Üç milletvekilinin katılımıyla gerçekleşen görüşmenin  kaydı, Meclis’in resmî internet sitesinde “İmralı Yüksek Güvenlikli Cezaevi Görüşme Tutanağı” başlığıyla yayımlandı.

Yayımlanan tutanaklar için medyada “tam tutanaklar” ifadesi kullanılsa da, metinde daha önce yayımlanan tutanaklardaki gibi kelime kelime bir çözümleme bulunmuyor. Metin, dolaylı aktarım yoluyla ifade edilmiş. Dolayısıyla konuşulanların tümünün metinde yer alıp almadığını söylemek imkansız.

AKP–MHP–DEM katıldı, CHP katılmadı

AKP Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ve MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, Meclis bünyesinde kurulan süreç komisyonu adına İmralı’ya giderek PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüşmüştü. Görüşmeye katılmama kararı alan CHP’nin tutumu kamuoyunda eleştirilmişti.

Görüşmenin özet tutanakları 4 Aralık’taki komisyon toplantısında okunmuş, ancak başta DEM Parti olmak üzere muhalefet partileri yalnızca özet paylaşılmasına tepki göstermişti.

Özal suikastı iddiası

Tam tutanaklarda yer alan ifadelere göre Abdullah Öcalan, gazeteci Mehmet Ali Birand’ın 1988 yılında kendisiyle izinsiz bir röportaj yaptığını, dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın bu röportaj nedeniyle tepki gösterdiğini ileri sürdü.

Öcalan, Ankara’ya döner dönmez meselenin çözümü için yoğun biçimde çalışacağını söyleyen Özal’ın, Milliyet’te yayımlanan röportajdan dört gün sonra suikasta uğradığını, 17 Nisan’da Özal’ın Özel Kalem Müdürü Kaya Toperi ile bir görüşme yapacakken ani şekilde hayatını kaybettiğini öne sürdü. Öcalan, Özal’ın ölümünün örtbas edildiğini ve bu konuda kuşku duyduğunu ifade etti.

Tutanaklarda ayrıca, sürecin başarıya ulaşmaması durumunda yalnızca MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’ye değil, tüm MHP’ye yükleneceklerini söylediği; benzer baskıların Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için de yapıldığını bildiğini dile getirdiği yer aldı.

Bahçeli vurgusu ve Kandil değerlendirmesi

Öcalan, Devlet Bahçeli’nin uzattığı ele atıf yaparak, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Malazgirt’te iç cephenin güçlendirilmesine yönelik yaptığı konuşmaya binaen Bahçeli’nin “el uzatıyorum” dediğini aktardı. Ancak örgütün Kandil kanadında farklı seslerin çıktığını, hatta eylemler gerçekleştirildiğini söyledi.

Bu kapsamda, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ’ye yönelik saldırıya değinen Öcalan, TUSAŞ eylemine çok üzüldüğünü ifade etti.

‘Kürtsüz Türk, Türksüz Kürt olmaz’ değerlendirmesi

Tutanaklarda Öcalan’ın ideolojik değerlendirmeleri de yer aldı. Öcalan, “Kürtsüz Türk, Türksüz Kürt olmayacağını”, Devlet Bahçeli’nin de buna çok bağlı olduğunu söyledi. Bu yaklaşımın Cumhuriyet ideolojisiyle bağlantılı olduğunu ileri süren Öcalan, söz konusu ideolojinin pozitivizmle ilişkili olduğunu ve Kürt’ün tasfiyesini gerektirdiğini savundu.

Bu sürece Türkmenlerin de dahil edildiğini ve onların da “eritildiğini” iddia eden Öcalan, asıl amacının “yaraların nasıl geliştiğini ve isyanlara nelerin yol açtığını” açıklamak olduğunu belirtti. Öcalan, Türkiye’deki her türlü isyanın nedeninin de bu ideolojik çerçevede aranması gerektiğini ifade etti.

Şeyh Said yorumu: ‘Kurtuluş Savaşı’nın ideolojisi islami ümmet anlayışıdır’

Öcalan, Şeyh Said isyanına ilişkin değerlendirmesinde ise Kurtuluş Savaşı ideolojisinin İslami ümmet anlayışıyla sağlandığını, bu anlayıştan daha sonra uzaklaşılmasının tepkiye yol açtığını ve söz konusu tepkinin isyana zemin hazırladığını ileri sürdü.

Erbakan–Suriye hattı

Öcalan’ın dile getirdiği ilginç noktalardan biri, Erbakan’ın çözüm girişimine Suriye’deki Esad iktidarının aracılık ettiğini açıklaması oldu.

Öcalan, 1997’de Necmettin Erbakan’ın bir girişimi olduğunu, dönemin Suriye Devlet Başkanı Hafız Esad ve Devlet Başkan Yardımcısı Abdülhalim Haddam’ın kendisini çağırdığını ve 3 adet mektup gösterdiğini söyledi.

Öcalan’ın aktardığına göre mektuplarda “5 senelik muafiyet ve siyasi haklardan yoksunluk” gibi konular bulunuyordu, ancak bu girişimin hemen arkasından 28 Şubat yaşandı.

O dönem Türkiye’ye karşı Suriye’nin PKK’yi kullandığı tezinin genel kabul gördüğü düşünüldüğünde, sürece Suriye devletinin aracılık etmiş olması dikkat çekici bir nokta.

Referanslar: Malazgirt Savaşı, Kudüs’ün fethi…

Öcalan, görüşmede, Osmanlı’nın son döneminden Malazgirt Savaşı’na, Selahattin Eyyübi’nin Kudüs’ü fethine kadar bir dizi tarihsel olayı Erdoğan ve Bahçeli’nin anlatımlarıyla benzer şekilde Türk-Kürt birliğinin örnekleri olarak sıraladı.

Erbil ve Almanya’daki kongreler

Tutanaklarda, Öcalan’ın geçtiğimiz günlerde Erbil’de bir kongre düzenlendiğini ve Almanya’da Yahudi-Kürt Kongresi yapıldığını söylediği bölümler de yer aldı. Bu gelişmelerin “çok önemli” olduğunu belirten Öcalan, muhataplarının bu toplantılardan haberdar olup olmadığını sordu. Görüşmeye katılan MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın bu konulardan haberdar olduğunu söylediği tutanaklara yansıdı.

Mossad anlatımı

Öcalan, tutanaklarda Mossad’ın gücünü anlatmak amacıyla geçmişten örnekler verdi. İçinde bulunduğu bir uçağın NATO’nun Avrupa’daki hiçbir kentine inmeyeceğinin söylendiğini, çok yoğun bir kontrol mekanizmasıyla karşılaştığını aktaran Öcalan, asıl önemli olanın bir Türk’ün elinden vurulması olduğunu ifade etti.

Bu durumun örgütün belirli güçlerin emrine girmesi sonucunu doğuracağını savunan Öcalan, Gazze’de yaşananlara benzer biçimde “inanılmaz bir suikast ve öldürme furyasının” başlayabileceğini öne sürdü. O dönem yaşananların büyük bir kırılmaya yol açtığını belirten Öcalan, bugün de bu sürecin muhatapları tarafından anlatılması gerektiğini, meselenin hâlâ önemini koruduğunu ve tarihin bu şekilde ilerlediğini söyledi. Öcalan ayrıca, geçmişte tereddütsüz hamleler yaptığını da ifade etti.

‘Zihnen silah bırakmak gerekir’

Tutanaklara göre Öcalan, reel sosyalizm düşüncesini 1995’ten itibaren terk ettiğini, zihinsel dönüşümün sancılı bir süreç olduğunu ve bu sürecin bırakıldığını söyledi. “Zihnen silah bırakmak gerekir” diyen Öcalan, bunun pratikte zaman alacağını ve örgüt mensuplarının bu sürece hazırlanması gerektiğini ifade etti.

Öcalan, bu bağlamda Duran Kalkan’ın kendisinden daha net biçimde “asla silah kullanmayacağız” dediğini de aktardı.

SDG, kongreler ve jeopolitik değerlendirme

Öcalan, Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) ABD ve İsrail desteğiyle en az 100 bin kişilik silahlı güce sahip olduğunu, bu yapının sanılandan daha yaygın hâle geldiğini ve diğer bölgelerin de bu sürece dahil edilebileceğini öne sürdü.

Erbil’de düzenlenen toplantının ve Avrupa’daki Yahudi-Kürt Kongresi’nin belgelerinin kendisine ulaşmadığını belirten Öcalan, bu iki buluşmanın anlamını “biz burada İmralı’da çözüme giderken, onlar da orada çözüme gidiyor” sözleriyle ifade etti. Öcalan ayrıca, Erbil’deki toplantının ve Avrupa’daki kongrenin Almanların himayesinde yapıldığını ileri sürdü.

‘İsrail, Kürt jeopolitiği ve entegrasyon’ vurgusu

Tutanaklarda yer alan değerlendirmelerde Öcalan, İsrail açısından Kürtlerin “çok gerekli” olduğunu, Ortadoğu’daki dengelerin bozulmasının Kürt jeopolitiğiyle bağlantılı olduğunu savundu. Kürt jeopolitiği olmadan İsrail’in Ortadoğu’da hegemonya kuramayacağını ifade etti.

Öcalan, Türkiye Cumhuriyeti’ni “proto-İsrail”, Kürt devletçiliğini ise “post-İsrail devletçiliği” olarak gördüğünü söyledi. Geçmişte Cumhuriyet’in İsrail’in kuruluşu için ne kadar gerekli olduğunu savunan Öcalan, bugün de Ortadoğu’daki hegemonya için İsrail’e Kürt devletçiliğinin gerekli olduğunu, aksi hâlde bu hegemonyanın kurulamayacağını iddia etti.

Son dönemde “yaygın bir propaganda yürütüldüğünü” belirten Öcalan, bu propagandada “devlet olma şansınız Apo tarafından sabote ediliyor” denildiğini aktardı. Öcalan ayrıca, ne İsrail’in önerdiği İbrahim Anlaşması’nın ne de İran’ın önerdiği Şii projesinin ülke çıkarları açısından uygun olduğunu, bunun yerine demokratik entegrasyonun esas alınması gerektiğini ifade etti.

‘200 yıllık sosyalizmi çökerten bizim sosyalizm anlayışımızdır’

Tutanaklara göre Abdullah Öcalan, demokratik Kürt oluşumuna dikkat edilmesi gerektiğini, ancak “devlet” kavramını kullanmadığını ifade etti. Muhataplarının yaklaşımını “demokratik milliyetçilik” olarak tanımlayan Öcalan, kendi yaklaşımını ise “demokratik toplumculuk” olarak nitelendirdi.

Devletle ilgili bir hedeflerinden söz etmediğini belirten Öcalan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin de bunu çok iyi bildiğini söyledi. Bu noktada görüşmeye katılan MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın, “devletleşme olmadığını, federatif bir yapı olmadığını, özerklik olmadığını” ifade ettiği; Öcalan’ın da bu değerlendirmeyi onayladığı tutanaklara yansıdı.

Öcalan, sonuç olarak aradıkları devletin Türkiye Cumhuriyeti olduğunu net biçimde dile getirdi. Kürtlerin bu devletle birlikte Ortadoğu’da yer alacaklarını, kendilerini demokratik biçimde organize edeceklerini ve bunun federal ya da özerk bir yapıyla ilgisinin olmadığını ifade etti.

Bu yaklaşımın kendi icadı olmadığını, “doğru sosyalizm” olduğunu savunan Öcalan, solu da bu çerçevede bilgilendirdiğini; “200 yıllık sosyalizmi çökertenin kendi sosyalizm anlayışları olduğunu” ileri sürdü. Öcalan, sonuç olarak demokratik toplum ile Cumhuriyet’in entegre olması gerektiğini vurguladı.

‘Komün’ün kökeni Kürtçe’den gelir, halkın şirketleşmesidir’

Tutanaklarda Abdullah Öcalan, “komün” kavramının Kürtçe kökenli olduğunu, topluluk ve toplanma anlamına geldiğini ifade etti. Komünün Orta Çağ’da bir belediyecilik pratiği olduğunu söyleyen Öcalan, bunun halkın belediyeleşmesi, şirketleşmesi ve yerel demokrasisi anlamına geldiğini belirtti. Öcalan, bu modeli Türkiye için de önerdiğini dile getirdi.

Türkiye için istediğini Suriye için de istediğini ifade eden Öcalan, bunun yerel demokrasi ve komün, yani demokratik belediyecilik olduğunu söyledi. Bu konuyu her gün düşündüğünü aktaran Öcalan, bu kapsamda SDG ile diyalog kurulabileceğini, onların kendisini dinleyeceklerini düşündüğünü ancak bu süreçte tek taraflı hareket etmeyeceklerini ifade etti.

Öcalan ayrıca, HTŞ lideri Ahmed Şara’nın da SDG gibi demokratik bir Suriye için pozitif adımlar atması gerektiğini savundu.