaşık 8 milyon metrekare) ruhsat sahası içerisinde 441 hektarlık alanda işletme izni verildiği belirtilirken, proje alanında henüz bir faaliyet bulunmuyor.

Dokuz yıl sürecek madencilik için 60 bin ağaç kesilecek

Büyük kısmı orman arazisinde oluşan proje sahasında yılda 33, 8 milyon ton malzeme çıkarılması planlanıyor. Bu çalışma kapsamında 32,5 milyon ton da pasa (atık) çıkması öngörülüyor. Kapasite artışı projesi için hazırlanan ÇED raporunda (Proje Tanıtım Dosyası) yer alan bilgilere göre maden alanında bulunan yaklaşık 59 bin 658 ağacın orman idaresinin refakatinde kesileceği belirtiliyor.

Ağaç kesimleri Orman Bölge Müdürlüğü Refakatinde yapılacak

ÇED raporunda maden sahasındaki ağaç sayısı ve bu ağaçların kesilmesiyle ilgili yapılacak işlemler şöyle özetleniyor: 

“Arazi gözlemeleri, bölgedeki ağaç yapıları ve meşcere kapalılık durumu alandaki karaçam bitki örtüsü durumu doğrultusunda hesaplamalarda bu değer ortalama 175 adet/ha olarak kabul edilmiştir. Ağaç Sayısı = 175 ağaç/ha x 340,90 ha (ÇED Talep) Ağaç Sayısı = 59.658 ağaç olarak hesaplanmıştır. Yukarıda hesap edilen ağaç sayıları tamamen kabuller neticesinde bulunmuş değerler olup orman izni alınması esnasında Orman Bölge Müdürlüğü’ nün refakatinde kesilecek kesin ağaç sayısı tespit edilecek ve böyle bir kesim sonucu oluşacak orman emvali ilgili Orman Bölge Müdürlüğü tarafından değerlendirilecektir. Proje için yürütülen ÇED Mühendislik çalışmaları sonrasın ve işletme aşaması öncesinde ormanlık alanlarda kesilmesi muhtemel ağaçlar için Orman Bölge Müdürlüğü veya İşletme Müdürlüklerinden gerekli izinler alınacaktır.”

‘Madenden sonra ormanlar mevcuttan daha iyi olacak’

Proje dosyasında maden sahasındaki maki topluluklarına değinilmiyor. Sert yapraklı ağaç ve ağaççıklardan oluşan türler, bölgenin ekosistemi ve biyolojik çeşitliliğin devamlılığı açısından önemli bir işleve sahip. Proje sahasının bir kısmını da kapsayan Akseki Cevizli Gidengelmez Dağı Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nın yaygın türü olan yaban keçilerinin besin zincirinde maki topluluğuna mensup bitkiler önemli bir yer tutuyor.

İşletme süresinin 9 yıl olması öngörülen maden projesiyle ilgili ÇED raporunda, doğal yaşamın maden izin sahası çevresinde devam edeceği, madencilik faaliyeti sonunda türlerin tüm sahaya yayılabileceği öne sürülerek şu ifadelere yer veriliyor: 

“Doğal yaşamın yok olması söz konusu değildir. Madencilik faaliyetinin ekosisteme etkisi değerlendirildiğinde, koruma kullanma dengesi dahilinde çevreye zararı çok düşük düzeyde olacağı, rehabilitasyon çalışması ile ekosistem daha da güçlenerek orman varlığı ve kalitesi mevcuttan daha iyi olacaktır. Doğal çevreye, flora ve faunaya, yerleşim alanlarına, altyapı ve üstyapı tesislerine faydası olacaktır. Yöresel ve bölgesel kalkınmaya çok büyük katkı sağlayacaktır. Dünyada ve ülkemizde sadece madencilik faaliyeti için değil tüm sektörlerde yatırım ve üretim yapmayı engelleyecektir.”

Kritik toplantı 21 Mayıs’ta

Maden projesiyle ilgili kapasite artışı için hazırlanan ÇED dosyası, 21 Mayıs’ta Ankara’da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği bünyesindeki İDK toplantısında değerlendirilecek.

İlgili kamu kurumları ve proje sahibi şirket yetkililerinin yapacağı sunumlar Bakanlık uzmanlarınca değerlendirilerek bölgenin geleceğini etkileyecek madencilik faaliyeti için nihai kararın verilmesi bekleniyor.